Διαστάσεις «Δημοκρατική αποσταθεροποίηση»

«Το πιο απίστευτο σε όλη αυτή την ιστορία είναι πως, όταν σβήνουν τα φώτα,
πηγαίνουν για ύπνο στο ίδιο αντίσκηνο άνθρωποι που πριν από είκοσι χρόνια θα
σκότωναν ο ένας τον άλλον».

«Άνοιξη της Βηρυτού»: καθημερινές είναι οι διαδηλώσεις στο κέντρο της λιβανικής πρωτεύουσας

Έτσι περιγράφει το κλίμα που επικρατεί στην Πλατεία των Μαρτύρων ο Χοντόρ,
ένας από τους οργανωτές των αντισυριακών διαδηλώσεων που δονούν τις τελευταίες
ημέρες τη Βηρυτό. Οι περισσότεροι διαδηλωτές είναι νέοι, άλλοι σπουδάζουν κι
άλλοι εργάζονται σε εκδοτικούς οίκους ή διαφημιστικές εταιρείες. Μερικοί
ανήκουν σε κόμματα, άλλοι είναι ανεξάρτητοι. Κουβαλάνε μαζί τους αντίσκηνα,
υπολογιστές για να συνδέονται με το Internet και κινητά τηλέφωνα για να
ενημερώνονται για την πορεία των κινητοποιήσεων. Έριξαν ήδη την κυβέρνηση. Θα
καταφέρουν να διώξουν και τα συριακά στρατεύματα; Ο Νουρ, που είναι καθολικός
και σπουδάζει στο Saint Joseph University, είναι αποφασισμένος. «Σπουδάζω,
ναι. Αλλά για να κάνω τι; Μήπως με περιμένει δουλειά; Όχι. Θα πρέπει να
μεταναστεύσω, όπως κάνουν όλοι: Παρίσι, Καναδάς, Αυστραλία. Όμως εγώ θέλω να
μείνω εδώ. Κι εδώ έχω μέλλον μόνο αν φύγουν οι Σύροι. Δεν θα φύγω από την
πλατεία αν δεν φύγουν κι αυτοί. H απελπισία μας έχει γίνει πιο δυνατή από τον
φόβο μας».

Κάτι θυμίζουν αυτές οι εικόνες. Το λένε άλλωστε οι ίδιοι οι διαδηλωτές: τους
ενέπνευσε η «πορτοκαλί επανάσταση» της Ουκρανίας. Υπάρχουν αρκετές ομοιότητες
μεταξύ Βηρυτού και Κιέβου: οι σημαίες και τα κασκόλ στα εθνικά χρώματα, η
ειρηνική κατάληψη μιας κεντρικής πλατείας, η μαζική συμμετοχή των φοιτητών.
Όπως υπάρχουν και μεγάλες διαφορές. Εδώ δεν έκλεψε κανείς την εκλογική νίκη
από την αντιπολίτευση. H λιβανική κοινωνία είναι κατακερματισμένη. Και
απουσιάζει ο χαρισματικός ηγέτης που θα σηκώσει το βάρος της αντίστασης. Τον
ρόλο αυτόν θα μπορούσε να τον αναλάβει ο πρώην πρωθυπουργός Ραφίκ Χαρίρι. Αλλά
τον σκότωσαν. Γι’ αυτό τον σκότωσαν.

Θα δούμε άραγε και στον Λίβανο ακόμη ένα κίνημα «δημοκρατικής
αποσταθεροποίησης» στα πρότυπα της Ουκρανίας, της Γεωργίας ή της Σερβίας; Το
μοντέλο αυτό, λέει στη Λιμπερασιόν ο Γάλλος καθηγητής Διεθνών Σχέσεων
Ζιλ Ντορονσορό, στηρίζεται στον καταλυτικό ρόλο της κοινωνίας των πολιτών,
στην κινητοποίηση των εγχώριων και διεθνών μέσων ενημέρωσης, στη δημιουργία
ενός ήρωα που θα ενσαρκώνει το κίνημα στη διεθνή σκηνή και στις συντονισμένες
πιέσεις της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών. Ορισμένα από αυτά τα στοιχεία
υπάρχουν στον Λίβανο, άλλα όχι. H μεγάλη διαφορά αυτής της «ειρηνικής
ιντιφάντα» από τις άλλες κινητοποιήσεις είναι η παρουσία μιας δύναμης κατοχής,
της Συρίας, και μιας ένοπλης οργάνωσης, της Χεζμπολάχ. Πρόκειται για έναν
παράγοντα χωρίς αμφιβολία συσπειρωτικό, ο οποίος εισάγει όμως αναπόφευκτα στην
εξίσωση και άλλες παραμέτρους. Ο νεανικός ενθουσιασμός δεν είναι αρκετός για
την απελευθέρωση του Λιβάνου. Πρέπει να γίνουν και συμβιβασμοί, επώδυνοι, επικίνδυνοι.