Tσιμέντο μέσα – έξω…

H Αθήνα χάνει τις… περιαστικές «ανάσες» της. Μετά το «πράσινο» μέσα στην
πόλη – που έχει μειωθεί δραστικά τις τελευταίες δεκαετίες – τώρα αποδεικνύεται
ότι μειώνεται και το πράσινο γύρω από αυτήν.

Έρευνα του Πανεπιστημίου Αθηνών αλλά και το «Σχέδιο Μητροπολιτικής Περιφέρειας
για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη», που συντάσσει το ΥΠΕΧΩΔΕ, καταγράφουν με τον πλέον
έντονο τρόπο τη ραγδαία μείωσή του, η οποία έφθασε το 35% μέσα στην τελευταία
20ετία.

«Τα όρια της πόλης περικλείουν πλέον έκταση πολλαπλάσια εκείνης του 1980, ενώ
το “πράσινο” γύρω από αυτή μειώθηκε σημαντικά», παραδέχεται και ο Οργανισμός
της Αθήνας. «H εξάπλωση, ιδιαίτερα της τελευταίας δεκαετίας, έγινε χωρίς να
υπάρχει συνολικό πλαίσιο σχεδιασμού, χωρίς γενική κατεύθυνση και οργάνωση, με
συνέπεια τη συρρίκνωση του ελεύθερου χώρου, του “πρασίνου” και της γεωργικής
γης. H Αθήνα σήμερα απλώνεται από το Θριάσιο Πεδίο έως και τα Μεσόγεια. Και
καθώς δεν υπήρξε ποτέ κάποιο συνολικό πολεοδομικό σχέδιο, η εξάπλωση των
τελευταίων 20 χρόνων είχε ως αποτέλεσμα τη συρρίκνωση του “πρασίνου” σε
Πεντέλη, Πάρνηθα, Αιγάλεω και Υμηττό», αναφέρεται συγκεκριμένα.

H Πάρνηθα

Στην Πάρνηθα, που παραμένει ο κυριότερος «πνεύμονας» της Αττικής, οι
καλύτερες, από εδαφική άποψη, εκτάσεις στους πρόποδες έχουν «καταληφθεί» από
οικισμούς και ό,τι απέμεινε, σε μεγάλο ποσοστό είναι βραχώδεις εκτάσεις με
περιορισμούς στην ανάπτυξη αξιόλογης βλάστησης. Πολλά συγκροτημένα δάση στην
περιοχή του βουνού καταστράφηκαν από επανειλημμένες πυρκαγιές τις τελευταίες
δεκαετίες, ενώ πολλές αναδασωτικές προσπάθειες είχαν άδοξο τέλος. Πρόσφατα,
τέλος, οι αυξημένες κυκλοφοριακές ανάγκες της Αθήνας διχοτόμησαν ή κατέστρεψαν
στην περιοχή του Υμηττού και του Ποικίλου όρους, μεγάλες επιφάνειες
περιαστικού «πρασίνου» (Περιφερειακή Οδός Αιγάλεω, Περιφερειακή Οδός Υμηττού).

Η αναλογία περιαστικού «πρασίνου» ανά κάτοικο του Λεκανοπεδίου έχει «πέσει»
στα 9 τετραγωνικά μέτρα από 12. Το Παρίσι, το Λονδίνο, το Βερολίνο, η Ρώμη
έχουν να επιδείξουν αναλογίες πάνω από τα 17 τ. μ. ανά κάτοικο. «Το
ιδιοκτησιακό πρόβλημα των δασικών εκτάσεων, οι συχνά επαναλαμβανόμενες
πυρκαγιές, η νομαδική κτηνοτροφία και η αυθαίρετη δόμηση είναι προβλήματα που
δεν υπάρχουν στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις», αναφέρεται στα συμπεράσματα
της σχετικής έρευνας.

Οικισμοί στα καμένα της Πεντέλης

ENA EPEYNHTIKO πρόγραμμα, το οποίο ξεκίνησε το 1996 – έναν χρόνο μετά
την πρώτη από τις μεγάλες φωτιές στην Πεντέλη – και ολοκληρώθηκε πρόσφατα,
απέδειξε συστηματικά αυτό που βλέπει κανείς με γυμνό μάτι: το πώς άλλαξε η
χρήση της γης στο αττικό βουνό, το πώς το δάσος και οι καλλιεργούμενες
εκτάσεις έδωσαν τη θέση τους σε οικιστικά συγκροτήματα και το πώς τα σπίτια
αυτά βρίσκονται ακριβώς γύρω από τις περιοχές όπου, από το 1975 μέχρι το 1995,
εντοπίζονται οι εστίες των πυρκαγιών.

Σε άλλη έρευνα του Πανεπιστημίου Πειραιά, αποδεικνύεται πως το δάσος της
Πεντέλης υποβαθμίστηκε όχι τόσο από την πυρκαγιά του 1995 όσο από το γεγονός
ότι ακολούθησε η μεγάλη φωτιά του 1998, που έπληξε ακριβώς την ίδια περιοχή.
«Πολλά είδη της προϋπάρχουσας χλωρίδας δεν μπορούν πια να αναγεννηθούν (όπως
για παράδειγμα τα πεύκα, επειδή όταν ξανακάηκαν ήταν μόλις 3 ετών), άρα
αλλάζει η φυσιογνωμία της περιοχής και ταυτόχρονα περιορίζεται η κάλυψη του
εδάφους από τα φυτά, τα οποία σταθεροποιούν το χώμα και έτσι προκαλείται
διάβρωση», εξηγούν οι γεωπόνοι.