KIMΣOΥTZA «Περιφρουρήστε την ελευθερία της τέχνης»

![]() |
![]() |
|
«Τέχνη είναι όλη η διαδικασία της σκέψης, να θέτεις ερωτήματα και να απαντάς. |
«Βρισκόμαστε σε μια επικίνδυνη στιγμή για την τέχνη. Συμβαίνουν τόσα πολλά και
με τόση ταχύτητα που οι καλλιτέχνες δεν έχουν χρόνο να σκεφθούν και να
ανανεωθούν, ενώ την ίδια στιγμή αυξάνονται οι επιθυμίες και οι απαιτήσεις. Οι
καλλιτέχνες, όμως, δεν είναι μηχανές που παράγουν νέα έργα κάθε τόσο. Αν δεν
φροντίσουν για την ελευθερία και την ακεραιότητά τους, είναι εύκολο να χάσουν
την ταυτότητά τους. Είναι πολύ σημαντικό να μάθουν να λένε όχι», λέει στα
«NEA» η διεθνώς καταξιωμένη Κορεάτισσα καλλιτέχνις Κιμσούτζα. Που δεν διστάζει
να μεταμορφωθεί σε ζητιάνα, μοδίστρα ή πλύστρα για να θέσει όλα όσα την
προβληματίζουν: τη θέση της γυναίκας, την επικοινωνία, τον νομαδισμό, χωρίς να
αφήνει κατά μέρος την πολιτική.
Γνώριμη στο ελληνικό φιλότεχνο κοινό ήδη από το καλοκαίρι, οπότε παρουσίασε
την ηχητική της εγκατάσταση «Mandala: Zοne of Zero» στην έκθεση του Εθνικού
Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης «Διαπολιτισμοί», η Κιμσούτζα επιστρέφει με την πρώτη
ατομική έκθεσή της στην Ελλάδα, η οποία διοργανώνεται και πάλι από το ΕΜΣΤ και
φιλοξενείται στη νέα πτέρυγα του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. «Είναι η πιο
περιεκτική έκθεση που έχω κάνει έως τώρα. Προσφέρει συνολική αντίληψη της
δουλειάς μου, παρότι δεν περιλαμβάνει παλαιότερα έργα μου», εξηγεί η 48χρονη
δημιουργός, που παρουσιάζει έντεκα εγκαταστάσεις και βίντεο της τελευταίας
δεκαετίας.
«Οι ρίζες των έργων μου βρίσκονται σε θεμελιώδη ζητήματα, από την καθημερινή
ζωή και τις δραστηριότητες μέχρι και υπαρξιακά ερωτήματα», δίνει την εκτίμησή
της η Κιμσούτζα σχετικά με το γιατί τα έργα της αρέσουν σε κάθε γωνιά του
πλανήτη, παρά το έντονο χρώμα τους από την κορεατική παράδοση. «Τα
καταλαβαίνουν διότι έχουν τη μυρωδιά και τα ίχνη της ζωής». Ίσως, μια κίνηση
ενάντια στην παγκοσμιοποίηση; «Όχι. Χρησιμοποιώ τα παραδοσιακά αντικείμενα
επειδή προέρχονται από τη δική μου καθημερινότητα, όπως τώρα έχω αρχίσει να
χρησιμοποιώ και αντικείμενα από την κουλτούρα της Νέας Υόρκης».
Το πολιτικό σχόλιο, ωστόσο, δεν λείπει από τη δουλειά της, όπως για
παράδειγμα στο έργο της «Mandala» – δίσκο τζουκμπόξ από τον οποίο ακούγονται
αναμεμειγμένοι χριστιανικοί, μουσουλμανικοί και θιβετιανοί ύμνοι σε απόλυτη
αρμονία. «Αν και δεν ανήκω σε κάποια συγκεκριμένη θρησκεία, με ενδιαφέρουν οι
θρησκείες διότι αποτελούν τις θεμελιώδεις ρίζες της ανθρώπινης
πνευματικότητας. H κριτική μου κατά της αμερικανικής πολιτικής για τον πόλεμο
στο Ιράκ είναι ένας από τους λόγους που έφτιαξα το “Mandala”. Για να δείξω ότι
μπορούμε να ζούμε αρμονικά μέσα από τη διαφορετικότητα μας. Βάζοντας τον
συγκεκριμένο ήχο των τριών πιο αντιπροσωπευτικών θρησκειών μέσα σε ένα
αμερικανικό προϊόν, είναι η κριτική μου για τον πόλεμο».
H γυναίκα – η ίδια η καλλιτέχνις – είναι η πρωταγωνίστρια των έργων της.
Γιατί; «Επειδή είμαι γυναίκα», εξηγεί. «Παρότι χρησιμοποιώ πολλά γυναικεία
αντικείμενα στα έργα μου, δεν θέλω να περιορίσω τις προοπτικές μου ως
φεμινίστριας. Δεν είμαι ακτιβίστρια. Στόχος μου είναι να αγγίξω μάλλον την
ολότητα, παρά ένα συγκεκριμένο θέμα ή ιδεολογία. Τα θέματα φεμινισμού, όμως,
υπάρχουν στα έργα μου και συμφωνώ όταν αντιμετωπίζονται από τη σκοπιά του
ουμανισμού».
Όσο για τον λόγο που έχει γυρισμένη την πλάτη στο κοινό; «Αφήνω χώρο στον
θεατή να μπει στο σώμα μου, στη θέση μου, και να δει ό,τι βλέπω κι εγώ. Δεν
θέλω όμως να δώσω έμφαση στην ταυτότητά μου, αλλά να εισαγάγω το σώμα μου ως
εργαλείο και ως μέσο που συνδέει ανθρώπους από διαφορετικούς πολιτισμούς και
κοινωνίες. Άρχισα να βλέπω τον εαυτό μου ως συμβολική βελόνα, ως εργαλείο
επικοινωνίας με τους άλλους που “παντρεύει” διαφορετικές κοινωνίες. Θεωρώ τη
βελόνα ως αμφίσημο εργαλείο που μπορεί να πονά και να θεραπεύει», λέει. Γιατί
εγκατέλειψε την Κορέα και ξεκίνησε από την αρχή; «Ήταν πολύ δύσκολο να
καταλάβουν τη δουλειά μου, που έχει να κάνει με την καθημερινή ζωή. Ήταν κάτι
που το έβλεπαν γύρω τους και δεν μπορούσαν να αναγνωρίσουν τη διαφορά ανάμεσα
στην καθημερινότητα και την τέχνη. Οι ξένοι επιμελητές με κατάλαβαν ευκολότερα
γιατί είχαν την απόσταση. Πήρα το ρίσκο να εγκαταλείψω την οικογένειά μου και
το ότι ήμουν καταξιωμένη καλλιτέχνις. Αν δεν τα παρατήσεις όλα και αν δεν
βρεθείς στην κόψη, δεν θα ακονίσεις τις προοπτικές σου. Δεν το έχω μετανιώσει.
Είμαι ευτυχισμένη από την απόφασή μου».
Από το Κατμαντού στη Βενετία
Σε ετοιμότητα να φύγει για το Νεπάλ όπου θα ετοιμάσει ένα νέο
βίντεο-περφόρμανς στο Κατμαντού, η Κιμσούτζα προετοιμάζεται για τη συμμετοχή
της στην Μπιενάλε της Βενετίας, δουλεύει για ένα φιλόδοξο πρότζεκτ τεσσάρων
μουσείων των Ηνωμένων Πολιτειών για το 2008, ενώ στις 11 Μαρτίου θα διευθύνει
περφόρμανς ομάδας χορευτών στην Time Square του Λονδίνου με παράλληλη προβολή
των βίντεό της. Δεν αποκλείει στο μέλλον – «μόλις ανακαλύψω περισσότερο την
Ελλάδα» – να δουλέψει και στη χώρα μας διότι βρίσκει τους Έλληνες «καλούς και συμπαθητικούς».
INFO
H έκθεση της Κιμσούτζα εγκαινιάζεται απόψε στις 20.00 στη νέα πτέρυγα του
Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη 1, τηλ. 210-72.82.000). Έως
29 Μαΐου.















