Aποζημιώσεις – χρυσάφι από Eυρώπη

Περισσότερα από σαράντα εκατομμύρια ευρώ έχει πληρώσει η χώρα μας σε
Έλληνες πολίτες για περίπου 170 καταδικαστικές αποφάσεις που έχει εκδώσει εις
βάρος της το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) τα τελευταία
14 χρόνια.

H προσφυγή του A. Σκονδριάνου άλλαξε βασικούς κανόνες της ελληνικής νομοθεσίας

Οι περισσότερες ελληνικές καταδίκες αφορούν την καθυστέρηση στην απονομή
Δικαιοσύνης, την παραβίαση όρων για «δίκαιη δίκη», καθώς και τη μη καταβολή
αποζημιώσεων σε απαλλοτριώσεις ακινήτων. Κατά παράδοση το Δικαστήριο, η
αρμοδιότητα του οποίου εκτείνεται σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες,
δικαιώνει τους πολίτες που φθάνουν εκεί. Για τον λόγο αυτό, όπως επισημαίνει ο
κ. Χειρδάρης, «το προτιμούν πολλοί, με αποτέλεσμα σήμερα να έχει “φρακάρει”
και να εκκρεμούν 35.000 προσφυγές». Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη
διάθεσή του για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, «η προσφυγή πλέον στο ΕΔΔΑ έχει
γίνει πολύ δύσκολη, καθώς το 96,3% αυτών απορρίπτονται ως απαράδεκτες, ενώ
πλέον το Δικαστήριο δεν αιτιολογεί ούτε τους λόγους απόρριψής τους». Επιπλέον,
ενώ μέχρι πριν από 2-3 χρόνια καταβάλλονταν σημαντικά ποσά για ηθική βλάβη,
τώρα πια επιδικάζονται μηδενικά ή πολύ μικρά ποσά.

B. Χειρδάρης. Το κόστος της προσφυγής είναι μηδαμινό και περιορίζεται στα έξοδα του δικηγόρου

Αμετάκλητη απόφαση. H απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου είναι
αμετάκλητη, πρέπει να την εφαρμόσει άμεσα το Ελληνικό Δημόσιο και μέσα σε
τρεις μήνες να έχει καταβάλει και την προβλεπόμενη αποζημίωση. Το κόστος της
προσφυγής είναι μηδαμινό και περιορίζεται μόνο στα έξοδα του δικηγόρου, ενώ αν
ο προσφεύγων χάσει τη δικαστική μάχη δεν καταβάλλει ούτε ένα ευρώ.

Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις οι αποφάσεις του ΕΔΔΑ επί προσφυγών πολιτών
υποχρέωσαν τις χώρες που καταδικάσθηκαν να αλλάξουν τη νομοθεσία τους. Αυτό
ισχύει στην περίπτωση του δικηγόρου Αλέξανδρου Σκονδριάνου, που προσέφυγε κατά
της Ελλάδος τον Δεκέμβριο του 2003. H απόφαση ανέτρεψε ένα νομικό καθεστώς που
ίσχυε τα τελευταία 60 χρόνια. «Αποφάσισα να προσφύγω στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο,
όταν ο Άρειος Πάγος παραβίασε κατάφωρα το δικαίωμά μου να ασκήσω αναίρεση σε
εναντίον μου καταδικαστική απόφαση. Οι Έλληνες δικαστές επέμεναν να αγνοούν το
Ευρωπαϊκό Δίκαιο και μου ζητούσαν είτε να πάω φυλακή είτε να εξαγοράσω την
καταδίκη μου προκειμένου να ασκήσω αναίρεση για την ποινή που μου είχε
επιβληθεί», λέει ο κ. Αλ. Σκονδριάνος.

Οι πρωτιές

H πρώτη καταδίκη της χώρας μας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ήταν τον Αύγουστο
του 1991, όταν ο πολιτικός μηχανικός I. Φίλης προσέφυγε εναντίον του ελληνικού
κράτους, που αναγκάστηκε να πληρώσει 7.800.000 δραχμές. Το Δικαστήριο έκρινε
ότι παραβιάστηκε το δικαίωμα της δίκαιης δίκης, επειδή στον κ. Φίλη το
Ελληνικό Δημόσιο επέβαλε την επίλυση των προσωπικών δικαστικών του διαφορών
για δημόσια έργα που αναλάμβανε μόνο μέσω του TEE.

* H Ελλάδα, όμως, ήταν και η πρώτη χώρα που καταδικάστηκε από το
Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για θέμα θρησκευτικού προσηλυτισμού. Ο κ. M. Κοκκινάκης,
Μάρτυρας του Ιεχωβά, είχε συλληφθεί περισσότερες από 60 φορές για τα
θρησκευτικά του πιστεύω και είχε καταδικασθεί με βάση τη «μεταξική νομοθεσία»
περί προσηλυτισμού σε πολυετή φυλάκιση, καθώς και εξορία. Το 1993, όταν
προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, κατάφερε να κερδίσει το δικαίωμα να
εκδηλώνει ελεύθερα τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις. Επιπλέον, η χώρα μας
αναγκάστηκε να αποζημιώσει τον κ. Κοκκινάκη με το ποσό των 3.189.500 δρχ.

Ελβετός προσέφυγε γιατί δεν τον άφηναν να παντρευτεί για τέταρτη φορά

Κάρλος, το «Τσακάλι». Ο γνωστός τρομοκράτης προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τις συνθήκες κράτησής του και του επιδικάστηκε αποζημίωση 5.000 ευρώ, όταν τα έξοδα της δικηγόρου του ξεπέρασαν τις 400.000 ευρώ

Γαλαζοαίματοι, κοσμικοί και διάσημοι τρομοκράτες όπως ο Κάρλος το «Τσακάλι»
περιλαμβάνονται στη λίστα των πολιτών που προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο
Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ).

Υπάρχουν, όμως, και υποθέσεις που κέρδισαν ξεχωριστή θέση στα δικαστικά
χρονικά για την πρωτοτυπία τους. Ελβετός υπήκοος είχε συνάψει 4 γάμους, από
τους οποίους οι τρεις πρώτοι κατέληξαν σε διαζύγιο. Το 1963 παντρεύτηκε πρώτη
φορά και χώρισε έπειτα από έναν χρόνο. Το 1966 ξαναπαντρεύτηκε και χώρισε το
1978. Ο δικαστής τότε του επέβαλε την ποινή να μη μπορεί να ξαναπαντρευτεί για
έναν χρόνο, σύμφωνα με το άρθρ. 150 του ελβετικού Αστικού Κώδικα. Στη
συνέχεια, ο Ελβετός γαμπρός έβαλε αγγελία για γραμματέα, με την οποία ύστερα
από 4 μήνες δημιούργησε δεσμό. Μέσα σε μία εβδομάδα παντρεύτηκαν, αλλά έπειτα
από ένα μήνα χώρισαν. Εκείνος απτόητος βρήκε νέα νύφη σύντομα, αλλά δεν του
δόθηκε άδεια για τον γάμο, λόγω της δεύτερης καταδίκης του, που του απαγόρευε
να παντρευτεί για τα επόμενα τρία χρόνια. Τελικά, ο Ελβετός έχοντας εξαντλήσει
όλα τα ένδικα μέσα στην πατρίδα του για την ανατροπή της καταδίκης του,
προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, το οποίο έκρινε ότι είναι ανεπίτρεπτοι
οποιουδήποτε είδους περιορισμοί και καταδίκασε την Ελβετία για παραβίαση του
άρθρου που κατοχυρώνει το δικαίωμα στην ελευθερία συνάψεως γάμου.