TPITH AΠOΨH Πολλοί στόχοι, μηδέν στόχευση

Είναι γνωστό ότι τα μεγάλα λόγια αποτελούν, στην πολιτική περισσότερο από κάθε
άλλο πεδίο, προκάλυμμα για υποχώρηση από την πράξη. H πιο ιδιότυπη «κυβέρνηση»
του κόσμου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει, τουλάχιστον μετά το τέλος της εποχής
Ντελόρ, καταστεί φάρος αυτής της μεθόδου. Ένας φάρος δυστυχώς διόλου λαμπρός.
Όσο μειώνεται η αξιοπιστία της, μεγαλώνει η απόστασή της από το λαϊκό αίσθημα
και – για να είμαστε δίκαιοι – πολλαπλασιάζονται οι αντικειμενικές δυσκολίες
στη λήψη και ανάδειξη των αποφάσεών της, τόσο εκείνη μοιάζει να καταφεύγει
στην απόσειση των πραγματικών ευθυνών διά της ανάληψης όλων των φραστικών
πρωτοβουλιών. Ούτε μετριούνται πια οι «προγραμματικές δηλώσεις» και τα πλάνα
διαδοχικών Επιτροπών, οι οποίες, συνήθως διαμέσου του προέδρου τους, μας
πληροφορούν ότι η «Ευρώπη βρίσκεται σε σταυροδρόμι» και μας υπόσχονται άμεση
και πρωτοφανή δραστηριοποίηση σε ένα σωρό μέτωπα. H Επιτροπή Μπαρόζο, μια
Επιτροπή εκ φύσεως και θέσεως σε μεγαλύτερο κενό πολιτικού λόγου από κάθε
προκάτοχό της, δεν μπορούσε και δεν αποτέλεσε εξαίρεση.

Στο μακροσκελές κείμενο αρχών που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 26 Ιανουαρίου, η
Επιτροπή αντιλαμβάνεται και αποδέχεται την ύπαρξη ενός «σημαντικού χάσματος»
μεταξύ των Ευρωπαίων πολιτών και των αποφάσεων που λαμβάνονται στις Βρυξέλλες.
Το αποδίδει όμως, για μια ακόμα φορά, σε συγκυριακούς ή «τεχνικά πολιτικούς»
λόγους (ανεπαρκή οικονομική ανάπτυξη, αυξημένη ανασφάλεια, φόβο για απώλεια
ταυτότητας) και όχι σε δομικά χαρακτηριστικά του τρόπου οικοδόμησης της Ένωσης
και του πλαισίου και των αρχών λειτουργίας της. Χάνει έτσι την πρώτη – αλλά
ίσως και τελευταία – ευκαιρία «αναβάπτισης» στο λαϊκό αίσθημα, μετά τις
περιπέτειες κατά την εκλογή και εγκατάστασή της. H συνέχεια είναι ακόμα πιο
μικρόπνοη.

Γιατί, με βάση την έστω κοινότοπη αυτή αφετηρία, οι αναδεικνυόμενοι
«στρατηγικοί στόχοι» συγκροτούν μνημείο γενικότητας, αοριστολογίας και, σε
τελική ανάλυση, υπεκφυγής: ευημερία (αρκεί λοιπόν να την επικαλεστούμε για να
έλθει), αλληλεγγύη, ασφάλεια και ελευθερία (έτσι, στην ίδια πρόταση, ως μέρη
αρμονικού ζεύγους), ρόλος στη διεθνή σκηνή. H δε εξειδίκευση του τρόπου
υλοποίησης όλων αυτών των στόχων δεν προσφέρει τίποτα περισσότερο από
επικλήσεις «στην τεράστια ανεκμετάλλευτη δυναμική» της Ευρώπης, δηλώσεις
πίστης σε μια «διαδικασία μεταμόρφωσης τόσο τολμηρής και γενναίας όσο η Ενιαία
Αγορά, το κοινό νόμισμα, η διεύρυνση σε 25» και, φυσικά, εκκλήσεις για
«περισσότερα λεφτά, ώστε να επιτευχθούν οι οικονομικοί στόχοι» (οι δικοί της,
άραγε, ή του μέσου Ευρωπαίου πολίτη;). Ο πολύς λόγος περί γενικής
μεταρρύθμισης σκοτώνει τη μεταρρύθμιση, που δεν μπορεί παρά να είναι
επιλεκτική, επίπονη και συγκρουσιακή. Όμως προσοχή: η επιλογή αυτή της
Επιτροπής Μπαρόζο είναι λιγότερο αφελής από όσο ύπουλα νεοφιλελεύθερη.

Το κατέδειξε ήδη και η εγχώρια κυβερνητική εμπειρία μας: το σύνορο της «νέας»
και, για κάποιους, «μοντέρνας» Δεξιάς είναι η ακύρωση των υπαρκτών διλημμάτων
της πολιτικής (ποιος πρέπει να χάσει για να κερδίσουν κάποιοι άλλοι; Ποιο
πεδίο πρέπει να προταθεί ώστε να μεγιστοποιηθεί το κέρδος για το δημόσιο
συμφέρον; Σε ποιες συγκεκριμένες αρχές πρέπει να είναι συνταγμένοι οι
συγκεκριμένοι στόχοι;) μέσω της παράλληλης «υποστήριξης» όλων των αιτημάτων
όλων των κατηγοριών πολιτών.

Στον βωμό του εκλογικού αποτελέσματος, λόγω ελπιζόμενης ελαχιστοποίησης των
«δυσαρεστημένων», θυσιάζεται η ουσία της πολιτικής, που είναι η δυνατότητα
βελτίωσης μέσω επιλογών. Το νέο ιστορικό καθήκον της Αριστεράς είναι να
αναδείξει το στρατήγημα, να διαμορφώσει την ενεργό κοινωνική αντίσταση και να
δώσει το δικό της διαφορετικό πολιτικό παράδειγμα, από όποια θέση και αν
βρίσκεται. Εγχείρημα εξαιρετικά δύσκολο, που, όμως, αν δεν ευοδωθεί, χαμένες
δεν θα είναι μόνο κάποιες πολιτικές παρατάξεις.