Οι αγρότες πληρώνουν τα γαλάζια τρικ

Με τα τρακτέρ αναμμένα στον θεσσαλικό κάμπο και τους αγρότες έτοιμους να
διευρύνουν τις κινητοποιήσεις τους, «γαλάζια» σκάνδαλα έρχονται στο φως της
δημοσιότητας, εξηγώντας τη γενικευμένη πτώση τιμών των αγροτικών προϊόντων και
τη ραγδαία μείωση του γεωργικού εισοδήματος.

Αυτή τη στιγμή πλήθος παραγωγών πιέζεται ασφυκτικά, οι εμπορικές τιμές των
γεωργικών προϊόντων, πέραν των επιδοτήσεων, έχουν μειωθεί κατά 50%, εξαιτίας
της ασύδοτης δράσης των μεγαλεμπόρων, οι οποίοι πρώτη φορά τις τελευταίες
δεκαετίες δρουν ανεξέλεγκτοι.

Εκτός από το βαμβάκι, για το οποίο η νέα ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής
Ανάπτυξης υπονόμευσε – η ίδια – τον Κανονισμό κάνοντας «στραβά μάτια» προς
τα… δικά της παιδιά και επιτρέποντας σε παραγωγούς να καλλιεργήσουν επιπλέον
120.000 στρέμματα, η ίδια κατάσταση διάβρωσης της διαπραγματευτικής θέσης των
αγροτών επικράτησε σχεδόν σε όλα τα αγροτικά προϊόντα, από το σιτάρι και τα
καπνά, μέχρι το ρύζι, την πατάτα και τα σταφύλια. Οι τιμές παραγωγού το 2004
έπεσαν, σχεδόν για όλα τα αγροτικά προϊόντα, στο μισό των περυσινών. Και αυτό
ήλθε ως αποτέλεσμα ρυθμίσεων και πράξεων της ηγεσίας του υπουργείου Αγροτικής
Ανάπτυξης, είτε λόγω απειρίας – όπως λένε στελέχη της N.Δ. – είτε επειδή –
όπως λένε αγροτοσυνδικαλιστές – εξόφλησε πολιτικά γραμμάτια προς τους
μεγαλεμπόρους και συγκεκριμένους βιομηχάνους στο κύκλωμα των τροφίμων.

Τα σιτηρά

Χαρακτηριστική υπήρξε η περίπτωση των σιτηρών. Ο τότε υπουργός Αγροτικής
Ανάπτυξης, κ. Σάββας Τσιτουρίδης, πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια επέτρεψε τις
εισαγωγές σιτηρών πριν από την απορρόφηση της ελληνικής παραγωγής. Κάτι τέτοιο
προβλέπεται πράγματι από την κοινοτική νομοθεσία, ωστόσο οι κυβερνήσεις του
ΠΑΣΟΚ καθυστερούσαν- παρά τις τριβές με τις Βρυξέλλες – να δίνουν τέτοιες
άδειες, προκειμένου να είναι εγγυημένη η απορρόφηση της ελληνικής παραγωγής.

Οι αλευροβιομηχανίες επωφελήθηκαν, αποθεματοποιώντας σιτηρά από τη Χιλή, την
Ουκρανία και αλλού. Όταν άρχισε ο θερισμός στη χώρα μας δεν εμφανίσθηκαν
έμποροι στα χωράφια, αφού είχαν ήδη καλύψει τις ανάγκες τους με τις εισαγωγές.
Το καλοκαίρι του 2003 οι σιτοπαραγωγοί απήλαυσαν τιμές κοντά στις 50 δρχ. το
κιλό και οι πιο οργανωμένοι αποθήκευσαν το σιτάρι και το πούλησαν τον
Σεπτέμβριο προς 60 δρχ. το κιλό. Το 2004 ίδια περίπου παραγωγή και ποιοτικώς
καλύτερη έμεινε αδιάθετη και παραμένει στις αποθήκες, γιατί οι – στην
πλειονότητά τους φίλα προσκείμενοι και χρηματοδότες της Νέας Δημοκρατίας –
αλευροβιομήχανοι είχαν την ευκαιρία να κάνουν εισαγωγές πριν από τον θερισμό.
Μέχρι σήμερα, από 1,4 εκατ. τόνους σιτηρών έχουν πουληθεί μόνο 300.000 τόνοι.

Τα καπνά

Κάτι ανάλογο συμβαίνει με τα καπνά. Οι προσφερόμενες εμπορικές τιμές για τα
εγχώρια καπνά τύπου «Βιρτζίνια» είναι – όπως λένε οι καλλιεργητές –
εξευτελιστικές. Τις προηγούμενες ημέρες, εμφανίσθηκαν καπνέμποροι στη Λοκρίδα
προσφέροντας εμπορική τιμή μόλις 15 λεπτά το κιλό, όταν πέρυσι η αντίστοιχη
τιμή ήταν 60 λεπτά και πρόπερσι πάνω από ένα ευρώ το κιλό. Εκκινώντας από τόσο
χαμηλά, οι καπνοπαραγωγοί εκτιμούν ότι οι τελικές εμπορικές τιμές δεν θα
ξεπεράσουν τα 20 λεπτά. Με αποτέλεσμα, μαζί με τις επιδοτήσεις, οι
καπνοπαραγωγοί να απολαμβάνουν πραγματικές τιμές σχεδόν ίδιες με εκείνες που
απολαμβάνουν οι παραγωγοί των Σκοπίων και της Βουλγαρίας, οι οποίοι δεν έχουν
επιδοτήσεις!

Στα καπνά «Βιρτζίνια» οι πέντε-έξι μεγαλέμποροι, γνωρίζοντας ότι οι παραγωγοί
είναι υποχρεωμένοι να πουλήσουν προκειμένου να λάβουν την επιδότηση, «χτυπάνε»
τις εμπορικές τιμές στα ελάχιστα επίπεδα. Πιέζουν, μάλιστα, την κυβέρνηση να
μην προχωρήσει σε αποδέσμευση της επιδότησης από την παραγωγή, γιατί γνωρίζουν
ότι οι καπνοπαραγωγοί θα αποκτήσουν διαπραγματευτική ισχύ. Και εδώ, το
καπνεμπορικό λόμπι έχει την υποστήριξη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, με
αποτέλεσμα να εξανεμίζονται οι δεσμεύσεις και υποσχέσεις της κυβέρνησης. Ήδη
επικρατεί αναβρασμός στο Αγρίνιο, τη Μακεδονία και τη Φθιώτιδα, όπου
συγκεντρώνεται και η μεγαλύτερη παραγωγή. Οι αγρότες απειλούν ότι θα κάψουν
την παραγωγή τους αν δεν υπάρξει παρέμβαση της κυβέρνησης, καθώς δεν μπορεί να
αιτιολογηθεί πώς οι ίδιοι καπνέμποροι προσφέρουν στους αγρότες των Σκοπίων
εμπορική τιμή 2 ευρώ και εδώ από 15 μέχρι 20 λεπτά.

H βιομηχανική ντομάτα

Απίστευτο καθεστώς ασυδοσίας επικράτησε και κατά τις παραδόσεις της
βιομηχανικής ντομάτας. Οι παραγωγοί έφθαναν στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις
παραγωγής ντοματοπολτού, ζύγιζαν το προϊόν τους και όταν έφθανε η ώρα να
πιστοποιηθεί η ποσότητα, αυτή μειωνόταν εκβιαστικά μέχρι και 50%, με βάση
δήθεν ποιοτικά χαρακτηριστικά. Περιττό να σημειώσουμε ότι οι ντοματοπαραγωγοί
είναι ακόμη απλήρωτοι και για τις μισές ποσότητες, παρότι έχουν περάσει σχεδόν
πέντε μήνες από την παράδοση των προϊόντων.

H πατάτα

Χαρακτηριστικά είναι όσα υπέστησαν οι παραγωγοί του Νευροκοπίου.
Μονοκαλλιεργητές, χωρίς άλλο εισόδημα, ψηφοφόροι σε ποσοστό 65% του Κώστα
Καραμανλή, «είδαν» προσδοκίες και ελπίδες να καταρρέουν μονομιάς. H πατάτα
τους, περίπου 80.000 τόνοι, σαπίζει στις αποθήκες, καθώς και πάλι οι έμποροι
έτυχαν ειδικής μεταχείρισης από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Πέρυσι
πουλούσαν πάνω από 40 λεπτά και φέτος οι έμποροι πρόσφεραν μόλις 20 λεπτά το
κιλό, τη στιγμή που ο καταναλωτής στις λαϊκές αγορές της Αθήνας πληρώνει πάνω
από 60 λεπτά. Το Νευροκόπι έχει διαθέσει φέτος μόνο 10.000 τόνους πατάτας και
άλλοι 70.000 τόνοι καταστρέφονται στις αποθήκες.

Το ρύζι

Οι ρυζοπαραγωγοί της Θεσσαλονίκης και των Σερρών, νεοδημοκράτες στην
πλειονότητά τους και αυτοί, με προσδοκίες μεγάλες ότι ο Πρωθυπουργός θα τους
στηρίξει, «είδαν» τις τιμές του ρυζιού να καταρρέουν. Από 80-85 δρχ., το κιλό
πέρυσι, φέτος η τιμή του ρυζιού έπεσε – ω! του θαύματος – στις 40 δρχ.

Τα σταφύλια

Κάτι ανάλογο συνέβη και με τα σταφύλια. Μεγάλες ποσότητες μούστου εισήχθησαν
από την Ιταλία, τη Βόρεια Αφρική, τα Σκόπια και τη Βουλγαρία, κατακλύζοντας τα
οινοποιεία της χώρας για να εμπλουτιστεί το αγιωργίτικο και το ξινόμαυρο, με
αποτέλεσμα να καταρρεύσουν οι τιμές για τα σταφύλια των Ελλήνων αμπελουργών.
Πολλοί στην Ηλεία και αλλού προτίμησαν να μην κόψουν τα σταφύλια για να μην
επιβαρυνθούν με τα εργατικά. Ήταν από τις χειρότερες χρονιές.

ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ

Έχουμε χάσει πάνω από το 50% του εισοδήματός μας

Αργύρης Καλατζής: «Πέρσι πήραμε 1,10 ευρώ το κιλό για τις ελιές, φέτος πέσαμε στα 60 λεπτά. Πώς θα ζήσουμε;»

«ΕΧΩ ΠΑΡΑΔΩΣΕΙ εξήντα τόνους σιτάρι από τον Ιούνιο. Παραμένει απούλητο
στις αποθήκες του συνεταιρισμού. Δεν έχω πάρει ούτε δραχμή. Τώρα μας είπαν ότι
ίσως το πάρει έμπορος με δέκα λεπτά το κιλό. Πέρσι το είχα δώσει με τα διπλά.
Τι να πω; Πάμε από το κακό στο χειρότερο».

Ο κ. Αργύρης Καλατζής από τα Καλύβια Πολυγύρου παράγει σιτηρά, βρώσιμες ελιές
και λάδι. Όπως λέει, αυτός και οι συνάδελφοί του βρίσκονται σε απόγνωση. «Το
πρόβλημα δεν το έχουν μόνο οι βαμβακοπαραγωγοί. Έχω πληρώσει πολύ περισσότερα
από πέρσι για τα καλλιεργητικά, αλλά εδώ και επτά μήνες δεν έχω εισπράξει μία
δραχμή. Παρέδωσα το προϊόν μου για να μην το πετάξω. Πέρσι πήραμε 1,10 ευρώ το
κιλό για τις ελιές, φέτος πέσαμε στα 60 λεπτά. Πώς θα ζήσουμε;».

Μόνο μία όψη του προβλήματος στον αγροτικό τομέα είναι τα βαμβάκια που
παραμένουν στις αποθήκες των παραγωγών. Οι παραγωγοί σιτηρών, καπνού,
σταφυλιών, πατάτας, ντομάτας, ρυζιού, κρεμμυδιών, βρώσιμης ελιάς βλέπουν το
εισόδημά τους να μειώνεται σε σχέση με πέρσι περισσότερο από 50%, ενώ μεγάλες
ποσότητες της παραγωγής παραμένουν αδιάθετες στις αποθήκες.

«Παρέδωσα το στάρι μου γιατί δεν μου πήγαινε να πάω να το πετάξω», περιγράφει
ο κ. Μόσχος Δημητρίου, αγρότης από την Τρίγλια Χαλκιδικής. «Έχω παραγωγή 70
τόνους στάρι, που είναι απούλητη. Πέρσι πήρα 62 δραχμές το κιλό, φέτος έχουμε
μια προσφορά για 40 δραχμές και θα δούμε αν θα τα πάρουν. Στις ντομάτες,
πουλούσα πέρσι από 50 λεπτά, φέτος άρχισα στα 30 λεπτά, έφτασα κάποια στιγμή
στα δέκα λεπτά το κιλό και τελικά κατέληξα να δίνω 1 ευρώ το τελάρο, δηλαδή τα
δεκαεπτά κιλά. Την ίδια ώρα, πουλούσαν και στη λαϊκή ακόμη 1 ευρώ το κιλό.
Είμαι 56 ετών, ζω από τη γη, αλλά όταν είδα τον γιο μου, 18 χρονών, να
ανεβαίνει στο τρακτέρ, τον κατέβασα αμέσως…».

H μείωση τιμών των αγροτικών προϊόντων έρχεται σε μια χρονιά με ιδιαίτερα
αυξημένο κόστος παραγωγής. «Τι κοστολόγιο να βγάλω;», λέει ο κ. Δημητρίου
«Πέρσι το πετρέλαιο ήταν 100 δρχ, φέτος 250 δρχ. Μόνο για τα λιπάσματα
πληρώσαμε 700 δρχ παραπάνω το τσουβάλι».

Την ίδια κατάσταση αντιμετωπίζουν και οι καπνοπαραγωγοί. «Οι τιμές
εξευτελίζονται», λέει ο κ. Βασίλης Κατής, καπνοπαραγωγός από την Ελασσόνα, που
ήδη – όπως λέει – σκέπτεται να αναζητήσει άλλη δουλειά. «Εκτός από τη μείωση
στις τιμές, εμείς στην Ελασσόνα πάθαμε και ζημιά από αρρώστια των φυτών. Με τη
νέα ΚΑΠ, η παραγωγή αποσυνδέεται από την επιδότηση. Τα δικά μας καπνά δεν
υπάγονται στα επιλέξιμα για επιδότηση βάσει των νέων κανονισμών. Όλα αυτά θα
στείλουν πολλούς από μας να ψάχνουν άλλη δουλειά…».

Το βαμβάκι των δικών μας αγροτών

TO BAMBAKI είναι περίπτωση ξεχωριστή. Ο ισχύων Κανονισμός προσδιορίζει
την ετήσια επιδότηση σε περίπου 700 εκατ. ευρώ, η οποία αντιστοιχεί – για
περιβαλλοντολογικούς λόγους, προστασίας του υδροφόρου ορίζοντα και μείωσης
λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων – σε 1.050.000 τόνους τον χρόνο. Σε αυτήν την
ποσότητα, η τιμή του βαμβακιού κατ’ έτος μπορεί να κυμαίνεται μεταξύ 340 δρχ.
και 360 δρχ. το κιλό. Με τα έξοδα μεταξύ 220-230 δρχ. το κιλό, απομένει κέρδος
ικανό να στηρίξει τη ζωή των βαμβακοπαραγωγών. Τι, όμως, συνέβη φέτος; Γιατί η
τιμή του βαμβακιού δεν… ξεκολλάει από τις 250 δρχ. το κιλό; H εξήγηση είναι
απλή. Από τον περασμένο Απρίλιο, ο νέος υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Σάββας
Τσιτουρίδης και οι υφυπουργοί του κ.κ. Μπασιάκος και Κοντός, αγνοώντας τους
περιορισμούς του νέου Κανονισμού για το βαμβάκι, απέδωσαν σε καλλιεργητές των
νομών Βοιωτίας και Λάρισας δικαίωμα να καλλιεργήσουν επιπρόσθετα περίπου
120.000 στρέμματα. Αποτέλεσμα αυτής της φίλιας υπέρβασης ήταν να διαμορφωθεί η
ποσότητα σε άνω των 1.200.000 τόνων, να καταπατηθούν οι όρκοι και οι
υποσχέσεις μας για προστασία του περιβάλλοντος και να αρχίσουν να πέφτουν οι
ποινές από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μεγαλύτερη ποσότητα μικρότερες ενισχύσεις,
μικρότερο εισόδημα για το πλήθος των παραγωγών, προς χάριν των πολιτικών φίλων
της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Γεωργίας.