Δρόμοι

Στην καρδιά…

… του Κάνσας, στην ετήσια ζωοπανήγυρη του 1928. Μπροστά από το λούνα παρκ
και τους πάγκους με τα ζαχαρωτά και το «μαλλί της γριάς», κτηνοτρόφοι από όλη
την Πολιτεία επιδεικνύουν με καμάρι δείγματα από τα κοπάδια τους. Ανάμεσα στα
άλογα, τα βόδια και τους χοίρους, τα μέλη μιας τετραμελούς οικογένειας με
ξανθά μαλλιά και γαλανά μάτια. Πάνω από τα κεφάλια τους, η επιγραφή:
«Διαγωνισμός για την καλύτερη οικογένεια».

Διαγωνισμοί…

… σαν και αυτόν έβαζαν κάποτε τους Αμερικανούς να παραβγαίνουν για το ποιος
έχει τα καλύτερα χαρακτηριστικά, την καλύτερη υγεία, το καλύτερο παράστημα. Οι
κριτικές επιτροπές αναδείκνυαν νικητές «άρειους», υποδείγματα της ράτσας των
λευκών, σε μια περίοδο που σάρωναν τη χώρα οι θεωρίες της ευγονικής. Ήδη από
το 1907, αμερικανικές Πολιτείες είχαν αρχίσει να στειρώνουν πολίτες τους που
τους θεωρούσαν προβληματικούς (πρώτα η Ιντιάνα, ύστερα η Ουάσιγκτον, το
Κονέκτικατ, η Βιρτζίνια και η Καλιφόρνια). Οι περισσότερες στειρώσεις γίνονταν
σε φτωχούς, μετανάστες, φυλακισμένους, τροφίμους ψυχιατρείων και μαύρους.
Αυτός ήταν ο «Πόλεμος εναντίον των αδυνάτων», που έγραψε γι’ αυτόν ο Έντουιν
Μπλακ και που έθεσε στην υπηρεσία των αμερικανικών αρχών την ευγονική πολύ
πριν από τον Αδόλφο Χίτλερ.

Έναν αιώνα…

… αργότερα και σαράντα χρόνια από τότε που ψηφίστηκε ο νόμος για το δικαίωμα
ψήφου των μαύρων, το χάσμα ανάμεσα στη λευκή φυλή και τη μαύρη φυλή
διατηρείται στην Αμερική χάρη σε ένα άλλο χρώμα: το πράσινο χρώμα του
δολαρίου. Σύμφωνα με στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα τη Δευτέρα, ανήμερα
των γενεθλίων του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, οι μαύροι που έχουν ιδιόκτητα σπίτια,
που παίρνουν δάνεια από τις τράπεζες, που επενδύουν στο χρηματιστήριο ή που
βρίσκονται στα κέντρα των αποφάσεων είναι λιγότεροι από τους λευκούς. «Υπήρξε
πράγματι πρόοδος στον οικονομικό και τον εκπαιδευτικό τομέα και κυρίως στον
τομέα της απασχόλησης», λέει ο Τόμας Σαπίρο, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο
Μπραντίς. «Όμως αυτή η πρόοδος αναστράφηκε επειδή διευρύνθηκε το χάσμα του
πλούτου ανάμεσα σε μαύρους και λευκούς».

Το 1999…

… την περίοδο της αμερικανικής οικονομικής άνθησης, οι μαύροι των μεσαίων
τάξεων είχαν το ένα τέταρτο του πλούτου που είχαν οι λευκοί των μεσαίων τάξεων
με την αντίστοιχη μόρφωση και εργασία. Αυτή η ανισότητα γίνεται ακόμη πιο
χτυπητή αν ρίξει κανείς μια ματιά σε όλες τις εισοδηματικές ομάδες: εκείνη τη
χρονιά, συνολικά, σε καθένα δολάριο πλούτου μιας οικογένειας λευκών
αντιστοιχούσαν 10 σεντς «πλούτου» μιας οικογένειας μαύρων. Σήμερα, σύμφωνα με
στοιχεία του Κέντρου Υπεύθυνου Δανεισμού, τρεις στους τέσσερις λευκούς ζουν σε
δικό τους σπίτι, ενώ λιγότεροι από τους μισούς μαύρους έχουν ιδιόκτητα σπίτια.
Οι μαύροι είναι «μαύροι» και στο χρηματιστήριο, αφού μόνο το 57% από αυτούς
είχε πέρυσι επενδύσεις σε μετοχές, έναντι 81% των λευκών. Το χρώμα του
χρήματος διαιωνίζει τις φυλετικές διακρίσεις στην Αμερική.