Bούλιαξαν στην… ασυνεννοησία

Διπλό ναυάγιο χθες τα χαράματα βόρεια των Ψαρών όπου οκτώ ναυτικοί
κορεατικού πλοίου χάθηκαν στα παγωμένα νερά του Αιγαίου, το οποίο σάρωναν
άνεμοι 9-10 Μπωφόρ.

Από τα κρατικά σωστικά μέσα πρώτο έφθασε ένα ελληνικό ελικόπτερο Super Puma, το οποίο και διέσωσε διαδοχικά δύο ναυαγούς του κορεατικού πλοίου (φωτογραφία αρχείου)

Ταυτόχρονα με το ναυάγιο του πλοίου όμως «ναυάγησε» και μέρος του ελληνικού
κρατικού μηχανισμού. H ολιγωρία και η έλλειψη συντονισμού έδωσαν την ευκαιρία
στην Άγκυρα να αμφισβητήσει στην πράξη τα ελληνικά δικαιώματα για έρευνα και
διάσωση και να προωθήσει τις συνολικές διεκδικήσεις της στο Αιγαίο, ενώ
αναδείχτηκε μια πρωτοφανής «μάχη» Ελλήνων και Τούρκων για τον έλεγχο της
περιοχής εν μέσω ναυαγών!

Συγκεκριμένα, για τουλάχιστον οκτώ ώρες, τα συναρμόδια υπουργεία Ναυτιλίας και
Μεταφορών αδράνησαν να εκδώσουν την απαραίτητη διεθνή αγγελία προς τους
ναυτιλλομένους για το ναυάγιο και τις έρευνες που είχαν ήδη αρχίσει με βάση
τις διεθνείς συνθήκες. H ΝΟΤΑΜ εκδόθηκε τελικά από την Υπηρεσία Πολιτικής
Αεροπορίας (ΥΠΑ), όχι την ώρα που το κορεατικό πλοίο εξέπεμπε SOS (01.30),
αλλά στις… 09.17. H καθυστέρηση οφείλεται στο μεγαλύτερο μέρος της στο
Ενιαίο Κέντρο Έρευνας και Διάσωσης του υπουργείου Ναυτιλίας το οποίο
ειδοποίησε στις 08.05, όχι για ναυάγιο αλλά για… αεροπορικό δυστύχημα στο
Αιγαίο! Χρειάστηκε πάνω από μία ώρα για να διαπιστωθεί ότι όλα τα αεροσκάφη
που πετούσαν στην περιοχή ήταν ασφαλή…

Ελληνοτουρκική «μάχη»

Την ίδια ώρα στην περιοχή του ναυαγίου – που με βάση τις διεθνείς συνθήκες,
διευθετήσεις και την πρακτική ανήκει στη δικαιοδοσία της Ελλάδας – είχε
ξεκινήσει ελληνοτουρκική αεροναυτική «μάχη» για το ποιος θα φθάσει πρώτος και
ποιος θα διασώσει τους ναυαγούς. Μέχρι και εικονική αναχαίτιση τουρκικών
ελικοπτέρων από ελληνικά F-16 έγινε για την πρωτοκαθεδρία στις έρευνες.

Από τα κρατικά σωστικά μέσα πρώτο έφθασε (στις 3.35 π.μ.) ένα ελληνικό
ελικόπτερο Supper Puma το οποίο και διέσωσε διαδοχικά δύο ναυαγούς. Άλλον έναν
είχε διασώσει λίγο νωρίτερα το βρετανικό φορτηγό «Lady Hind» – αυτοί ήταν και
οι μόνοι διασωθέντες από το 11μελές πλήρωμα καθώς δύο ανασύρθηκαν νεκροί από
τουρκικό ελικόπτερο και άλλοι 6 αγνοούνται.

Τον συντονισμό των ερευνών, παρ’ όλο που δεν είχε ακόμα εκδοθεί σήμα (ΝΟΤΑΜ),
η Αθήνα τον είχε εκχωρήσει στο διερχόμενο βρετανικό δεξαμενόπλοιο «Νουέβο
Λεόν» και αργότερα (05.18) σε άλλο πλοίο («Πράιντ») με Έλληνα καπετάνιο.

Και αναχαιτίσεις

Λίγα λεπτά αργότερα (05.30) αρχίζει ο τουρκικός τσαμπουκάς: Στην περιοχή
έφθασε η τουρκική κορβέτα «Μπέικοζ», η οποία απαίτησε να αναλάβει τον έλεγχο
και τον συντονισμό, παρ’ όλο που η ευθύνη ήταν ελληνική.

Ο Τούρκος κυβερνήτης μάλιστα αρνήθηκε να παίρνει οδηγίες από τον Έλληνα
καπετάνιο και έκανε μόνος του έρευνες. Το ίδιο επιχείρησαν να κάνουν λίγο μετά
τις 7 π.μ. και δύο τουρκικά ελικόπτερα που έφθασαν διαδοχικά στην περιοχή. Τα
ελικόπτερα, που δεν είχαν καταθέσει σχέδια πτήσεως, όταν μπήκαν στο Αιγαίο
αναγνωρίστηκαν / αναχαιτίστηκαν από ελληνικά μαχητικά F-16 χωρίς όμως να
εμποδιστούν, για ανθρωπιστικούς λόγους, στις έρευνές τους. Τα τουρκικά
ελικόπτερα περισυνέλεξαν δύο πτώματα, ενώ απέτυχαν να ανασύρουν έναν ζωντανό
ναυαγό – έπεσε ενώ ήταν δεμένος στο βίντσι και έκτοτε αγνοείται. Από τις 8.30
π.μ. (και ενώ το τουρκικό σκάφος είχε φύγει) τον συντονισμό ανέλαβε η φρεγάτα
«Ναυαρίνο», η οποία συνεχίζει και σήμερα τις έρευνες.

H Τουρκία τον… χαβά της

ΣΥΜΦΩΝΑ με τις διεθνείς συνθήκες, στην περίπτωση αεροπορικών ατυχημάτων
την ευθύνη έρευνας και διάσωσης σε όλον τον χώρο του FIR Αθήνας έχει η Ελλάδα.

Στην περίπτωση των ναυτικών ατυχημάτων η περιοχή ευθύνης καθορίζεται από τη
Συνθήκη του Αμβούργου του 1979. H Ελλάδα έχει επικυρώσει τη σύμβαση υπό τον
όρο ότι μπορεί να διευθύνει τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης σε όλο το
Αιγαίο, εντός των ορίων του FIR Αθήνας – κι αυτό βάσει της γεωγραφικής και
πολιτικής πραγματικότητας στην περιοχή. H Τουρκία δέκα χρόνια μετά (1989)
εξέδωσε κώδικα που επιχειρεί να οριοθετήσει τουρκική περιοχή έρευνας και
διάσωσης για αεροπορικά και θαλάσσια ατυχήματα, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων
και το μισό Αιγαίο! Και αυτό σε μια προσπάθεια να υπονομεύσει το ισχύον
καθεστώς επ’ ωφελεία της. Παρ’ όλο που ο Διεθνής Οργανισμός ICAO έχει
ξεκαθαρίσει ότι παραμένουν σταθερές οι ισχύουσες από δεκαετίες ρυθμίσεις, η
Άγκυρα συνεχίζει να θέτει θέμα – ιδίως τα τελευταία χρόνια.