Παγωμένος, πορτοκαλής κόσμος

Ένας παγωμένος, πορτοκαλής κόσμος, τυλιγμένος μέσα σε μια πάχνη από
μεθάνιο, με σκουρόχρωμους βράχους από πάγο, διάσπαρτους πάνω σε μια επιφάνεια
που μοιάζει με υγρή άμμο.

Αυτά είδαν οι επιστήμονες στις φωτογραφίες που έστειλε η διαστημική συσκευή
«Huygens» από τον Τιτάνα, το φεγγάρι του Κρόνου. H κόστους τριών δισ. δολαρίων
αποστολή Cassini-Huygens – ένα κοινό πρόγραμμα της NASA, της ευρωπαϊκής και
της ιταλικής υπηρεσίας Διαστήματος – ξεκίνησε το 1997 από το Κέιπ Κανάβεραλ
της Φλόριντα προκειμένου να μελετήσει τον Κρόνο, τους δακτυλίους, τα φεγγάρια
και τη μαγνητόσφαιρά του. Τον Δεκέμβριο το εξερευνητικό σκάφος αποκόπηκε από
το μητρικό και άρχισε ένα ταξίδι τριών εβδομάδων προς τον Τιτάνα, το οποίο
κορυφώθηκε με την «κατάδυση» του οχήματος προς την επιφάνεια του δορυφόρου. Οι
φωτογραφίες μεταδόθηκαν από την έδρα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος στη
Γερμανία. «Μοιάζει με κρεμ μπριλέ», είπε ένας από τους επιστήμονες στο
ευρωπαϊκό διαστημικό κέντρο, μόλις είδε τις φωτογραφίες από την επιφάνεια του
Τιτάνα.

Σαν… σφουγγάρι

Οι φωτογραφίες από τον Τιτάνα δείχνουν ότι το «Huygens» προσεδαφίστηκε σε μια
σπογγώδη επιφάνεια η οποία μοιάζει με υγρή άμμο ή μαλακό πηλό, που ίσως
περιέχει υγρό μεθάνιο. Ένα από τα μυστήρια είναι η ποσότητα του μεθανίου που
τον περιβάλλει – κάτι που δίνει αφορμή για εικασίες ότι μπορεί να υπάρχουν
ολόκληροι ωκεανοί από αυτό το στοιχείο πάνω ή κάτω από την επιφάνειά του.

Ο ουρανός δείχνει πορτοκαλής. Κανάλια απορροής φαίνονται να οδηγούν σε μία
μακρινή ακτογραμμή. Ακτές, αλλά σε τι θάλασσα; Οι επιστήμονες λένε ότι τα
κανάλια απορροής ίσως καταλήγουν σε ωκεανούς από υδρογονάνθρακες, προφανώς
μεθάνιο, το οποίο μπορεί να παραμένει σε υγρή κατάσταση ακόμη και στο πολικό
κλίμα του Τιτάνα.

Ο Τιτάνας είναι το πρώτο φεγγάρι που εξερευνάται, εκτός από το φεγγάρι της
Γης. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η ατμόσφαιρά του είναι παρόμοια με την
ατμόσφαιρα της Γης και ότι η μελέτη της θα μπορούσε να λύσει το μυστήριο της
δημιουργίας της ζωής στον πλανήτη μας.

Το ευρωπαϊκής κατασκευής «Huygens» κατέβηκε μέσα από την πυκνή ατμόσφαιρα και
«κάθησε» πάνω στην επιφάνεια του μεγαλύτερου και πιο μυστηριώδους φεγγαριού
του Κρόνου την Παρασκευή. Ύστερα από δυόμισι ώρες κάθοδο με αλεξίπτωτα, μετά
την αποκόλλησή του από το μητρικό σκάφος «Cassini», το «Huygens» μετέδιδε
δεδομένα και φωτογραφίες επί μία ώρα και 10 λεπτά μέσω του μητρικού σκάφους
στη Γη. H απώλεια, όμως, ενός από τα δύο κανάλια επικοινωνίας περιόρισε από
700, όπως είχαν προγραμματιστεί, σε 350 τον αριθμό των φωτογραφιών.

«Έμεινα κατάπληκτος από τις εικόνες που δείχνουν πλημμυρισμένες επιφάνειες»,
λέει ο Αμερικανός επιστήμονας δόκτωρ Λόρενς Σόντερμπλομ. «Όλα τα κανάλια
συνδέουν σκοτεινές περιοχές μεταξύ τους». Αν επιβεβαιωθεί η ύπαρξη ρευστών
στην επιφάνεια του Τιτάνα, ίσως δικαιωθούν οι επιστήμονες που υποστηρίζουν ότι
το φεγγάρι του Κρόνου έχει λίμνες και ίσως και θάλασσες από υγρό μεθάνιο ή
αιθάνιο.

Οι επτά ανακαλύψεις

Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες στα φωτογραφικά και ηχητικά δεδομένα που
έστειλε το Huygens από τον Τιτάνα.

1 Ο ΗΧΟΣ. Ένα έντονο βουητό με αυξομειώσεις στην έντασή του. Αυτός ο
ήχος που καταγράφηκε από τα μικρόφωνα με τα οποία ήταν εφοδιασμένη η
διαστημική συσκευή ήταν από τον άνεμο που φυσάει στην επιφάνεια του Τιτάνα.

2. TO ΧΡΩΜΑ. Ο ουρανός του Τιτάνα παρουσιάζεται με ένα ξεθωριασμένο
πορτοκαλί χρώμα, προϊόν χημικών αντιδράσεων που γίνονται στην ατμόσφαιρα, στην
οποία υπάρχουν υδρογονάνθρακες όπως το μεθάνιο.

3. Ο ΑΝΕΜΟΣ. Φυσάει με μεγαλύτερες ταχύτητες από ό,τι αναμενόταν. Τα
όργανα μέτρησαν ωριαίες ταχύτητες 300-400 χιλιομέτρων.

4. H ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Αποτελείται κατά 93% από άζωτο. Παραμένει μυστήριο πώς
εξακολουθεί να υπάρχει μεθάνιο.

5. TO ΕΔΑΦΟΣ. Μοιάζει πολύ με υγρή άμμο ή αργιλόχωμα. Γι’ αυτό ακριβώς
η προσεδάφιση της διαστημικής συσκευής Huygens δεν υπήρξε βίαιη και δεν
καταστράφηκε από την πρόσκρουση.

6. H θΕΑ. Τα πανοραμικά πλάνα προδίδουν γεωλογική δράση. Διακρίνεται
μία ακτογραμμή, ίσως σε θάλασσα από υγρό μεθάνιο.

7. TO ΚΛΙΜΑ. Οι πρώτες αναλύσεις έδειξαν ότι ο δορυφόρος του Κρόνου
είναι τυλιγμένος από ένα ψυχρό στρώμα. H θερμοκρασία στην επιφάνειά του είναι
γύρω στους μείον 176 βαθμούς Κελσίου.

LINK:

* www1.nasa.gov/mission­pages/cassini/main/