MBA Οι ηγέτες της αλλαγής

Πώς γίνεται παραγωγική η μελέτη αλλά και η πρακτική του management; Πώς
μπορούμε να αξιοποιήσουμε σωστά και στο έπακρο τη γνώση και την εμπειρία; Πώς
μπορούμε να μανατζάρουμε τον εαυτό μας;

Υπάρχει μια θεμελιώδης αρχή: Το management αποτελεί το ξεχωριστό και
διακριτό ζωτικό «όργανο», τόσο για κάθε επιμέρους
οργανισμό όσο και για όλους μαζί.

Το ενδιαφέρον για το management και τη μελέτη ξεκίνησε με την ξαφνική εμφάνιση
των μεγάλων εταιρειών και μεγάλων επιχειρήσεων, οργανισμών μεγάλου μεγέθους –
της κρατικής διοίκησης, αλλά και των μεγάλων μονάδων στρατού – που αποτέλεσαν
και την καινοτομία της κοινωνίας της εποχής του τέλους του 19ου αιώνα.

Από την εμφάνισή του, δε, ακόμη πριν από έναν αιώνα αλλά και μέχρι σήμερα, η
μελέτη εταιρειών και οργανισμών βασίστηκε πάνω σε μία υπόθεση:

Υπάρχει – ή θα πρέπει να υπάρχει – ένας μοναδικός σωστός τρόπος
οργάνωσης.

Αυτό, όμως, που εμφανιζόταν ως ο «μοναδικός τρόπος οργάνωσης», έχει αλλάξει
περισσότερο από μία φορά στο παρελθόν. Αλλά η αναζήτηση του σωστού τρόπου
οργάνωσης συνεχίσθηκε και συνεχίζεται με την ίδια αγωνία.

H νέα υπόθεση – και η βάση για το καινούργιο υπόδειγμα επί του οποίου πρέπει
να βασισθεί το management, τόσο ως θεωρία όσο και ως πρακτική εφαρμογή – είναι
η ακόλουθη:

Το management υπάρχει για χάρη των αποτελεσμάτων ενός οργανισμού.
Πρέπει να ξεκινήσει με τα επιθυμητά αποτελέσματα και να οργανώσει τους
πόρους του οργανισμού έτσι, ώστε να επιτευχθεί το
προσδοκώμενο. Είναι το όργανο που θα μετατρέψει την επιχείρηση,
την εκκλησία, το πανεπιστήμιο, το νοσοκομείο ή ένα κατάλυμα
προστασίας γυναικών που έχουν υποστεί κακοποίηση, σε έναν οργανισμό
ικανό να παράγει αποτελέσματα στον περιβάλλοντα εξωτερικό χώρο του.

Ένα τελικό νέο υπόδειγμα του management:

Το ενδιαφέρον και η ευθύνη του manage ment περιλαμβάνουν οτιδήποτε
επηρεάζει την απόδοση και τα αποτελέσματα ενός οργανισμού – είτε αυτό
βρίσκεται στον εσωτερικό ή στον περιβάλλοντα χώρο, είτε βρίσκεται εντός
ή εντελώς εκτός του ελέγχου του οργανισμού.

ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΑΣ THN ΑΛΛΑΓΗ

Δεν μπορεί κάποιος να διοικήσει την αλλαγή. Μπορεί μόνο να προηγηθεί αυτής.
Όλοι έχουν αποδεχθεί πλέον ότι «η αλλαγή είναι αναπόφευκτη». Αλλά αυτό υπονοεί
επίσης ότι η αλλαγή είναι και κάτι σαν «τον θάνατο και τους φόρους». Θα πρέπει
να αναβάλλεται κατά το δυνατόν περισσότερο, χωρίς παράλληλα να συγκεντρώνει
και κάποια μεγάλη προτίμηση.

Αλλά σε μία περίοδο ανακατατάξεων όπως αυτή που ζούμε σήμερα, η αλλαγή
αποτελεί τον κανόνα. Σίγουρα είναι οδυνηρή και γεμάτη κινδύνους, ενώ πάνω απ’
όλα απαιτεί σκληρή δουλειά. Ωστόσο, αν δεν θεωρηθεί η καθοδήγηση της αλλαγής
ως έργο ενός οργανισμού – είτε είναι επιχείρηση, είτε είναι πανεπιστήμιο ή
νοσοκομείο κ.ο.κ. – δεν θα επιβιώσει. Σε μια περίοδο γρήγορων δομικών αλλαγών,
οι μόνοι που επιβιώνουν είναι οι Ηγέτες της Αλλαγής.

Αποτελεί, επομένως, μία βασική πρόκληση του 21ου αιώνα για το management κάθε
οργανισμού η μετατροπή του τελευταίου σε ηγέτη της αλλαγής. Αυτός που ηγείται
της αλλαγής την βλέπει ως μία ευκαιρία. Ο ηγέτης της αλλαγής αναζητά την
αλλαγή, γνωρίζει το πώς να αναζητά τις σωστές κινήσεις για την αλλαγή, αλλά
και το πώς να τις κάνει αποδοτικές, τόσο εντός όσο και εκτός του οργανισμού.

Αυτό απαιτεί τα επόμενα:

1. Πολιτικές για τη δημιουργία του μέλλοντος.

2. Συστηματικές μεθόδους για την αναζήτηση και την πρόβλεψη της
αλλαγής.

3. Σωστούς τρόπους για την εισαγωγή της αλλαγής, τόσο εντός όσο και
εκτός του οργανισμού.

4. Πολιτικές για την εξισορρόπηση της αλλαγής και της συνέχειας.

Αμερικανική κυριαρχία στη διοίκηση επιχειρήσεων

Σε αυτή τη σχετικά νέα «επιστήμη» που ονομάζεται μάνατζμεντ φαίνεται ότι τόσο
στη θεωρία, όσο και στην πράξη κυριαρχούν οι Αμερικανοί. Αρκεί άλλωστε να
μελετήσει κανείς την σημαντικότερη βιβλιογραφία στη συγκεκριμένη γνωστική
περιοχή, τόσο τα best sellers όσο και τα βιβλία-σταθμούς, όπου σχεδόν πάντα οι
συγγραφείς είναι Αμερικανοί. Επίσης, εάν δει κανείς τις καλύτερες σχολές
διοίκησης επιχειρήσεων στον κόσμο, θα διαπιστώσει ότι τα Αμερικανικά
Πανεπιστήμια υπερέχουν και το αντίστοιχο σχεδόν φαινόμενο υπάρχει στην λίστα
με τις μεγαλύτερες εταιρείες στον κόσμο.

ΘΕΜΑ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ

Γιατί αυτή η υπεροχή των Αμερικανών έναντι Ευρωπαίων και άλλων; H ηγεμονική
θέση της Αμερικής σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ίσως η πρώτη απάντηση, αλλά οι
λόγοι είναι πολλοί και σύνθετοι και κυρίως λόγοι κοινωνικοί και οικονομικοί.
Οι Αμερικανοί άλλωστε σπάνια ξεχωρίζουν την θεωρία από την πράξη. Στην
περίπτωση του Μάνατζμεντ η θεωρία μελετάει την πραγματικότητα και προσπαθεί να
επιφέρει βελτιώσεις. H όλη κουλτούρα της Αμερικής ευνοεί την
επιχειρηματικότητα από την γέννηση ακόμα της Αμερικανικής ιστορίας. Δεν είναι
τυχαίο ότι η επιχειρηματικότητα θεωρείται κάτι σεβαστό στην Αμερική, ενώ ίσως
σε άλλες χώρες ακόμα και το άκουσμα της λέξης επιχειρηματίας να εγείρει
καχυποψίες.

ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΣ ME ΠΑΘΟΣ

Οι μεγάλες εταιρείες της Αμερικής έγιναν πολυεθνικές με το σχέδιο Μάρσαλ, όπου
σχεδόν άθικτες από τα δεινά του B΄ Παγκοσμίου Πολέμου και έχοντας ως σίγουρη
βάση μία ενιαία και ομοιογενή αγορά στη χώρα τους μπόρεσαν να αναπτυχθούν
παγκοσμίως έχοντας την πλήρη στήριξη της κυβέρνησής τους. Ίσως καμία άλλη χώρα
στον κόσμο δεν βοηθάει τις εταιρείες της τόσο πολύ, μέσω των πρεσβειών της στο
εξωτερικό. Οι ΗΠΑ πολλές φορές είναι με πάθος νεοφιλελεύθερες στο εξωτερικό
και με το ίδιο πάθος «προστατεύουν» την εσωτερική τους αγορά. Εντός Αμερικής,
η οικονομία διαφέρει από όλες τις χώρες. Αφενός το Δημόσιο δεν είναι
επιχειρηματίας και αφετέρου η όλη αντίληψη περί του ρόλου της εφορίας (IRS)
είναι τελείως διαφορετική από ό,τι στην Ευρώπη ή αλλού. Το τραπεζικό σύστημα
της Αμερικής είναι πλήρως ανεπτυγμένο και αντίστοιχα προϊόντα που τα λίγα
τελευταία χρόνια έχουν έρθει στην Ευρώπη, υπάρχουν στην Αμερική για αρκετές
δεκαετίες. Παράλληλα ενώ ευνοείται η επιχειρηματικότητα, υπάρχει πολύ αυστηρό
νομοθετικό πλαίσιο – με ιδεολογικό μάλιστα χαρακτήρα από την εποχή του Θ.
Ρούσβελτ – για τα μονοπώλια (βλέπε πρόσφατες δίκες της Microsoft). Γενικά η
Αμερικανική οικονομία χαρακτηρίζεται για την ζωτικότητα και την δυναμικότητά
της. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές από τις μεγάλες εταιρείες του σήμερα δεν
υπήρχαν πριν από 25 χρόνια.

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ EPEYNA, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Στον χώρο της παιδείας και της εκπαίδευσης η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ
απέχει τελείως. Έτσι η αγορά ευνοεί κάποια πανεπιστήμια ελίτ, ενώ παράλληλα
υπάρχουν πολλά μικρά κολέγια. Τα ποσά που επενδύονται στην έρευνα και στην
τεχνολογία (R&D) είναι πολύ μεγάλα και ακόμη και σήμερα, πάρα την μείωση
τα τελευταία τρία χρόνια στην έκδοση βίζας, οι ΗΠΑ συγκεντρώνουν τους
καλύτερους «εγκεφάλους» από όλο τον κόσμο. Τα πανεπιστήμια στις Ηνωμένες
Πολιτείες είναι άμεσα συνδεδεμένα με τις ανάγκες της αγοράς και κατά συνέπεια
με τις μεγάλες εταιρείες. H ανώτατη παιδεία, ακόμα και στις κοινωνικές
επιστήμες πολλές φορές, έχει πρακτική κατεύθυνση. Συνεπώς, δεν είναι τυχαίο
που το Μάνατζμεντ έχει παρελθόν και παρόν στην Αμερική. Την τελευταία δεκαετία
πολλά φαίνεται να αλλάζουν και στην Ευρώπη, προς το παρόν όμως μόνο προβλέψεις
μπορεί να κάνει κανείς.

ΓΛΩΣΣΑΡΙ KAI ΑΚΡΩΝΥΜΙΑ

Β2Β (Business to Business): Οι συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων.

B2C (Business to Customer): Οι συναλλαγές των επιχειρήσεων με τον
τελικό καταναλωτή / πελάτη.

B2G (Business to Government): Οι συναλλαγές των επιχειρήσεων με τον
Δημόσιο Τομέα.

Business Plan: Επιχειρηματικό σχέδιο, δηλαδή η μελέτη που αφορά τη
μορφή και οργάνωση μιας εταιρείας, το αντικείμενο των δραστηριοτήτων της, τους
σκοπούς και τους στόχους της, τη διοίκησή της, τους τρόπους χρηματοδότησής
της, το μάρκετινγκ και τη στρατηγική της. Με δυο λόγια, η ακτινογραφία μιας
επιχείρησης η οποία μας δίνει την παρούσα εικόνα της και χαράζει την πορεία
της προς το μέλλον. Συνήθως, απαιτείται ένα επιχειρηματικό σχέδιο σε
οποιαδήποτε αίτηση ή πρόταση χρηματοδότησης.

CEO (Chief Executive Officer): Το ανώτατο διοικητικό στέλεχος με τη
μεγαλύτερη εκτελεστική εξουσία. Το υψηλόβαθμο διοικητικό στέλεχος που
προΐσταται όλων των άλλων.

Case Study: Ανάλυση περιπτώσεων. Πρόκειται για την ανάλυση
συγκεκριμένων περιπτώσεων από τον χώρο των επιχειρήσεων, στην οποία
εξετάζονται πραγματικά προβλήματα, αναλύονται πιθανά λάθη και διερευνώνται
πιθανές λύσεις σύμφωνα με τη θεωρία. Ουσιαστικά πρόκειται για αληθινές
ιστορίες που τις χρησιμοποιούμε διδακτικά σαν ασκήσεις εικονικής
πραγματικότητας.

CRM (Customer Relationship Marketing): Προγράμματα διαχείρισης και
βελτίωσης σχέσεων με τους πελάτες μιας επιχείρησης χρησιμοποιώντας εφαρμογές
του μάρκετινγκ και σύγχρονων πληροφοριακών συστημάτων.

Guru: Σε αρκετά τακτά χρονικά διαστήματα μέχρι και σήμερα εμφανίζονται
όλο και καινούργιες θεωρίες στον χώρο του Μάνατζμεντ. Για τους δημιουργούς και
εκφραστές καινοτόμων ιδεών που ανανεώνουν τη θεωρία της Διοίκησης των
Επιχειρήσεων έχει καθιερωθεί ο όρος του «γκουρού».

Logistics: Αφορά τις προμήθειες, τις μεταφορές, την αποθήκευση, τον
σχεδιασμό και προγραμματισμό των δράσεων μιας εταιρείας.

ΜΒΑ (Master in Business Administration): Μεταπτυχιακός τίτλος στη
Διοίκηση των Επιχειρήσεων.

MIS (Management Information Systems): Διοίκηση Πληροφορικών Συστημάτων.

ΜΚΟ: Μη κυβερνητικοί – μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί.

Operations Management: H μελέτη και οι εφαρμογές των παραγωγικών
λειτουργιών μιας επιχείρησης.

TQM (Total Quality Management): Διαχείριση και διοίκηση ζητημάτων
ολικής ποιότητας.

Peter F. Drucker Προκλήσεις του Management για τον 21ο αιώνα

Εκδόσεις: Leader Books Σειρά: Σκέψη Μετάφραση: Γιάννης Σουφλής, Ουρανία
Νομικού Τιμή: 23,50 ευρώ

Tips

Γιατί…

…η όλη κουλτούρα της Αμερικής ευνοεί την επιχειρηματικότητα από τη
γέννηση ακόμα της αμερικανικής ιστορίας