Συμφέροντα απειλούν τον αγωγό Mπουργκάς – Aλεξανδρούπολης

Στα γρανάζια αλληλοσυγκρουόμενων γεωστρατηγικών συμφερόντων βρίσκεται ο
πετρελαιαγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης, μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις
των τελευταίων ετών, η υλοποίηση του οποίου, σε συνδυασμό και με τους αγωγούς
φυσικού αερίου (ελληνοτουρκικό, ελληνοϊταλικό), θα αναδείξει -εφόσον
υλοποιηθεί -την Ελλάδα σε σημαντικό κόμβο από τον οποίο θα διοχετεύονται στις
αγορές της Κεντρικής Ευρώπης τα τεράστια ενεργειακά αποθέματα της Κασπίας.

Τη στιγμή που η ελληνική πλευρά προετοιμάζεται να συμμετάσχει στο τέλος του
μήνα σε μια καθοριστικής σημασίας για την πορεία του αγωγού συνάντηση στη
Μόσχα και η κυβέρνηση έχει «επενδύσει» πολλά στην υπόθεση αυτή, προσδοκώντας
πολιτικά οφέλη σε μια περίοδο που το επενδυτικό κλίμα είναι βαρύ, η οικονομία
έχει πάρει τον κατήφορο και οι διεθνείς οικονομικές σχέσεις της χώρας
βρίσκονται σε δοκιμασία, δηλώσεις του Σκοπιανού μάνατζερ της κοινοπραξίας
αμερικανικών συμφερόντων ΑΜΒΟ, που σχεδιάζει να αναπτύξει τον αγωγό Μπουργκάς
– Αυλώνα, έσπειραν νέες αμφιβολίες και έκαναν ακόμη πιο θολό το τοπίο για το
μέλλον της επένδυσης αυτής.

«Δεν ενδιαφέρεται»

Ο εκτελεστικός διευθυντής της κοινοπραξίας, Γκλίγκορ Τάσκοβιτς, είπε ότι η
Ρωσία δεν ενδιαφέρεται για τον αγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης και ότι αυτό
θα επιταχύνει τις διαδικασίες κατασκευής του αγωγού Μπουργκάς – Αυλώνα.
Παράλληλα, και το μνημόνιο που υπογράφηκε μεταξύ Αλβανίας, Σκοπίων και
Βουλγαρίας, για την κατασκευή του αγωγού Μπουργκάς – Αυλώνα, πρόσθεσε νέα
σύννεφα στον ορίζοντα μιας από τις μεγαλύτερες επενδύσεις για τη χώρα, η οποία
όμως εδώ και δέκα χρόνια παραμένει ακόμη στα χαρτιά.

Από ελληνικής πλευράς, τόσο ο υπουργός όσο και ο υφυπουργός Ανάπτυξης,
Δημήτρης Σιούφας και Γιώργος Σαλαγκούδης, δηλώνουν βέβαιοι ότι το ρωσικό
ενδιαφέρον για την κατασκευή του αγωγού παραμένει σταθερό. Ωστόσο, σύμφωνα με
ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, κατά τη διάρκεια της πρόσφατης συνάντησης του
Έλληνα Πρωθυπουργού κ. K. Καραμανλή με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, η
ρωσική πλευρά άφησε να εννοηθεί ότι ο συγκεκριμένος αγωγός δεν είναι στις
άμεσες προτεραιότητές της.

ΗΠΑ και Τουρκία

Στο στρατόπεδο αυτών που επιθυμούν να μην προχωρήσει ο αγωγός Μπουργκάς –
Αλεξανδρούπολης έχουν βρεθεί -για διαφορετικούς λόγους ο καθένας -όχι μόνο οι
τρεις παραπάνω γειτονικές χώρες αλλά και οι ΗΠΑ και η Τουρκία. Για την
τελευταία, η δημιουργία ενός αγωγού που θα μεταφέρει τα πετρέλαια της Κασπίας
(τα τρίτα σε μέγεθος κοιτάσματα πετρελαίου παγκοσμίως) μέσω της Ελλάδας στις
χώρες κυρίως της Κεντρικής Ευρώπης απαξιώνει τον δικό της αγωγό που είναι σε
φάση κατασκευής και θα συνδέει το Μπακού του Αζερμπαϊτζάν με το λιμάνι Τζεϊχάν
στην Τουρκία, που βρίσκεται απέναντι από την Κύπρο.

Όσον αφορά την αμερικανική πλευρά το ενδιαφέρον να ακυρωθεί η κατασκευή του
αγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης είναι σαφές: Τόσο στο σχήμα που προωθεί τον
αγωγό Μπουργκάς – Αυλώνα όσο και στην κοινοπραξία που κατασκευάζει τον αγωγό
Μπακού – Τζεϊχάν, κυριαρχούν αμερικανικές εταιρείες, ενώ παράλληλα η
αμερικανική κυβέρνηση εκτιμά ότι οι χώρες από τις οποίες θα διέρχονται και οι
δύο αυτοί αγωγοί βρίσκονται πιο κοντά στα συμφέροντα της υπερδύναμης.

Επιμένουν

Ωστόσο, πηγές του υπουργείου Ανάπτυξης επιμένουν ότι η ρωσική πλευρά όχι μόνο
δεν σκέπτεται να αποσύρει το ενδιαφέρον της από το φιλόδοξο αυτό σχέδιο, αλλά
ο ίδιος ο υπουργός Βιομηχανίας και Ενέργειας της Ρωσίας έχει ζητήσει συνάντηση
στη Μόσχα με τον υφυπουργό κ. Γιώργο Σαλαγκούδη -και προφανώς και με τον
Βούλγαρο αρμόδιο υπουργό -όπου θα συζητηθούν οι τελικές λεπτομέρειες του
αγωγού. Πάντως ερωτήματα προκαλεί η στάση της βουλγαρικής κυβέρνησης, η οποία
φαίνεται να παίζει σε δύο ταμπλό. Τόσο με τον αγωγό Μπουργκάς –
Αλεξανδρούπολης όσο και με τον αγωγό Μπουργκάς – Αυλώνα. Εξάλλου σύμφωνα με
εκτιμήσεις η ρωσική πλευρά δεν βλέπει με καλό μάτι τον αγωγό Μπακού – Τζεϊχάν
καθώς χάνει σημαντικούς πόντους στη διεθνή πετρελαϊκή σκακιέρα.

H ιστορία του αγωγού

Οι φήμες για το ενδεχόμενο απόσυρσης των Ρώσων από το έργο Μπουργκάς –
Αλεξανδρούπολης έρχονται σε μια στιγμή που, έπειτα από σχεδόν 10 χρόνια
διαπραγματεύσεων και ύστερα από το ξεπέρασμα πολλών εμποδίων, είχε μπει σε
καλό δρόμο η υλοποίηση της επένδυσης. Οι προσπάθειες για την κατασκευή του
αγωγού αυτού, που θα ενώνει το λιμάνι του Μπουργκάς (στη Βουλγαρία) με το
λιμάνι της Αλεξανδρούπολης άρχισαν το 1994, με πρωτοβουλία των επιχειρηματιών
Νίκου Γρηγοριάδη (προέδρου, τότε, της Πετρόλα Ελλάς) και του Δημήτρη
Κοπελούζου (σημερινού προέδρου του Ομίλου Προμηθέας Γκαζ).

Ενώ η πρωτοβουλία αυτή έγινε αρχικά δεκτή από τη ρωσική πλευρά και προωθήθηκε
σε πλήθος διακυβερνητικές συναντήσεις, για μια σειρά λόγους (π.χ.
γεωπολιτικούς, κυβερνητικές αλλαγές στη Ρωσία, αλλά και ασυμφωνίες ως προς το
ποιος θα έχει το πάνω χέρι στην εταιρεία εκμετάλλευσης του αγωγού) μόλις πριν
από δύο μήνες έπεσαν τελικά οι πρώτες υπογραφές στο Ζάππειο των τριών
ενδιαφερόμενων κυβερνήσεων (πολιτικό μνημόνιο συνεργασίας).