Eπιστρέφει το… φάντασμα των εκπτώσεων στα δημόσια έργα

«Στον αέρα» κινδυνεύουν να βρεθούν δεκάδες έργα που δημοπρατήθηκαν το
τελευταίο διάστημα, καθώς και όσα θα δημοπρατηθούν στο μέλλον, λόγω της
επανεμφάνισης των μεγάλων εκπτώσεων που προσφέρουν μικρές και μεσαίες τεχνικές
εταιρείες προκειμένου να αναδειχθούν μειοδότες και να αναλάβουν την κατασκευή
τους.

Οι μεγάλες εκπτώσεις στις προσφορές των τεχνικών εταιρειών -που στο παρελθόν
αποτέλεσαν αιτία για κακής ποιότητας έργα αλλά και μεγάλες υπερβάσεις, εκ των
υστέρων, στους προϋπολογισμούς τους -τείνουν πλέον να αποτελέσουν καθεστώς με
τον νέο μειοδοτικό νόμο που αντικατέστησε τον μαθηματικό τύπο.

Ο τεχνικός κόσμος εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την επανεμφάνιση του
φαινομένου αυτού στα δημόσια έργα που δημοπρατήθηκαν με τον νέο νόμο.

Άνω του 50%

Μικρές και μεσαίες τεχνικές εταιρείες πήραν έργα με εκπτώσεις άνω του 50%,
ενώ, όπως εκτιμούν κύκλοι του TEE και εκπρόσωποι κατασκευαστικών εταιρειών, το
φαινόμενο αναμένεται να διογκωθεί, καθώς «γίνεται σφαγή» στα μικρά έργα
εξαιτίας της έλλειψης νέων μεγάλων.

Σε οκτώ μικρές εργολαβίες συντήρησης του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου,
προϋπολογισμού έως 400.000 ευρώ, με όριο έκπτωσης το 20%, οι εκπτώσεις του
μειοδότη ήταν από 48% έως 68%. Παρά τις ασφαλιστικές δικλίδες που έθεσε η
σημερινή ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ προκειμένου να αποφευχθούν οι υπερβολικές
εκπτώσεις στα έργα -υψηλές τραπεζικές εγγυητικές επιστολές ανάλογα με την
έκπτωση ­, πολλοί κατασκευαστές επιλέγουν να ακολουθήσουν την πεπατημένη
(υψηλές εκπτώσεις), παρά να «βρεθούν εκτός αγοράς».

«Δεν μας νοιάζει;»

Και ενώ το ΥΠΕΧΩΔΕ επιμένει πως στα μεγάλα έργα, για τα οποία επίκεινται
δημοπρατήσεις, θα είναι πολύ δύσκολο να δοθούν εξίσου μεγάλες εκπτώσεις,
κύκλοι του TEE επιμένουν πως «ο νόμος που αντικατέστησε τον μαθηματικό τύπο
δεν κρίνεται μόνο στα μεγάλα έργα, αλλά και σε δεκάδες ή και εκατοντάδες
μικρά. Ίσως στα μεγάλα έργα να μην υπάρξει το ίδιο φαινόμενο, αλλά δεν μας
νοιάζει αν με τις μεγάλες εκπτώσεις οι κατασκευαστές κάνουν κακής ποιότητας
έργα ή έργα που δεν τελειώνουν ποτέ ή έργα που αναγκαστικά αναθεωρούν τους
προϋπολογισμούς τους εκ των υστέρων για να ”βγουν”; Και όταν λέμε μικρά
έργα, εννοούμε δρόμους, ανέγερση σχολικών κτιρίων, συντήρηση λεωφόρων και
πλήθος άλλα».

Ο κ. Βερελής

Όπως αποκάλυψε με σχετική ερώτησή του στη Βουλή για το θέμα ο βουλευτής του
ΠΑΣΟΚ και πρώην υπουργός Χρίστος Βερελής, για την κατασκευή και βελτίωση
ύδρευσης – αποχέτευσης ακαθάρτων στην Καλαμάτα δόθηκε έκπτωση 58,2%, για την
επέκταση του αποχετευτικού δικτύου της πόλεως της Ζακύνθου η έκπτωση «άγγιξε»
το 59,2%, ενώ για την κατασκευή του Ειδικού Δημοτικού Σχολείου της Λαμίας, το
50,35%.

Απόγνωση

H επανεμφάνιση των μεγάλων εκπτώσεων στα δημόσια έργα είναι φαινόμενο που
δείχνει «την απόγνωση στην οποία έχει περιέλθει η αγορά εδώ και έναν χρόνο»,
υπογραμμίζει στέλεχος μεσαίας κατασκευαστικής εταιρείας. «Δεν είναι μόνο η
περικοπή, κατά 16%, του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, αλλά και το ότι από
τα υπόλοιπα κονδύλια, αντί να σχεδιάζονται και να δρομολογούνται νέα έργα,
γίνονται οι αποπληρωμές παλαιοτέρων. Έναν χρόνο έχει να “βγει” νέο έργο στην
αγορά. Είναι φυσικό, λοιπόν, να… σκοτώνονται ποιος θα δώσει μεγαλύτερη
έκπτωση για να πάρει, έστω μικρά, έργα».

«Μέτρο» για τη λειτουργικότητα του νόμου που αντικατέστησε τον «μαθηματικό
τύπο» είναι τα μεγάλα έργα, προϋπολογισμού περίπου 2,4 δισ. ευρώ, τα οποία
έχει εξαγγείλει η ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ και πρόκειται να δημοπρατηθούν τις
επόμενες εβδομάδες. Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνονται τμήματα της Εγνατίας Οδού,
επεκτάσεις του Μετρό της Αθήνας, το Μετρό της Θεσσαλονίκης, το φράγμα της
Συκιάς και τμήματα της Εθνικής Οδού Αθηνών – Λαμίας στο πέταλο του Μαλιακού.

«Βλέποντας και κάνοντας»

Όπως εκτιμούν κύκλοι του TEE αλλά και οι οργανώσεις των εργοληπτικών
εταιρειών, υπάρχει μεγάλη ανησυχία στην αγορά ότι και στα μεγάλα έργα θα
υπάρξουν «οι εκπτώσεις της απόγνωσης». «Όταν δεν υπάρχει φως στον ορίζοντα,
γίνεται μάχη στις εκπτώσεις προκειμένου οι εταιρείες να εισπράξουν, έστω, την
προκαταβολή του έργου. Και μετά, βλέποντας και κάνοντας. Όπως παλιά…».

Σε μεγάλους οδικούς άξονες μετακομίζουν οι επιχειρήσεις

Αυξημένο εμφανίζεται, το τελευταίο διάστημα, το ενδιαφέρον για την απόκτηση
χώρων γραφείων πλησίον των νέων οδικών αξόνων, τόσο στην Αθήνα όσο και στη
Θεσσαλονίκη. Αρκετές είναι οι εταιρείες που εξετάζουν τη μετεγκατάσταση των
δραστηριοτήτων τους εκτός πόλης, προκειμένου να μειώσουν το κόστος για την
αγορά ή την ενοικίαση της γης.

H Εθνική και η Αττική Οδός στην Αθήνα και η Περιφερειακή Οδός στη Θεσσαλονίκη
αποτελούν, πλέον, πόλο έλξης αρκετών επιχειρήσεων, που αναζητούν είτε έτοιμους
χώρους γραφείων είτε οικόπεδα, προκειμένου να στεγάσουν εκεί το σύνολο των
δραστηριοτήτων τους. Ως αποτέλεσμα, τόσο τα ενοίκια όσο και οι τιμές αγοράς
για οικόπεδα ή έτοιμα κτίρια γραφείων στους περιφερειακούς άξονες παραμένουν
σταθερά, αν όχι ανοδικά, πιέζοντας ταυτόχρονα τις αντίστοιχες τιμές στο κέντρο
των πόλεων, μια και οι εταιρείες επιλέγουν εναλλακτικές λύσεις.

Πλεονέκτημα

Επιπλέον πλεονέκτημα για τη μετεγκατάσταση εταιρειών εκτός πόλης είναι η
ανάπτυξη νέων εμπορικών κέντρων, πολυκινηματογράφων ή ακόμα και υπερμάρκετ
παράλληλα με τους νέους οδικούς άξονες. Έτσι, οι εργαζόμενοι στις
συγκεκριμένες εταιρείες μπορούν πλησίον του χώρου εργασίας τους να καλύψουν
πλήθος άλλων αναγκών τους, κάνοντας την προοπτική της μετεγκατάστασης, που
πριν από κάποια χρόνια θεωρούνταν «αγγαρεία», πολύ πιο δελεαστική.

Τέλος, η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης από το σύνολο του οικιστικού ιστού
προβάλλεται ως πλεονέκτημα από τις επιχειρήσεις προς τους εργαζομένους, ενώ σε
κάποιες περιπτώσεις μέρος από τα οφέλη που προκύπτουν λόγω του μειωμένου
κόστος εγκατάστασης των επιχειρήσεων περνά στις αποδοχές των υπαλλήλων.