Eνστάσεις

H ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: web. Το 1989 ο Tim Berners Lee προσπαθώντας να
βρει έναν τρόπο για να φθάνουν πιο γρήγορα σ’ αυτόν αποτελέσματα φυσικής στο
CERN δημιούργησε το web. Έκτοτε ήταν απλά θέμα χρόνου. Το «Time» τον
χαρακτήρισε ως ένα από τα 100 σημαντικότερα μυαλά του περασμένου αιώνα.

Το ψηφιακό καραβάνι

Ο 14χρονος Ιταλός Βαλέριο Νατάλε είναι από τους χιλιάδες άγνωστους ήρωες
της νέας εποχής. Συγκινημένος κι αυτός από το δράμα στην Ασία διέθεσε την
προσωπική του σελίδα για τους συμπατριώτες του που αναζητούσαν τους δικούς
τους στον Ινδικό Ωκεανό. Δεν ξέρουμε τι θα είχε απογίνει το νεαρό ζευγάρι των
Ντάριο Κολόντι και Λιλιάνα Τζιορντανίνο αν δεν ήταν ο Βαλέριο και η σελίδα του
(www.tuttosimpsons.altervista.org).
Το καραβάνι αλληλεγγύης είχε αυτή τη φορά ένα μοναδικό όχημα που το έκανε
αποτελεσματικότερο από ποτέ: Το Διαδίκτυο. Μέσα σε λίγες ώρες εκατομμύρια
ιστοσελίδες προσφέρθηκαν απ’ όλο τον κόσμο στην υπηρεσία όποιου αναζητούσε
αγνοούμενους ή ήθελε να βοηθήσει τους μεγάλους μη κυβερνητικούς οργανισμούς.
Αλλά το σημαντικότερο όπλο που για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε σε τέτοια έκταση
ήταν οι χιλιάδες χώροι συζήτησης τα γνωστά fora. Εκεί άνοιξε και συνεχίζεται
ακόμη μια μεγάλη κουβέντα που καλύπτει όλον τον πλανήτη. Ο Ζακ από τη Γαλλία
μπαίνει στο forum που έστησε ο Σουηδός μπάρμαν στα νησιά Πουκέτ και μιλάει με
τον Ταμ τον Ταϊλανδέζο ο οποίος έχει φίλο που εργάζεται στο νοσοκομείο. Ο Ζακ
δίνει στοιχεία και χαρακτηριστικά του αδελφού του τού Μορίς και ο Ταμ και
δεκάδες άλλοι Ταμ σε πραγματικό χρόνο και χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια
προσπαθούν να εντοπίσουν τον Μορίς.

Το Ίντερνετ δεν έχει «Δίδυμους Πύργους»…

…έγραφε ο καθηγητής της Φυσικής στο Μπέρκλεϊ Χρήστος Παπαδημητρίου. Δεν έχει
κέντρο. Το κτίζουν, το διοικούν και το εκμεταλλεύονται περισσότερες από 15.000
εταιρείες σ’ όλο τον κόσμο (μερικές είναι ελληνικές) σπαρμένες στα μήκη και τα
πλάτη του πλανήτη με τρόπο αποκεντρωμένο, άναρχο και χαοτικό. Αυτήν ακριβώς τη
φύση του εκμεταλλεύτηκαν τα εκατομμύρια των χρηστών. Στην Ταϊλάνδη στήθηκαν
δεκάδες websites, πολλά σε μία ημέρα, με καταλόγους ονομάτων αλλά και
φωτογραφίες αγνοουμένων ή νεκρών. Στα sites παρέχονται επίσης τηλέφωνα
επικοινωνίας, όπως του ανθρώπου που βρήκε τον συγκεκριμένο νεκρό ή αγνοούμενο
ή το mail του ώστε οι ενδιαφερόμενοι να επικοινωνήσουν απευθείας μαζί του. Το
Σάββατο της Πρωτοχρονιάς το «δώρο» της ταϊλανδέζικης κυβέρνησης δεν ήταν άλλο
παρά το www.csiphuket.com ένας νέος
δικτυακός τόπος όπου συγκεντρώθηκαν (και συγκεντρώνονται) όλες οι πληροφορίες
για τους νεκρούς και τους αγνοούμενους. Και το σημαντικότερο; H λειτουργία, η
διαχείριση και η τεχνική υποστήριξη του site γίνεται από εθελοντές, ενώ οι
πληροφορίες αυτή τη στιγμή παρέχονται σε δέκα γλώσσες. Επίσης πολλά
ειδησεογραφικά πρακτορεία καθιέρωσαν ήδη από τις πρώτες στιγμές στις
ηλεκτρονικές σελίδες τους χώρους αγγελιών και αναζητήσεων. Εκτιμάται ότι μόνο
στο site του BBC καταγράφηκαν 25.000.000 κλικ μέσα σε λίγες ώρες!

Μπορεί να θεωρείται από πολλούς ότι τα τηλεοπτικά καραβάνια συγκέντρωσαν
μεγάλα ποσά βοήθειας, αλλά στο Διαδίκτυο οι έρανοι ήταν ταχύτεροι και
αποτελεσματικότεροι. Στη Βρετανία μέσα σε μόλις μια νύχτα η επιτροπή για τις
καταστάσεις έκτακτης ανάγκης συγκέντρωσε 10.000.000 λίρες, ενώ στην άλλη άκρη,
στο Χονγκ-Κονγκ, στις 27 Δεκεμβρίου συγκεντρώθηκαν μέσω Ίντερνετ 1,5
εκατομμύριο δολάρια. Για κάθε σημείο καταστροφής υπάρχουν sites που
ενημερώνουν, sites που συγκεντρώνουν βοήθεια και sites που συντονίζουν. Διότι
ίσως ακόμη σημαντικότερη είναι η συμβολή του Ίντερνετ στον συντονισμό των
εκατοντάδων οργανώσεων κυβερνητικών και μη που έχουν σπεύσει στις πληγείσες
περιοχές. Το Διαδίκτυο κατάφερε να κτίσει τον πύργο της Βαβέλ!

Όλα ξεκίνησαν από ένα πραξικόπημα…

…το 1991 στην (τότε) Σοβιετική Ένωση. Όλη η προσπάθεια ήταν να κοπούν οι
επικοινωνίες με τον έξω κόσμο. Όμως φοιτητές του Πανεπιστημίου της Μόσχας
κατάφεραν μέσω Λιθουανίας να στείλουν – φυσικά μέσω Ίντερνετ – ανταποκρίσεις
για τα τεκταινόμενα στη σοβιετική πρωτεύουσα. Λίγα χρόνια αργότερα την ίδια
αποτυχία βίωσαν και οι κινεζικές αρχές κατά τη διάρκεια των γεγονότων της
Τιενανμέν. H αρχιτεκτονική του Δικτύου, γράφει ο Χρήστος Παπαδημητρίου, είναι
ίσως η πιο δημοκρατική που έχει δει ο κόσμος από την εποχή του Κλεισθένη: Κατ’
αρχήν είναι ανοιχτό (όποιος συμμορφώνεται με τους κανόνες του, όχι μόνο παίζει
αλλά και συμμετέχει στην εξέλιξή τους). Δεύτερον, όλες οι μορφές επικοινωνίας
(μηνύματα, ιστοσελίδες, βίντεο, μουσική) κατατέμνονται από τον αποστολέα σε
μικρούς φακέλους και οι δρομολογητές (οι υπολογιστές ταχυδρόμοι που ελέγχονται
από τις 15.000 εταιρείες) απλώς περνάνε ο ένας στον άλλο κλειστούς φακέλους
χωρίς τη δυνατότητα ελέγχου του περιεχομένου των φακέλων, λογοκρισίας, τήρησης
προτεραιότητας ή άλλης διάκρισης. Το Ίντερνετ είναι η φωνή των πολλών. Όχι
όλων, αλλά στην εποχή μας δεν έχει καταγραφεί άλλο μέσο που να δίνει σε τόσο
μεγάλα κομμάτια του πληθυσμού τις ίδιες (ενίοτε μεγάλες) δυνατότητες.

Info

* Tim Berners Lee «Υφαίνοντας τον Παγκόσμιο Ιστό», Αθήνα 2002,
Γκοβόστης

* Χρήστου Παπαδημητρίου «Ισόβια στους χάκερ;», Αθήνα 2004,
Καστανιώτης