Έρωτες στα χρόνια των… πάγων

H χιονοθύελλα δεν άφηνε τίποτα όρθιο εκείνο το πρωινό, στα μέσα της
δεκαετίας του ’80, στο Χάσκοβο, στη Νότιο Βουλγαρία. Ο τότε υπουργός
Εξωτερικών Κάρολος Παπούλιας και ο Βούλγαρος ηγέτης Τεοντόρ Ζίβκοφ φορώντας
καπέλο αγνοούσαν τις συστάσεις της Βουλγάρας μεταφράστριας να προφυλαχθούν από
το κρύο.

Πάνω απ’ όλα είναι ένας άνθρωπος με ωραίο παρουσιαστικό, αξιοπρεπής, πολύ αγαπητός σε όλους, που του αρέσει να συναλλάσσεται με τους απλούς ανθρώπους

«Κρυώνεις, Κάρολε;», ρώτησε ο Ζίβκοφ τον καλεσμένο του. «Γιατί να κρυώνω μαζί
σου… Και οι δύο χώρες μας αισθάνονται ασφάλεια, η μία πλάι στην άλλη. Και
μπορούμε να ανοίξουμε πολλούς δρόμους συνεργασίας», αποκρίθηκε ο σημερινός
υποψήφιος για την Προεδρία της Δημοκρατίας, για τον οποίο το 2005 αποτελεί
χρονιά-ορόσημο στη μακρά πολιτική καριέρα του.

Το χιόνι έπεφτε πυκνό, αλλά οι δύο άνδρες δεν έλεγαν να το βάλουν κάτω. Οι
μύτες τους είχαν κοκκινίσει. Το χιόνι είχε φτιάξει ένα βουναλάκι στην πλάτη
του Ζίβκοφ και είχε σκεπάσει και τα δύο παπούτσια του Παπούλια. Παρ’ όλα αυτά
κουβέντιασαν τα πάντα. Για τα Βαλκάνια, την ειρήνη, την Τουρκία, τον
σοσιαλισμό, τον Λένιν, τον Δημητρόφ, ακόμα και τη Ρόζα Λούξεμπουργκ…

Κι όταν ένας περίεργος της ακολουθίας τους ρώτησε «μα, τι λέτε, τέλος πάντων,
τόση ώρα μέσα στη χιονοθύελλα;», ο Κάρολος Παπούλιας απάντησε με χιούμορ:
«Λέμε να πάμε να κυνηγήσουμε αγριογούρουνα».

Δεν πέρασε πολύς καιρός από τότε, κι όταν η Ελλάδα σύρθηκε στην περιπέτεια και
στην κρίση του ’87 με την Τουρκία και χρειάσθηκε ο τότε υπουργός Εξωτερικών να
συναντήσει τον Τεοντόρ Ζίβκοφ για να ζητήσει τη βοήθεια της Βουλγαρίας, ο
ίδιος… περίεργος της ακολουθίας του υπουργού τού είπε: «Τώρα καταλαβαίνω τι
λέγατε τότε. Πώς τα καταφέρνετε και κάνετε έτσι φίλους; Και πώς μπορείτε να
εισπράττετε θετικά για την Ελλάδα το έργο των προσωπικών σας σχέσεων;».

Από τότε κύλησε νερό στο αυλάκι, αλλά ο Κάρολος Παπούλιας δεν άλλαξε ρότα.
«Πάντα φιλειρηνιστής εκ πεποιθήσεως και σοσιαλιστής από τα νεανικά του χρόνια,
χωρίς να ξεφεύγει από τις πρώτες ιδέες της Σοσιαλιστικής Λέσχης όπου ήταν
δραστήριο στέλεχος», όπως λέει παλιός φίλος του.

«Δεν συγκρούεται». Ποιο όμως είναι το ιδεολογικοπολιτικό του στίγμα;
Και ποιο χρώμα θα έχει η σφραγίδα του στα χρόνια της Προεδρίας που έπονται
(2005-2010);

Για το θέμα έχουν ακουστεί κατά καιρούς ακραίες απόψεις. Άλλοι – κυρίως στη
δεκαετία του ’80 – τον ήθελαν «φίλο των τρομοκρατών Παλαιστινίων και των
μουτζαχεντίν, του Σαντάμ, του Χομεϊνί και του Καντάφι». Άλλοι – ακόμα και
οπαδοί του – σημειώνουν πως «ο Κάρολος δεν συγκρούεται, θέλει να τα έχει καλά
με όλους». Και άλλοι – ακόμα και πρόσφατα, όπως έγραψε η τροτσκιστική
εφημερίδα «Εργατική Αλληλεγγύη» – τον θεωρούν «ένα… δίγλωσσο των συμβιβασμών
της διπλωματίας». Και καταγράφουν αναφορά του Mega για τα μέσα της δεκαετίας
του ’80 όταν ο τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο Τζορτζ Σουλτς, είχε πει για
τον Κάρολο Παπούλια πως είναι ο άνθρωπος που του έμαθε να κοιτάει τι κάνει ο
Ανδρέας Παπανδρέου και όχι τι λέει».

Οι υπόλοιποι – αυτοί που δεν ψάχνουν στοιχεία στα υπόγεια – βλέπουν πιο
απλοποιημένα τα πράγματα για τον Κάρολο Παπούλια. Ο παλιός φίλος του και
στέλεχος της προσωπικής του φρουράς Αντώνης Γαβράκης, ακούγοντας πολλούς να
προσπαθούν να τον κατατάξουν στην ιδεολογική κλίμακα (αριστερά – δεξιά) το
‘χει διατυπώσει χωρίς περιστροφές: «Αυτός δεν ξέρει να οδηγεί, δεν οδήγησε
ποτέ του. Τι ιδεολογίες και πολιτικές. Πάνω απ’ όλα είναι ένας άνθρωπος με
ωραίο παρουσιαστικό, αξιοπρεπής, πολύ αγαπητός σε όλους, που του αρέσει να
συναλλάσσεται με τους απλούς ανθρώπους. Είναι και ευαίσθητος. Κάποτε αρρώστησε
η πεθερά του και πήγε να τη δει στην κλινική. Λιποθύμησε από τη συγκίνηση και
από τότε το σκεφτόταν να πηγαίνει στα νοσοκομεία».

Από την 8η μεραρχία του ΕΛΑΣ στις «40 προτάσεις του Μονάχου»

H πολιτική και ιδεολογική του σχέση με τον Ανδρέα Παπανδρέου ήταν πάντα στενή. Στη φωτό ο Κάρολος Παπούλιας με τον ιδρυτή του ΠΑΚ και του ΠΑΣΟΚ και τον Γιάννη Αλευρά

Ο ίδιος ο Κάρολος Παπούλιας αν καταφέρεις και του πάρεις μερικές κουβέντες,
μπορεί να σου δώσει το στίγμα του με τον εξής ιστορικό τρόπο: «Ποτέ δεν
σκέφθηκα ως επαγγελματίας πολιτικός. Ήμουν μόλις 14 χρόνων, στις τελευταίες
τάξεις του Γυμνασίου στην Πωγωνιανή της Ηπείρου βρέθηκα ως ο νεώτερος αντάρτης
στο 15ο σύνταγμα της 8ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ. Με επηρέασε πολύ οι ηρωισμός του
απλού Έλληνα. Και έζησα εκείνη την ανάσταση της απελευθέρωσης. Μου άρεσαν οι
ιδέες του Αλέξανδρου Σβώλου, του προέδρου της ΠΕΕΑ. Εντάχθηκα στη νεολαία του
και πιο μετά όταν ήμουν στη Γερμανία δραστηριοποιήθηκα στη Σοσιαλιστική
Δημοκρατική Ένωση (ΣΔΕ)».

H ΣΔΕ όμως είχε τάσεις. Και τον Κάρολο Παπούλια συγκίνησε η αριστερή τάση,
αυτή που στη συνέχεια πήρε δυναμικό μέρος στον αγώνα κατά της χούντας, με
θέσεις πιο αριστερά και από το «αριστερό ΠΑΚ του Ανδρέα Παπανδρέου», με
εκείνες τις περίφημες «σαράντα προτάσεις του Μονάχου».

Την εποχή εκείνη, στη Γερμανία διατηρούσε στενές σχέσεις με τους αγωνιστές της
Δημοκρατικής Άμυνας, κυρίως με τον μετέπειτα υπουργό Δικαιοσύνης της
κυβέρνησης Ανδρέα Παπανδρέου, τον Γιώργο Κουβελάκη.

Κι εκεί – στην Κολωνία – στα δύσκολα χρόνια της δικτατορίας ήρθε ο… έρωτας.
H στενή πολιτική και ιδεολογική σχέση με τον ιδρυτή του ΠΑΚ και του ΠΑΣΟΚ. Και
ήταν ο ρόλος του τόσο δυναμικός, που γρήγορα βρέθηκε – αν και ήταν στη
Γερμανία – στο στόχαστρο της χούντας, όπως και ο δημοσιογράφος Βάσος
Μαθιόπουλος, με αποτέλεσμα να αναγκασθεί (προσωπικά) ο Βίλι Μπραντ να διαθέσει
αστυνομική φρουρά για τους δύο άνδρες.

Ποτέ δεν πίστεψε ως λύση το σχέδιο Ανάν

Ο Κάρολος Παπούλιας είναι ένας πολιτικός που πολύ πικράθηκε στις τελευταίες
βουλευτικές εκλογές στα Γιάννινα, όχι τόσο γιατί δεν εξελέγη, αλλά γιατί
κάποιοι «άσπονδοι σύντροφοι» διέδιδαν πως «ο Κάρολος δεν χρειάζεται σταυρό, θα
βγει σίγουρα, ψηφίστε άλλον».

Ίσως – τον περασμένο Μάρτιο – να αισθάνθηκε και κάποια οργή, μαζί με θλίψη.
Όσοι τον συνάντησαν τότε διέκριναν και κάποιον εκνευρισμό. «Εκνευρίζεται –
λένε όσοι τον γνωρίζουν καλά – όταν βάζει κάποιο στόχο και δεν τον πετυχαίνει
απόλυτα ή όταν κάποιοι του δημιουργούν εμπόδια πάνω στη δουλειά του».

«Ευρωπαίος στην ψυχή και στις ιδέες», ο Κάρολος Παπούλιας ποτέ δεν πίστεψε ότι
με το αμερικανοβρετανικό σχέδιο Ανάν θα υπάρξει οποιαδήποτε λύση στο Κυπριακό.
«Το σχέδιο που παρουσίασε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Κόφι Ανάν έρχεται σε
κατάφωρη αντίθεση με όσα πιστεύουν ο ελληνικός και ο κυπριακός λαός»,
πιστεύει.

Κι όταν προσπαθείς να τον κατατάξεις, σου χαμογελά… «Ξέρεις τι μετράει; Πόσο
αγαπάς την πατρίδα, πόσο το αποδεικνύεις και πόσο επιτελείς το καθήκον σου…».