Διαστάσεις H παγκοσμιοποίηση του πόνου

Μια παγκόσμια συμμαχία κατά των φυσικών καταστροφών: αυτό προτείνει ο Τζέρεμυ
Ρίφκιν για να μη ξαναζήσει ο κόσμος μια τόσο μεγάλη τραγωδία. H
παγκοσμιοποίηση του πόνου απαιτεί μια οικουμενική αντίδραση.

Τσουνάμι-γροθιά: ανάλογη πρέπει να είναι η αντίδραση των ανθρώπων (σκίτσο από τους «Τάιμς»)

H παγκοσμιοποίηση είναι άνιση, το ξέραμε, ο τρομακτικός σεισμός της περασμένης
Κυριακής έφερε αυτές τις ανισότητες και πάλι στο προσκήνιο. Το 1996, μόνο το
28% των ξένων άμεσων επενδύσεων διοχετεύτηκε στις αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ το
1913 η αντίστοιχη αναλογία ήταν 63%. Το 1997, μόνο το 5% του παγκόσμιου
κεφαλαίου επενδύθηκε σε χώρες με κατά κεφαλήν εισόδημα κάτω του 20% του
αμερικανικού, ενώ το 1913 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 5%. Και οι χώρες αυτές
είναι σήμερα τραγικά επίκαιρες. Το ετήσιο εισόδημα ενός Σριλανκέζου είναι 930
δολάρια, έναντι 37.610 δολαρίων που αποκομίζει ο μέσος Αμερικανός (ποσοστό
2,47%). Ο αντίστοιχος αριθμός για την Ινδονησία είναι 810 δολάρια (2,15%) και
για την Ινδία 530 δολάρια (1,4%). Ακόμη και η Ταϊλάνδη, που εξακολουθεί να
έχει υψηλούς αριθμούς ανάπτυξης και δεν μπορεί να χαρακτηριστεί φτωχή χώρα,
έχει ετήσιο κατά κεφαλήν εισόδημα 2.190 δολαρίων, που αντιστοιχεί στο 5,8% του
αντίστοιχου αμερικανικού.

Το μέγεθος αυτών των διαφορών εξηγεί και την απάθεια των αγορών απέναντι στην
επέλαση των τσουνάμι. Την 11η Σεπτεμβρίου έχασαν τη ζωή τους πολύ λιγότεροι
άνθρωποι, αλλά οι γεωπολιτικές επιπτώσεις εκείνων των επιθέσεων ήταν πολύ
μεγαλύτερες. Επειδή όμως η παντοδυναμία των αγορών δεν έχει εξαλείψει όλα τα
αποθέματα ευαισθησίας στον πλανήτη, κι επειδή η Ευρώπη έχασε χιλιάδες
ανθρώπους στους τεχνητούς παραδείσους της Νοτιοανατολικής Ασίας, είναι καιρός
να μεταφράσει τη συγκίνησή της σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες. Οι σεισμοί δεν
μπορεί να αποτραπούν και, για τα επόμενα τουλάχιστον χρόνια, ούτε να
προβλεφθούν. Αν όμως οι κάτοικοι των χωρών που επλήγησαν από τα τσουνάμι είχαν
πρόσβαση στην τηλεόραση, στο τηλέφωνο, και πολύ περισσότερο στο Internet, θα
είχαν μερικές ώρες καιρό να φύγουν. Είναι τόσο δύσκολο; Καθόλου, απαντά ο
γνωστός Αμερικανός οικονομολόγος Τζέρεμυ Ρίφκιν σε συνέντευξή του στη
Ρεπούμπλικα. Είναι αρκετός ένας υπολογιστής, ένας και μόνο, σε κάθε
κοινότητα ή απομονωμένο χωριό, που θα είναι συνδεδεμένος με το Διαδίκτυο και
θα ενεργοποιείται μόνο όταν εκπέμπεται συναγερμός. Με τι καύσιμο θα λειτουργεί
ένας τέτοιος υπολογιστής; Μα φυσικά με υδρογόνο, μια πηγή καθαρή και
ανεξάντλητη.

Έχουμε στείλει τον άνθρωπο στη Σελήνη – συνεχίζει ο Ρίφκιν – και διαθέτουμε
τεχνολογίες που συνδέουν μεταξύ τους όλους τους υπολογιστές του βιομηχανικού
κόσμου. Δεν μπορούμε λοιπόν να χρησιμοποιήσουμε τις τηλεπικοινωνίες για να
δημιουργήσουμε μια πραγματική παγκόσμια κοινότητα; H τελευταία δεκαετία είναι
γεμάτη καταστροφές, ορισμένες από τις οποίες συνδέονται με την υπερθέρμανση
της Γης και άλλες (όπως ο πρόσφατος σεισμός) όχι. H βίαιη μεταβολή της
βιοχημείας του πλανήτη καθιστά επιτακτικές δύο πρωτοβουλίες: να μειωθούν οι
εκπομπές των αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και να
συγκροτηθεί ένα παγκόσμιο δίκτυο συναγερμού. Τότε, και μόνο τότε, θα ανοίξει
ένα νέο κεφάλαιο για το ανθρώπινο είδος.