Iδιωτικοποιούνται σχολεία, φυλακές και νοσοκομεία

Την παραχώρηση σε ιδιώτες κοινωφελών δραστηριοτήτων, όπως νοσοκομεία,
σχολεία, φυλακές και βρεφονηπιακοί σταθμοί, μέσω συμβάσεων παραχώρησης,
επεξεργάζεται το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας.

Το αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος» κατασκευάστηκε κυρίως με ιδιωτικά κεφάλαια και παραχωρήθηκε σε κοινοπραξία ιδιωτών για συγκεκριμένο διάστημα. Το ίδιο «μοντέλο» εξετάζει η κυβέρνηση να επεκτείνει και σε άλλες δραστηριότητες του Δημοσίου, όπως τα νοσοκομεία, οι φυλακές, ενδεχομένως και σχολεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί

Για να ανοίξει ο δρόμος των υπηρεσιών αυτών στους ιδιώτες, θα υπάρξει
προηγουμένως αλλαγή του θεσμικού πλαισίου και διάλογος με τους παραγωγικούς
φορείς, οι οποίοι ήδη καταθέτουν τις προτάσεις τους σχετικά με τους τομείς που
μπορούν να ενταχθούν στο σύστημα συμβάσεων παραχώρησης. Ήδη, σύμφωνα με
πληροφορίες, υπάρχει ζωηρό ενδιαφέρον τραπεζών και κατασκευαστικών ομίλων για
την περίπτωση των νοσοκομείων και των μονάδων παραγωγής ρεύματος από
εναλλακτικές μορφές ενέργειας, ενώ εξίσου «ενδιαφέρουσα» – αλλά λιγότερο
επικερδής – χαρακτηρίζεται και η κατηγορία σχολείων και φυλακών. Ιδιωτικές
φυλακές, στις οποίες το κράτος πληρώνει στον ιδιώτη το κόστος για κάθε
κρατούμενο, λειτουργούν ήδη στις ΗΠΑ, και μάλιστα σε αυτές εκτίουν ποινές οι
μισοί φυλακισμένοι της χώρας! Το μοντέλο των ιδιωτικών φυλακών στις ΗΠΑ είναι
ιδιαίτερα σκληρό, καθώς το ιδιωτικό μάνατζμεντ, για να «βγάλει» την επένδυση
και τα κέρδη, εμπορευματοποιεί όλες τις παροχές.

Για συγκεκριμένο διάστημα

Στην περίπτωση των νοσοκομείων, η σύμβαση παραχώρησης σημαίνει στην πράξη ότι
εκχωρείται σε κοινοπραξίες τραπεζών και κατασκευαστικών ομίλων το δικαίωμα να
κατασκευάσουν και να θέσουν σε λειτουργία το νοσηλευτικό ίδρυμα για
συγκεκριμένο διάστημα. Τα έσοδα του νοσοκομείου (χρήματα των ταμείων, από
ιδιώτες κτλ.) πηγαίνουν στην κοινοπραξία ώστε να αποπληρωθεί η επένδυση και –
στο τέλος – το νοσοκομείο «μένει» στο Δημόσιο. Σε ό,τι αφορά τα σχολεία, η
μορφή που μπορεί να πάρει η σύμβαση μοιάζει με το γνωστό leasing – δηλαδή ο
ιδιώτης αναλαμβάνει να κτίσει ένα νέο σχολείο για λογαριασμό του Οργανισμού
Σχολικών Κτιρίων ή Δήμων ή άλλου φορέα, διαχειρίζεται τις δαπάνες και τα έσοδα
(για καύσιμα, καθαριότητα, καντίνες κτλ.), αναλαμβάνει τη συντήρηση και
εξοφλείται τμηματικά. H ιδέα να επεκταθούν οι συμβάσεις παραχώρησης – ή,
αλλιώς, «σύμπραξη ιδιωτικού – δημόσιου τομέα» – και σε κοινωφελείς
δραστηριότητες κυοφορείται, όπως εκτιμούν κύκλοι του TEE, για δύο λόγους: Ο
ένας είναι η έλλειψη κονδυλίων για δημόσια έργα και, ο άλλος, η πιθανή
αναβάθμιση υπηρεσιών και «νοικοκύρεμα δαπανών» σε τομείς όπως π.χ. οι
υπηρεσίες υγείας.

TEE

«Όλοι ψάχνουν νέους τομείς επένδυσης»

H ΣΥΡΡΙΚΝΩΣΗ της οικονομίας και ο περιορισμός των κονδυλίων για δημόσια
έργα, αναγκαστικά θα οδηγήσουν σε νέες μορφές χρηματοδότησής τους,
επισημαίνουν κύκλοι του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας. Παράλληλα, εκπρόσωποι
κατασκευαστικών εταιρειών λένε «ναι» στην επέκταση των συμβάσεων παραχώρησης,
υπό την προϋπόθεση να υπάρχουν έσοδα για τον ιδιώτη.

Το TEE, ένας από τους φορείς που καλείται να καταθέσει στο ΥΠΕΘΟ τις προτάσεις
του σχετικά με τους τομείς στους οποίους μπορεί να επεκταθεί το μοντέλο έργων
με σύμβαση παραχώρησης, ακόμη δεν έχει επεξεργαστεί πλήρως τις θέσεις του.
Στελέχη του, όμως, κατ’ αρχήν «βλέπουν θετικά» την προοπτική αυτή.
«Εκφράζοντας προσωπικές απόψεις, θεωρώ ότι δεδομένου ότι από πλευράς Δημοσίου
θα κλείσει η στρόφιγγα για χρηματοδότηση νέων έργων, η επέκταση των συμβάσεων
παραχώρησης και σε άλλους τομείς μπορεί να δώσει πνοή στην ελληνική
οικονομία», επισημαίνει ο γενικός γραμματέας του Τεχνικού Επιμελητηρίου
Ελλάδος κ. Θοδωρής Δραγκιώτης. «Άλλωστε, τέτοια σχήματα όπου συμπράττει ο
ιδιωτικός με τον δημόσιο τομέα λειτουργούν ήδη επιτυχώς σε χώρες όπως η
Γερμανία, στην περίπτωση των νοσοκομείων. Γιατί όχι, λοιπόν, και εδώ; Πρέπει
να καταλάβουμε όλοι ότι τα κλασικά δημόσια έργα, όπως τα ξέρουμε σήμερα,
τελειώνουν. Θα γίνονται όλο και σπανιότερα. Αναγκαστικά, λοιπόν, επιλέγεις
εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης. Αυτό το ζητάει η αγορά, το ζητούν και οι
τράπεζες, οι οποίες θέλουν παραγωγική διέξοδο για τα λεφτά τους».

Όπως επισημαίνουν στελέχη κατασκευαστικών εταιρειών, το μοντέλο συμβάσεων
παραχώρησης μπορεί να γίνει επωφελώς για τους ιδιώτες, μόνο σε χρήσεις με
εξασφαλισμένα έσοδα. «Όταν έχεις έναν πολυσύχναστο δρόμο, όπως π.χ. η Αττική
οδός ή το κομμάτι του ΠΑΘΕ από το Πέταλο του Μαλιακού έως τα Τέμπη, τότε
υπάρχουν και τα οικονομικά κίνητρα στον ιδιώτη που θα αναλάβει την κατασκευή,
τη συντήρηση και την εκμετάλλευσή του. Όταν έχεις όμως μια κοινωφελή
λειτουργία, όπως π.χ. ένα σχολείο που δεν έχει σημαντικά έσοδα, τότε δεν έχεις
κίνητρο».