Διαστάσεις H Ουκρανία του δικαίου

«Είμαι έτοιμος για έναν τέταρτο γύρο», δήλωσε στην εφημερίδα «Kommersant» ο
Βίκτορ Γιανουκόβιτς. Ευτυχώς, μόνο εκείνος είναι έτοιμος, σαρκάζει η
μοσχοβίτικη εφημερίδα.

Βίκτορ Γιούσενκο: μετά τη δηλητηρίασή του, απέκτησε την αυτοπεποίθηση που του έλειπε (σκίτσο από τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»)

Έγινε λοιπόν μία λυσσώδης μάχη ανάμεσα σε δύο εκ διαμέτρου αντίθετους
υποψήφιους, ένα φιλοδυτικό καθολικό κι ένα ρωσόφωνο ορθόδοξο, όπου επικράτησε
τελικά ο πρώτος χάρις στη μαζική χρηματοδότηση της Δύσης; Βρίσκεται πράγματι η
Ουκρανία στο χείλος της διάσπασης, με το δυτικό της κομμάτι να στρέφεται προς
την Ευρώπη και το ανατολικό προς τη Ρωσία; Μπούρδες, απαντά στη Φιγκαρό
ο συγγραφέας και σεναριογράφος Αντρέι Κουρκόφ, που γεννήθηκε στην Πετρούπολη
αλλά ζει εδώ και πολλά χρόνια στο Κίεβο. Στις εκλογές αυτές δεν αναμετρήθηκαν
οι φιλοδυτικοί με τους σλαβόφιλους, αλλά η Ουκρανία του δικαίου με την
Ουκρανία του οργανωμένου εγκλήματος. Στις δυτικές και τις κεντρικές περιοχές
επικρατεί από το 1996 το κράτος του νόμου. Στα ανατολικά, αντίθετα, ασκείται
ανοιχτά η ωμή βία. Εκεί, το να έχεις καταδικαστεί σε φυλάκιση, όπως ο
απερχόμενος πρωθυπουργός, θεωρείται τίτλος τιμής. Το να κάνεις μπίζνες στο
Ντονιέτσκ σημαίνει να πηγαίνεις σ’ έναν επιχειρηματία και να αγοράζεις σε
γελοία τιμή την επιχείρησή του. Αν αρνηθεί, τον σκοτώνεις.

Είναι αλήθεια ότι τα πρώτα χρόνια μετά την ανεξαρτησία, οι ρομαντικοί
εθνικιστές έκλεισαν τα ρωσικά σχολεία και επιτέθηκαν σε κάθε τι ρωσικό. Ακόμη
και σήμερα, βρίσκεις στη Δυτική Ουκρανία εξτρεμιστές που ονειρεύονται την
ημέρα που «η γλώσσα του κατακτητή» θα εξαφανιστεί από τη χώρα. Ο Βίκτορ
Γιούσενκο, όμως, δεν εκπροσωπεί αυτούς τους ανθρώπους. Πρώτα απ’όλα, κατάγεται
και ο ίδιος από τα βορειοανατολικά, κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία. Είναι
ορθόδοξος. Δεν υπήρξε ποτέ φανατικός. Κι από τότε που τον δηλητηρίασαν,
μοιάζει να έχει αποκτήσει την αυτοπεποίθηση που του έλειπε. Έχει υποσχεθεί ότι
επί προεδρίας του δεν θα κλείσει κανένα ρωσικό σχολείο. Έχει διαψεύσει τη φήμη
ότι θα κλείσει την αγορά του 7ου χιλιομέτρου της Οδησσού, κι ας είναι άντρο
λαθρεμπορίου: χωρίς αυτό το γιγαντιαίο παζάρι, που δίνει δουλειά σε 50.000
ανθρώπους, η Οδησσός θα καταρρεύσει. Δεν πρόκειται βέβαια να θεσπίσει τη διπλή
υπηκοότητα, όπως είχε υποσχεθεί ο αντίπαλός του αν κέρδιζε τις εκλογές. Σε μια
τέτοια περίπτωση, σημειώνει ο Κουρκόφ, θα διεκδικούσαν την ουκρανική
υπηκοότητα κάπου 20 εκατομμύρια Ρώσοι της Ρωσίας. Κι αν οι άνθρωποι αυτοί
έρχονταν να εγκατασταθούν στην Ουκρανία, η χώρα θα έπαυε να υπάρχει.

Μετά τη νίκη της πορτοκαλί επανάστασης, πολλοί ελπίζουν ο ιός της δημοκρατίας
να μολύνει και την ολοένα αυταρχικότερη Ρωσία. Αλλά ο Μπόρις Νεμτσόφ, ένα από
τα ηγετικά στελέχη των Ρώσων φιλελευθέρων, είναι απαισιόδοξος. Μια μαζική
λαϊκή διαμαρτυρία, λέει στην εφημερίδα Γκαζέτα, είναι αδύνατη
βραχυπρόθεσμα στη Ρωσία για δύο λόγους. Επειδή ο πρόεδρος Πούτιν είναι πάντα
δημοφιλής. Και επειδή δεν υπάρχει ρωσική δημοκρατική δύναμη που να μπορεί να
συσπειρώσει τις μάζες.