Kρατάει χρόνια η προεδρική κολώνια

Το 5ο τεύχος της τριμηνιαίας έκδοσης του περιοδικού «Φιλελεύθερη Έμφαση»,
του Ινστιτούτου Κωνσταντίνος Καραμανλής, έπρεπε να κλείσει. Όλη η ύλη είχε
συγκεντρωθεί και το περιοδικό είχε εξασφαλίσει πολλά ονόματα.

Από το άρθρο και την ομιλία στα Γιάννινα πέρασε κάποιος καιρός, έως ότου ο νεώτερος Καραμανλής προτείνει τον κ. Παπούλια για τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ωστόσο, ποτέ δεν ξέχασε ότι οι στενοί συνεργάτες του θείου του, του μετέφεραν την εκτίμηση που έτρεφε στα δύο τελευταία χρόνια της προεδρίας του στο πρόσωπο «του σοβαρού υπουργού Εξωτερικών»

Ο λέκτωρ του London School of Economics, Χρήστος Χατζηεμμανουήλ, έγραφε για
την ανάγκη χάραξης Ευρωπαϊκής Πολιτικής. Ο αναλυτής ευρωπαϊκών υποθέσεων στο
Heritage Foundation John Hulsman ανέλυε την ανάγκη ενός νέου δόγματος για το
ΝΑΤΟ του 21ου αιώνα. H καθηγήτρια του Technical University of Braunschweig της
Γερμανίας, Μαργαρίτα Μαθιοπούλου, αναφερόταν στην ανάγκη συνεργασίας μεταξύ
Αγγλίας, Γαλλίας και Γερμανίας, στα πλαίσια του 21ου αιώνα. Ο καθηγητής του
Παντείου Πανεπιστημίου, Κώστας Βεργόπουλος, παρουσίαζε στοιχεία για το
έλλειμμα της Ευρώπης. Ο ευρωβουλευτής της N.Δ., Γιώργος Δημητρακόπουλος,
υπέγραφε ένα άρθρο για τη Διακυβερνητική Συνδιάσκεψη. Κάτι ανάλογο έκανε και ο
ερευνητής στο London School of Economics, Όθωνας Αναστασάκης, ενώ ο διδάκτωρ
Διεθνούς Δικαίου, Άγγελος Συρίγος, παρουσίαζε – γενικόλογα – τα προβλήματα
στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου,
Χαράλαμπος Παπασωτηρίου, αναφερόταν στο νέο «πελατειακό» σύστημα της πολιτικής
εξουσίας, ο πρέσβης επί τιμή Ιωάννης Μπουρλογιάννης σκιαγραφούσε το προφίλ του
πολιτικού ηγέτη και διπλωμάτη στον 21ο αιώνα και ο Αλέξανδρος Αρβανιτάκης
σχολίαζε τη λειτουργία της αρχής δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

Το Ελσίνκι. H συντακτική επιτροπή όμως, διαπίστωσε ξαφνικά ένα κενό.
Σκέφθηκε ότι δεν θα μπορούσε να κυκλοφορήσει ο μικρός αυτός τόμος χωρίς να
γίνεται αναφορά στην επικαιρότητα. H Συμφωνία του Ελσίνκι, τον Δεκέμβριο του
1999, αφορούσε καθοριστικά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τα εθνικά μας
θέματα. «Έχουμε τόσους επιστήμονες, μπορούν να γράψουν κάτι», ειπώθηκε. «Ναι,
αλλά εδώ υπάρχουν κορυφαίοι του ΠΑΣΟΚ που διαφωνούν, όπως και η Παπαρήγα του
KKE. Και ο Καραμανλής διαφωνεί με ορισμένα ζητήματα. Δεν πρέπει κάποιος να το
θίξει;», αντέτεινε άλλο μέλος της συντακτικής επιτροπής. «Κι όμως, επιμένω»,
είπε ο πρώτος. «Στα θέματα αυτά που είναι εθνικά, το περιοδικό πρέπει να είναι
ανοιχτό. Και ο Κώστας Καραμανλής μάς το έχει πει τόσες φορές να το ανοίξουμε.
Εγώ θα έλεγα να προτείνουμε στον Κάρολο Παπούλια. Είναι από την άλλη πλευρά,
αλλά είναι σοβαρός, χαμηλών τόνων. Μην ξεχνάς – συνέχισε – ότι του είχε
αδυναμία και ο παππούς, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Δεν του άρεσαν όσοι φώναζαν
από το ΠΑΣΟΚ και δεν έκαναν τίποτα. Προτιμούσε τους ανθρώπους που μιλούσαν
λίγο και έκαναν πολλά. Θυμηθείτε ότι συμπαθούσε, γι’ αυτούς τους λόγους, τον
Παπούλια. Και εκτιμούσε πάντα ότι ο υπουργός Εξωτερικών, αν και βαθύτατα
ανδρεϊκός, τον σεβόταν πάντα και δεν του έκρυβε τίποτα από τα εθνικά θέματα
και τις εξελίξεις τους».

Παγίδες. H συζήτηση δεν κράτησε πολλή ώρα. Έψαξαν τον πρώην υπουργό
Εξωτερικών Κάρολο Παπούλια και του ζήτησαν να γράψει ένα άρθρο για το Ελσίνκι
και να βάλει μέσα και τις διαφωνίες του με τη N.Δ. Ο Κάρολος Παπούλιας – με
χιούμορ – τους ρώτησε πόσο μεγάλο να είναι, για να πάρει την απάντηση: «Όσο
θέλετε». Άλλο που δεν ήθελε ο Γιαννιώτης πολιτικός, ο οποίος δεν είχε και
όρεξη να γράψει πολλές λέξεις. Παρασύρθηκε όμως από το θέμα και έγραψε αρκετά.
Φοβόταν το Ελσίνκι. Το έβλεπε, από την κρίση στα Ίμια, ότι η Τουρκία είχε
σχέδιο. Και εκτιμούσε πως οι ΗΠΑ και ορισμένες ευρωπαϊκές δυνάμεις το είχαν
αποφασίσει να στηρίξουν την Άγκυρα. Από την άλλη, δεν ήθελε να είναι ιδιαίτερα
καυστικός για την κυβέρνηση. Άλλο τι τους έλεγε κατ’ ιδίαν, και άλλο τι θα
έπρεπε να γράψει. Όμως δεν μπορούσε να κρύψει και τον προβληματισμό του και
έτσι τελικώς έκανε. Το περιοδικό κυκλοφόρησε και το άρθρο του Κάρολου
Παπούλια, που έθετε ζητήματα για τις παγίδες που έκρυβε η Συμφωνία του
Ελσίνκι, αναπαράχθηκε και διαβάστηκε ακόμα και από αρκετούς διπλωμάτες.

Με Μολυβιάτη. Το άρθρο του Κάρολου Παπούλια άρεσε. Και το Ινστιτούτο
Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής… γλυκάθηκε. Άρχισε λοιπόν – όπως το
έκαναν κι άλλα ιδρύματα και σύλλογοι – να καλεί τον Κάρολο Παπούλια σε
εκδηλώσεις. Μόνον που εκείνος δεν είχε πάντα τον χρόνο. Κι ας ήταν φίλος του ο
παλιός συμφοιτητής του, ο Πέτρος Μολυβιάτης, για τον οποίο πάντα θυμόταν με
εκτίμηση τις προσπάθειες το 1956 του νεαρού, τότε, διπλωμάτη στη Ρώμη, να
στηρίξει ποικιλοτρόπως την Κύπρο και τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Τελικώς,
ο χρόνος και ο τόπος βρέθηκαν. Ο Κάρολος Παπούλιας δεν μπορούσε να αρνηθεί
στους Ηπειρώτες. Τον κάλεσε για τη Δευτέρα, 20 Ιανουαρίου του 2003, η Επιτροπή
Ιωαννίνων του Ινστιτούτου Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής να μιλήσει σε
ημερίδα με θέμα «Ελληνοτουρκικά και Κυπριακό – κίνδυνοι και προοπτικές».
Συντονιστής εκείνης της ημερίδας ήταν ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης, ο οποίος είναι ο
πρόεδρος του Ινστιτούτου, ενώ πλάι του στο πάνελ κάθησε και ο φίλος του Πέτρος
Μολυβιάτης.

Το ενδιαφέρον σ’ εκείνη την εκδήλωση δεν ήταν τόσο αυτά που είπε ο Κάρολος
Παπούλιας, αφού οι θέσεις του για το Ελσίνκι ήταν γνωστές από καιρό, καθώς και
οι ανησυχίες του για τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά και στο Κυπριακό. Αυτό
που προκάλεσε εντύπωση, ήταν ότι το κοινό ήταν απ’ όλα τα κόμματα. Και
ορισμένοι στην αίθουσα δεν παρέλειψαν να σχολιάσουν πως «την ώρα που κάποιοι,
οι οποίοι νομίζουν ότι τα ξέρουν όλα, στο ΠΑΣΟΚ ξέχασαν τον Κάρολο, τον
θυμήθηκε η N.Δ., γιατί απλούστατα καταλαβαίνουν ότι είναι σοφός, έστω κι αν
διαφωνούν σε ορισμένα ζητήματα μαζί του». Άλλωστε και ο πρόεδρος της Επιτροπής
Ιωαννίνων του Ινστιτούτου Δημοκρατίας, Θεόδωρος Γεωργιάδης, στον χαιρετισμό
του δεν παρέλειψε να πει πόσο οικουμενικά ακούγονται οι παραινέσεις και οι
σκέψεις για τα εθνικά θέματα του «πολυταξιδεμένου και Νέστορα Κάρολου
Παπούλια».

Εκτίμηση. Από τότε πέρασε κάποιος καιρός, έως ότου ο νεώτερος
Καραμανλής προτείνει τον κ. Παπούλια για τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Ωστόσο, ποτέ δεν ξέχασε ότι οι στενοί συνεργάτες του θείου του, του μετέφεραν
την εκτίμηση που έτρεφε στα δύο τελευταία χρόνια της προεδρίας του στο πρόσωπο
«του σοβαρού υπουργού Εξωτερικών». Πόσο έπαιξαν όλα αυτά ρόλο στην τελική
επιλογή Καραμανλή για την Προεδρία της Δημοκρατίας; Στενός συνεργάτης του το
θεωρεί ως ένα από τα στοιχεία που καθόρισαν τις εξελίξεις. «Αν και αυτό που
πρυτάνευσε για τον Καραμανλή, ήταν ότι ο Παπούλιας είναι πάνω απ’ όλα
άνθρωπος, γλυκός και ευαίσθητος».

Το διπλωματικό παιχνίδι θέλει και ψυχή

«Σε ορισμένα θέματα – όπως τα εθνικά – δεν μπορεί κανείς να σιωπά», είπε
εκείνη την εποχή σε φίλο του στον διάδρομο του ισογείου της Βουλής. «Μερικές
φορές σφίγγω τις γροθιές μου, όταν καταλαβαίνω το παιχνίδι που πάνε να παίξουν
με την Ελλάδα και την Κύπρο. Αλλά πρέπει να κρατάμε την ψυχραιμία μας. Το
διπλωματικό παιχνίδι δεν παίζεται με φανφάρες και εκρήξεις, θέλει νου και
ψυχή, και τα δύο μαζί. Ποτέ το ένα μόνο, γιατί τότε τα πράγματα γίνονται
επικίνδυνα».