Eνστάσεις

H ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ Γιατροί του Κόσμου: Το ελληνικό τμήμα ιδρύθηκε
πριν από 15 χρόνια. Στην κρίση της Γιουγκοσλαβίας διαφώνησε δημόσια με τη
«μητρική οργάνωση» εκτιμώντας ότι δεν υπάρχουν ανθρωπιστικοί πόλεμοι, αλλά
ουδέποτε η κρίση έφθασε στα επίπεδα της διαγραφής, όπως συνέβη με τους
Γιατρούς Χωρίς Σύνορα. Περισσότερες πληροφορίες για τη δράση τους στο www.mdmgreece.gr

NGO’s σε νευρική κρίση;

H Λουκία είναι ακόμη στον ξενώνα των Γιατρών του Κόσμου. H 13χρονη
μετανάστρια, που εκδιδόταν από τη μητέρα της, ήταν έγκυος όταν οι «γιατροί»
την εντόπισαν στα κρατητήρια της ΕΛ.ΑΣ. H έκτρωση έγινε στα τέλη του
καλοκαιριού παρά τη λυσσαλέα αντίδραση της Εκκλησίας (τα δόγματα ένα πράγμα
δεν σεβάστηκαν ποτέ, τον άνθρωπο) και η Λουκία ξέφυγε από την κακή μοίρα.
Εκείνο που αγνοεί η ίδια είναι ότι η σωτηρία της οφείλεται σε μια πολύ μεγάλη
κόντρα που πλήγωσε τη μεγαλύτερη Μη Κυβερνητική Οργάνωση (NGO) της Ελλάδας,
τους Γιατρούς του Κόσμου.

Ο νέος χρόνος θα ήταν για τους «γιατρούς» μια σημαντική επέτειος, τα
δεκαπεντάχρονά τους, αλλά αποδεικνύεται μια κρίσιμη χρονιά. Ίσως πιο κρίσιμη
και από το 2002, όταν τα δικαστήρια κλήθηκαν να ανεβάσουν και να κατεβάσουν
Διοικητικά Συμβούλια και να κρίνουν νόμιμες ή όχι τις εγγραφές δεκάδων μελών.

H παραίτηση (αρχές Οκτωβρίου) του ιστορικού προέδρου Θ. Ρόζενμπεργκ, οι
γκρίνιες στο εσωτερικό της οργάνωσης και οι απολύσεις στελεχών είναι μερικές
ακόμη σταγόνες σ’ ένα ποτήρι που όλο δείχνει ότι θα ξεχειλίσει αλλά και σαν
από θαύμα, έστω και την τελευταία στιγμή, διατηρεί το έδαφος στεγνό από
σκάνδαλα και στιγματισμούς.

Οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις…

… θεωρούνται από πολλούς ως η νέα γέφυρα επικοινωνίας του πολίτη με την
κεντρική εξουσία. Ως η ικανή και αναγκαία συνθήκη για τη στοργή της
δημοκρατίας σ’ όσους χάνουν τη φωνή τους, στους παρίες των σύγχρονων
κοινωνιών. Από τη UNICEF μέχρι την Greenpeace και από τους «Γιατρούς Χωρίς
Σύνορα» και τους «Γιατρούς του Κόσμου» μέχρι την «Διεθνή Αμνηστία» καλύφθηκαν
χιλιάδες χιλιόμετρα σ’ όλο τον πλανήτη, κρατήθηκε ψηλά ως αξία η αλληλεγγύη
και καταγγέλθηκαν οι «παράπλευρες απώλειες» πολέμων και αυταρχικών καθεστώτων.
Τα NGO’s έγιναν τα τελευταία 25 χρόνια η φωνή όσων δεν ακούγονται. Και πολλές
φορές για να το πετύχουν αυτό χρειάστηκε να σταθούν απέναντι σε κράτη,
εταιρείες και συνασπισμούς. H δράση τους ενόχλησε και συνήθως αντιμετωπίστηκε
με περικοπές στη χρηματοδότηση ή σε ξαναμοίρασμα της πίτας σε πιο φιλικά
NGO’s. H στρόφιγγα ανοιγοκλείνει από εκείνους που είχαν τα κλειδιά προς
εκείνους που είχαν τη διάθεση να ρίξουν (πολύ) νερό στο κρασί τους. Μια τέτοια
στιγμή ήρθε και για τους «γιατρούς» το 2002. Τότε που πολλοί υποστήριξαν ότι η
οργάνωση πήγαινε καλά, είχε χρήματα, έβρισκε εύκολα νέους πόρους και θα έπρεπε
να είναι μια φιλανθρωπικού τύπου οργάνωση. H άλλη πλευρά υποστήριξε ότι η
οργάνωση δεν ήταν εκκλησία, έπρεπε να παραμείνει οργάνωση πάνω απ’ όλα
σεβασμού και προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Να μην αρκείται να
μοιράζει καραμέλες στα ορφανά. Αντίθετα έπρεπε να επεκταθεί και στους δρόμους
της πορνείας αλλά και σε αποστολές σε «πολιτικά επικίνδυνες» περιοχές του
πλανήτη. H Γενική Συνέλευση χαρακτηρίστηκε από την αθρόα εγγραφή μελών υπέρ
της δεύτερης άποψης, αλλά το νέο Διοικητικό Συμβούλιο εξέπεσε δικαστικά. Παρ’
ολα αυτά και με την αποχώρηση των υποστηρικτών της πρώτης (φιλανθρωπικής)
άποψης, ύστερα από νέες αρχαιρεσίες ο Θ. Ρόζενμπεργκ επανεξελέγη πρόεδρος της
οργάνωσης.

«Οι γιατροί» γιγαντώθηκαν…

… και γρήγορα έφθασαν να χειρίζονται τεράστια ποσά – κυρίως από χορηγίες του
υπουργείου Εξωτερικών και του Υγείας, αλλά και από κοινοτικά προγράμματα.
Περισσότερα από 2 δισ. κάθε χρόνο εισέρεαν στα ταμεία τους, ποσά ιλιγγιώδη για
ελληνική μη κυβερνητική οργάνωση. Το ίδιο και οι δραστηριότητές τους. Δεκάδες
αποστολές σε τρεις ηπείρους, εντυπωσιακά πολυιατρεία για τους πρόσφυγες στην
Αθήνα και δύο ξενώνες – κυρίως για γυναίκες θύματα της πορνείας. Τότε άρχισαν
και τα χτυπήματα κάτω από τη μέση. Υπήρξε πολιτικός που επιχείρησε έναντι
χρηματοδότησης στους «γιατρούς» να ξεπεράσει το… ΑΣΕΠ και να ζητήσει
προσλήψεις από την εκλογική του περιφέρεια. Υπήρξαν και λιγότερο «γραφικές»
απαιτήσεις. H αποστολή τους στο Ιράν ενόχλησε εκείνους που το θεωρούσαν ως τον
επόμενο στόχο μετά το Ιράκ. Αλλά υπήρξαν και μερικές άλλες πιο δύσκολες
στιγμές. Οι προσωπικές αντιπαραθέσεις. Ως ανερχόμενο στέλεχος ο Νικήτας
Κανάκης, ο άνθρωπος που στήριξε την ιστορία κατά της πορνείας, κατηγορήθηκε
ότι χρησιμοποιεί την οργάνωση για πολιτική καριέρα (ήταν στο ευρωψηφοδέλτιο
του ΠΑΣΟΚ). Άλλο στέλεχος, ο γυναικολόγος Γιάννης Μουζάλας, θεωρήθηκε ότι
έβαλε ευθέως εναντίον του Θ. Ρόζενμπεργκ όταν αμφισβήτησε την
αποτελεσματικότητα των δομών της οργάνωσης. Τις υποψιάζεται ως προσωποπαγείς,
ανίκανες να διαχειριστούν το σύνολο των δράσεων της οργάνωσης. Υπάρχουν
παραδείγματα υπέρ αυτής της άποψης. Μισό αεροπλάνο με βοήθεια που χάθηκε κάπου
στη Συρία, γκρίνιες για ανοργανωσιά στην αποστολή στη Φαλούτζα που μάλιστα
έθεσε σε κίνδυνο τη ζωή των εθελοντών (αύριο φεύγει νέα αποστολή για να
τσεκάρει τις καταγγελίες) και άλλα. Και τέλος το πιο δύσκολο κομμάτι:
«Εισπράττουμε ας πούμε 10 ευρώ για κάθε πρόσφυγα – λένε ο N. Κανάκης και ο Γ.
Μουζάλας. Θα έπρεπε, από αυτά τα οκτώ να πηγαίνουν για τον πρόσφυγα και τα δύο
για διοικητικές δαπάνες. Μήπως τα χρήματα μοιράζονται στη μέση, οπότε
“κλέβουμε” από τον πρόσφυγα τρία ευρώ;». Οι δύο τελευταίοι πιστεύουν ότι ο
διαχειριστικός έλεγχος που ομόφωνα αποφάσισε περίπου πριν από ένα μήνα το Δ.Σ.
θα δείξει αν υπάρχουν προβλήματα δυσλειτουργίας.

Από πολλούς εκτιμήθηκε ότι η κόντρα κορυφώθηκε με τις πρόσφατες παραιτήσεις
του προέδρου Θ. Ρόζενμπεργκ και της αντιπροέδρου Ρίτσας Παρθενοπούλου – η
οποία ωστόσο παραμένει υπεύθυνη των «γιατρών» στη Βόρεια Ελλάδα. Ο πρώην
πρόεδρος δίνει τη δική του εξήγηση – που προσωπικά ερμηνεύω και ως μήνυμα στην
οργάνωση: «Όσο υπάρχουν άνθρωποι που σκοτώνονται στα ναρκοπέδια, όσο υπάρχουν
γυναίκες θύματα πορνείας, όσο υπάρχουν άνθρωποι που πνίγονται στο Αιγαίο, τόσο
θα υπάρχουν και οι “Γιατροί του Κόσμου”. Θα μας βρίσκουν στην Νατζάφ, στη
Φαλούτζα, στο Ιράν. Οι “γιατροί” είναι πάνω και πέρα από πρόσωπα. Εγώ
παραιτήθηκα για προσωπικούς λόγους (εξελέγη αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών) αλλά είμαι στην οργάνωση. Άλλωστε πρόσφατα γύρισα από
αποστολή στο Κονγκό. Θα κάνουμε σύντομα και τη γενική μας συνέλευση και όποια
προβλήματα τεθούν θα τα κουβεντιάσουμε εκεί…».

Τα μεγάλα NGO’s βρίσκονται σήμερα στο κρίσιμο σταυροδρόμι… Ο μόνος τρόπος να
βοηθηθούν είναι να ενισχυθούν από τους πολίτες για να ξεμπλοκαριστούν από τους
διεθνείς ή εθνικούς χορηγούς. Οι «γιατροί» έχουν αυτή τη στιγμή 2.500 μέλη…
H παρουσία τους έχει ήδη βοηθήσει σε κρίσιμες στιγμές..

Info

* Μύριαμ Ρεβώ ντ’Αλλόν «Πρέπει η πολιτική να γίνει ηθική;», Αθήνα 2004,
«Εστία»

* Isaia Berlin «Κόντρα στο ρεύμα», Αθήνα 2003, SCRIPTA

* Henri Weber «Το λαμπρό μέλλον της Αριστεράς», Αθήνα 2004,
ΠΟΛΙΣ

* Τζ. Ρούμπιν, Ντην Προυιτ, Σουνγκ Χη Κιμ «H
διευθέτηση της κοινωνικής σύγκρουσης», Αθήνα 2004, Καστανιώτης

* Νίκος Κοτζιάς «Το ενεργητικό δημοκρατικό κράτος», Αθήνα 2004,
Καστανιώτης

* Πιερ Ροζανβαλόν «Το νέο κοινωνικό ζήτημα», Αθήνα 2003, Μεταίχμιο