Σκληρό… πόκερ με τους δύο απαγωγείς

Αναίμακτα έληξε, ύστερα από 19 ώρες αγωνίας, η λεωφορειοπειρατεία στον
Γέρακα. Οι Αλβανοί δράστες Μουρατάς Λεονάρτ και Ρεζούζι Γκάζι, 24 χρόνων και
οι δύο, ύστερα από εξαντλητικές διαπραγματεύσεις και με την παρότρυνση των
συγγενών τους, που λίγο μετά τα μεσάνυχτα μίλησαν μαζί τους, δέχτηκαν να
αφήσουν ελεύθερους και τους τελευταίους όμηρους και να παραδοθούν.

Οι απαγωγείς, αν και είχαν πει στην ομάδα των διαπραγματευτών ότι δεν είχαν
σκοπό να ελευθερώσουν άλλους ομήρους και ότι θα περίμεναν μέχρι το πρωί «να
ανοίξουν οι Τράπεζες για να πάρουν τα χρήματα» που ζητούσαν, δηλαδή ένα
εκατομμύριο ευρώ και να έφευγαν εκτός Ελλάδος, τελικά δεν άντεξαν. Είναι
χαρακτηριστικό ότι τις τελευταίες ώρες ξεκουράζονταν εναλλάξ για να κρατηθούν
ξάγρυπνοι. Σε μια πρόσκαιρη επίδειξη αδιαλλαξίας μετά τις 10 το βράδυ, οι
δράστες αρνήθηκαν να δεχτούν τρόφιμα και νερό αν και πεινούσαν και διψούσαν,
τόσο οι ίδιοι αλλά και οι επιβάτες. Κρύωναν και για να προφυλαχτούν πήραν τα
ρούχα από τους ομήρους. Όμως ήταν πια φανερό ότι είχε αρχίσει η αντίστροφη
μέτρηση. Οι Αστυνομικοί, από την πλευρά τους, σε μια προσπάθεια να τους
εξαντλήσουν ακόμη περισσότερο, μετέφεραν στο χώρο προβολείς. Οι κινήσεις τους
έγιναν αντιληπτές από τους δύο, οι οποίοι πλέον άρχισαν να ανησυχούν και για
τη ζωή τους.

Την ίδια στιγμή στο χώρο βρέθηκε και ο Αλβανός Πρέσβης στην Αθήνα, μαζί με
ομάδα συνεργατών του και προθυμοποιήθηκε να βοηθήσει στις διαπραγματεύσεις.
Την προσπάθεια της Αστυνομίας ήρθαν να βοηθήσουν και οι συγγενείς τού ενός από
τους δύο δράστες, τους οποίους οι Αστυνομία είχε εντοπίσει από νωρίς.
Σημαντικό ρόλο φέρεται να έπαιξε η αδελφή του ενός δράστη. Όμως όποια και αν
ήταν η συμβολή των συγγενών, χθες μετά τη λήξη της περιπέτειας των 25, όλοι
όσοι ενεπλάκησαν στη υπόθεση έδιναν τα εύσημα στη διαπραγματευτική ομάδα και
στους επικεφαλής αξιωματικούς, οι οποίοι, όπως τονιζόταν χαρακτηριστικά,
ενήργησαν «με επιστημονικό τρόπο».

Σχέδια από την Ολυμπιάδα

Μετά από 19 ώρες αγωνίας και εξαντλητικές διαπραγματεύσεις οι δύο Αλβανοί δράστες αφήνουν ελεύθερους τους ομήρους που είχαν απομείνει στο λεωφορείο και παραδίνονται

Τέσσερις αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ. και της Αντιτρομοκρατικής είχαν αναλάβει από
την πρώτη στιγμή την ευθύνη της διαπραγμάτευσης με τους δύο απαγωγείς. Το
σχέδιο αντιμετώπισης κρίσης με αυτά τα χαρακτηριστικά, που είχε εκπονηθεί εν
όψει των Ολυμπιακών Αγώνων, μπήκε σε εφαρμογή. Επικεφαλής ήταν ο ειδικός
σύμβουλος του υπουργείου Δημόσιας Τάξης, ψυχολόγος κ. Αντώνης Γιαπιτζόγλου, ο
οποίος είχε αναλάβει τις διαπραγματεύσεις και στην περίπτωση με τη
λεωφορειοπειρατεία του Ιουλίου του 1999 – όπως είναι γνωστό, ο δράστης
σκοτώθηκε κατά την επιχείρηση των EKAM και απελευθερώθηκαν σώοι όλοι οι
όμηροι.

H ομάδα των διαπραγματευτών, σε συνεργασία με αξιωματικούς της Αστυνομίας και
ψυχολόγους, κατ’ αρχήν προσπάθησε να καταγράψει μέσα από τις αντιδράσεις τους
το προφίλ των δραστών. Παράλληλα, εκτελώντας κινήσεις «ψυχολογικού πολέμου»,
αυτοκίνητα της Αστυνομίας μετακινούνταν για μικρά χρονικά διαστήματα στον
δρόμο, κλείνοντας το οπτικό πεδίο των απαγωγέων, που ήταν οπλισμένοι με
πιστόλι και κοντόκαννη καραμπίνα. Θέλησαν έτσι να δίνεται συνεχώς η εντύπωση
στους δράστες ότι θα ακολουθούσε αστυνομική επιχείρηση σε περίπτωση που δεν
άρχιζαν την απελευθέρωση ομήρων – πράγμα που εκτίμησαν ότι θα λειτουργούσε
θετικά για τους εγκλωβισμένους του λεωφορείου.

Το «σκληρό πόκερ» με τους απαγωγείς μόλις είχε αρχίσει: ένας από τους δράστες,
βλέποντας το αστυνομικό όχημα μπροστά στο λεωφορείο, τηλεφώνησε – για πρώτη
φορά – σε ραδιοφωνικό σταθμό και ζήτησε σε έντονο ύφος την απομάκρυνσή του.
Μάλιστα, στη συνέχεια οι δύο απαγωγείς επικοινώνησαν και με τον πρόεδρο του
ΚΤΕΛ Αττικής, από τον οποίο ζήτησαν έναν οδηγό για να κινήσει το λεωφορείο.
Από το ΚΤΕΛ τούς απάντησαν ότι αυτό θα γινόταν μόνον εάν άφηναν ελεύθερους
τους ομήρους.

Οι διαπραγματευτές τούς απείλησαν στη συνέχεια ότι θα απενεργοποιούσαν τα
κινητά τηλέφωνα. Μάλιστα, άρχισαν να κάνουν παρεμβολές, με ειδικό μηχάνημα που
είχε μεταφερθεί επί τόπου. Στόχος ήταν να δημιουργήσουν ένα τεχνητό
«αντικείμενο διαπραγμάτευσης» με τους δράστες. Πράγματι, οι δύο Αλβανοί
απείλησαν ότι σε περίπτωση που σταματούσαν να λειτουργούν τα τηλέφωνα θα
άρχιζαν να σκοτώνουν επιβάτες. Οι διαπραγματευτές συμφώνησαν τότε να μην
παρέμβουν στις τηλεπικοινωνίες με τον όρο να αφεθούν ελεύθεροι κάποιοι από
τους ομήρους. Τελικά, οι πέντε πρώτοι αφέθηκαν ελεύθεροι και πια η Αστυνομία
θεώρησε ότι άρχισε να παίρνει «το πάνω χέρι».

Το ελικόπτερο

Παράλληλα, με τη βοήθεια του ελικοπτέρου, που πέταξε από την πρώτη στιγμή πάνω
από το λεωφορείο, οι αστυνομικοί εντόπισαν με ειδικές θερμικές κάμερες τις
θέσεις των δραστών, αφού οι κουρτίνες δεν επέτρεπαν την ορατότητα στο
εσωτερικό του λεωφορείου. Λίγο αργότερα, από τις καταθέσεις των ομήρων που
απελευθερώνονταν, άρχισαν να συγκεντρώνουν στοιχεία για τον οπλισμό τους και
τη γενικότερη συμπεριφορά τους. H εικόνα που σχημάτισαν ήταν ότι είχαν να
κάνουν με ερασιτέχνες, οι οποίοι δεν είχαν σαφείς στόχους. Στην αρχή οι δύο
απαγωγείς ζητούσαν έναν οδηγό να τους μεταφέρει ώς το αεροδρόμιο και εκεί να
τους περιμένει αεροπλάνο για Ρωσία. Στη συνέχεια, παύουν οι αναφορές στη
Ρωσία, αντίθετα οι απαγωγείς φέρονται να ζητούν ένα εκατομμύριο ευρώ και ένα
αεροπλάνο για να φύγουν στο εξωτερικό. Οι διαπραγματευτές, που από την πρώτη
στιγμή είχαν στόχο να κερδίσουν χρόνο, ζητούσαν προθεσμία για να μεταφέρουν τα
αιτήματα, ζητώντας παράλληλα να αφεθούν ελεύθεροι και άλλοι όμηροι.

ΕΛ.ΑΣ.

Με θερμικές κάμερες και κοριούς παρακολουθούσαν τις κινήσεις τους

H ΥΠΕΡΟΧΗ της ΕΛ.ΑΣ. από τη στιγμή που το όχημα ακινητοποιήθηκε ήταν
δεδομένη. Σημαντικό ρόλο έπαιξαν και τα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα που από την
πρώτη στιγμή χρησιμοποιήθηκαν στην επιχείρηση. Εκτός του ελικοπτέρου, το οποίο
πέταξε πάνω απο το λεωφορείο και ήταν εφοδιασμένο με ειδικές κάμερες ώστε να
καταγράφει με ακρίβεια τι γίνεται στο εσωτερικό του οχήματος, επιστρατεύτηκαν
και μικροσκοπικές ηλεκτρονικές κάμερες, θερμικές κάμερες, δέκτες ήχου και
σύστημα απενεργοποίησης κινητών που είχαν δωρίσει στην Ελλάδα οι Αμερικανοί
κατά την επίσκεψη Κλίντον στην Αθήνα το 1999.

Ενεργοποίησαν το σύστημα C4I

Για την υποβοήθηση του έργου της Αστυνομίας ο υπουργός Δημόσιας Τάξης κ. Γ.
Βουλγαράκης ζήτησε την έγκριση της Αρχής Προσωπικών Δεδομένων για την
ενεργοποίηση των καμερών του συστήματος C4I. Επιτόπου έφτασαν και δύο οχήματα
της Πυροσβεστικής στα οποία υπήρχαν συσκευές για την αντιμετώπιση χημικών,
επειδή στην αρχή ακούστηκε ότι οι δράστες ήταν Ρώσοι.

Σημαντικό ρόλο από την πρώτη στιγμή έπαιξε ο ψυχολόγος και ειδικός στην
διαχείριση κρίσεων κ. Αντώνης Γιαπιτζόγλου, ο οποίος, αν και έλειπε εκτός
Αθηνών, βρέθηκε στον Γέρακα από τους πρώτους. Μαζί του έφτασαν και οι
αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ. και βεβαίως ο γενικός διευθυντής της ΓΑΔΑ κ. Βασίλης
Τσιατούρας.

Ο κ. Γιαπιτζόγλου έχει σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο και στη
συνέχεια ήρθε στην Ελλάδα.

H Αστυνομία τον «ανακάλυψε» ύστερα από την λεωφορειοπειρατεία-φιάσκο το ’99.
Τον χρησιμοποίησαν στη δεύτερη, το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς, και παράλληλα
του ανέθεσε να συγκροτήσει την ομάδα διαπραγματευτών η οποία έκτοτε
διαχειρίζεται ανάλογες κρίσεις. H ΕΛ.ΑΣ. αν και είχε στείλει από χρόνια στις
ΗΠΑ και τη Γερμανία στελέχη της για να εκπαιδευτούν, τελικά απέκτησε σχέδιο
δράσης και διαπραγματευτές μετά το «φιάσκο της οδού Νιόβης» το 1998.

Οι ειδικοί της ΕΛ.ΑΣ. απέκτησαν πρόσθετη εμπειρία από τις εκπαιδεύσεις που
έγιναν πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Ο οδηγός τούς ξέφυγε, τα κλειδιά έσπασαν

TO ΛΕΩΦΟΡΕΙΟ εκτελούσε το δρομολόγιο των 5.15 Ραφήνα – Αθήνα. Στις 5.50
και κατά τη διάρκεια της διαδρομής ακούστηκαν πυροβολισμοί και το λεωφορείο
σταμάτησε, όταν οι δύο δράστες είπαν ότι πρόκειται για πειρατεία. Ο οδηγός
του, Χρυσόστομος Μήτσος, άνοιξε τις πόρτες και έφυγε – ενώ φαίνεται ότι τα
κλειδιά έσπασαν μέσα στη μίζα. Μαζί του κατάφεραν να διαφύγουν ο εισπράκτορας
και μία γυναίκα. Οι δράστες, σύμφωνα με τον οδηγό, επιβιβάστηκαν στο Πικέρμι.

Ύστερα από περίπου μία ώρα ακούγονται πυροβολισμοί. Οι δράστες πυροβολούν κατά
των περιπολικών, από τα οποία ζητούν να απομακρυνθούν. H συνέχεια είναι
εφιαλτική για τους συγγενείς των ομήρων που καταφθάνουν ζητώντας πληροφορίες
για την τύχη των δικών τους. Ειδικοί ψυχολόγοι τούς βοηθούν να ξεπεράσουν το
αρχικό σοκ. Για περισσότερες από δύο ώρες υπάρχει στασιμότητα. Από τις 11 και
μετά οι δράστες αφήνουν σε τακτά χρονικά διαστήματα ελεύθερους τους
περισσότερους επιβάτες. Αυτοί δείχνουν να τα έχουν χαμένα, ωστόσο δίνουν
χρήσιμες πληροφορίες στην Αστυνομία και κυρίως για το αν έχουν άλλα όπλα, αφού
κάποια στιγμή κυκλοφόρησε η πληροφορία ότι οι δύο είχαν μαζί τους και κάποιο
σάκο με οπλισμό. H πληροφορία αποδείχθηκε λανθασμένη προς μεγάλη ανακούφιση
των αστυνομικών.