Xάνονται σπάνια πουλιά

Τουλάχιστον ένα στα δέκα από τα είδη πουλιών που έχουν απομείνει στον κόσμο
πιθανόν να έχει εξαφανιστεί ώς το τέλος του αιώνα, προβλέπουν επιστήμονες.

Μια εξαντλητική νέα ανάλυση των 9.787 γνωστών ειδών πουλιών και 129 άλλων που
έχουν σήμερα εξαφανιστεί έδειξε πως το 10% θα έχει εξαλειφθεί ώς το 2100, αν
συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις. Ένα άλλο 15% θα βρεθεί πιθανόν στο χείλος της
εξάλειψης, καθώς ελάχιστοι εκπρόσωποί του θα εξακολουθούν να ζουν στην άγρια
φύση. Συνεπώς σε διάστημα μικρότερο των 100 ετών από σήμερα θα έχει
«λειτουργικά εξαλειφθεί» ένα στα τέσσερα από τα είδη πουλιών που υπάρχουν
σήμερα στον κόσμο.

H πραγματική εικόνα μπορεί να είναι ακόμη πιο ζοφερή. Αν η υποβάθμιση του
περιβάλλοντος και η απώλεια οικοσυστημάτων επιδεινωθούν, όπως προβλέπουν οι
περισσότεροι ερευνητές, ώς το τέλος του αιώνα θα έχει εξαλειφθεί το 14% των
πουλιών και ένα άλλο 25% θα βρίσκεται στα πρόθυρα της εξαφάνισης ή δεν θα
απαντάται πλέον ελεύθερο στη φύση. Ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση – να
ληφθούν μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί πως δεν θα απειληθούν και άλλα είδη –
τουλάχιστον το 6% θα εξαφανιστεί και 8% θα βρίσκεται στο χείλος της
εξαφάνισης.

Κόκκινος κατάλογος

Τα ευρήματα αυτά, τα οποία ανακοινώθηκαν τη Δευτέρα από ομάδα επιστημόνων του
Πανεπιστημίου Στάνφορντ της Καλιφόρνιας, δημιουργούν νέους φόβους ότι η
βιοποικιλότητα μειώνεται με ρυθμό ανησυχητικό. Περισσότερα από 3.000 ζώα και
φυτά προστέθηκαν τον περασμένο μήνα στον επίσημο Κόκκινο Κατάλογο των
απειλούμενων ειδών από την Παγκόσμια Ένωση Προστασίας του Περιβάλλοντος
(IUCN), η οποία ανακοίνωσε πως 15.589 οργανισμοί – αριθμός ρεκόρ – βρίσκονται
σε κίνδυνο. Διαπίστωσε πως ένα στα οκτώ είδη πουλιών απειλείται αυτή τη
στιγμή, καθώς και ένα στα τέσσερα είδη θηλαστικών, ένα στα τρία είδη αμφιβίων
και σχεδόν τα μισά είδη χελωνών.

H νέα έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Πρακτικά της Εθνικής
Ακαδημίας Επιστημών», δείχνει πως οι τελευταίες εξαφανίσεις είναι ενδεικτικές
μιας ανησυχητικής τάσης. Αν οι απώλειες που θα σημειωθούν είναι οι
προβλεπόμενες, θα υπάρξουν σοβαρές επιπτώσεις, καθώς θα διασπαστούν φυσικοί
μηχανισμοί επικονίασης, μεταφοράς σπόρων και ελέγχου των εντόμων. «Οι προβολές
που κάνουμε δείχνουν ότι ώς το 2100 μέχρι και το 14% όλων των ειδών πτηνών
μπορεί να έχει εξαλειφθεί και ότι ένα στα τέσσερα μπορεί να έχει λειτουργικά
εκλείψει – δηλαδή να βρίσκεται σε κρίσιμο κίνδυνο εξαφάνισης ή να μην υπάρχει
πια σε άγρια κατάσταση», δήλωσε ο Τσαγκάν Σεκερτσίογλου, ο οποίος ηγήθηκε της
έρευνας.

Επιπτώσεις στην υγεία

H ανθρώπινη υγεία έχει ήδη επηρεαστεί από τη μείωση των πληθυσμών των πουλιών
σε αρκετά μέρη του κόσμου, ανέφεραν οι ερευνητές. Στην Ινδία, για παράδειγμα,
ο πληθυσμός των γυπών μειώθηκε κατά 95% στη διάρκεια της δεκαετίας του 1990,
κυρίως λόγω δηλητηρίασης από το κτηνιατρικό φάρμακο diclofenac. Αυτό οδήγησε
σε αύξηση του αριθμού των άγριων σκύλων και των ποντικών, που με τη σειρά της
οδήγησε σε αύξηση των κρουσμάτων λύσσας. H εξαφάνιση του αποδημητικού
περιστεριού στη Βόρεια Αμερική συνέβαλε στη διάδοση της νόσου Lyme, που
προκαλεί νευρολογικές βλάβες και συμπτώματα παρόμοια με αυτά της γρίπης.
Φορέας της είναι τα τσιμπούρια, τα οποία αφθονούν στο σώμα ενός είδους
ποντικού (περόμυσκος ο λευκόπους) που ζει στις ΗΠΑ. Καθώς τα αποδημητικά
περιστέρια εξαφανίστηκαν, τα βαλανίδια με τα οποία τρέφονταν έγιναν διαθέσιμα
για τα τρωκτικά αυτά, τα οποία ανέπτυξαν πολύ μεγαλύτερους πληθυσμούς, με
αποτέλεσμα τη διάδοση της νόσου, η οποία αποτελεί, πλέον, μεγάλο πρόβλημα.