«Tα αξιώματα δεν κάνουν τον άνθρωπο»

Στα τριάντα χρόνια που γιόρτασε το ΠΑΣΟΚ στον Βύρωνα, στις 3 του περασμένου
Σεπτεμβρίου, ο Κάρολος Παπούλιας δεν κάθησε μπροστά, όπως του πρότειναν οι
διοργανωτές.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου τον εμπιστευόταν όσο λίγους στο ΠΑΣΟΚ. Μάλιστα ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ στα μέσα της δεκαετίας του ’80 άνοιξε έναν δίαυλο επικοινωνίας ανάμεσα στον Κάρολο Παπούλια και τον Κώστα Καραμανλή

Ο Γιώργος, η Άντα Παπανδρέου και η Μαργαρίτα Παπανδρέου, που χρόνια πολλά τον
εμπιστεύονταν, κυρίως για τη «σοφία» του, την ψυχραιμία του και την «ηρεμία»
του, τον αγκάλιασαν, τον φίλησαν.

Ένας φίλος από τα παλιά τον πλησίασε και του είπε με νόημα: «Πρόεδρε, σου
εύχομαι και σ’ ανώτερα. Ήρθε η ώρα», του είπε έχοντας υπόψη του ότι στα
ονόματα που «παίζονται», είναι κι αυτό του πρώην υπουργού Εξωτερικών.

Ο Κάρολος Παπούλιας γέλασε στο άκουσμα, ακόμα και τα άσπρα φρύδια του
κινήθηκαν με… χαρά. «Σ’ ευχαριστώ. Να ξέρεις ένα πράγμα. Τα αξιώματα δεν
κάνουν τον άνθρωπο».

Εκεί, ο κ. Παπούλιας έκοψε με ευγένεια την κουβέντα με τον συνομιλητή του.
«Θέλω να ακούσω τον Γιώργο, που θα μιλήσει», του είπε. Τον αγκάλιασε και
αφέθηκε στις σκέψεις του. Μόνον ένας πολιτικός τον έκοψε και το δέχθηκε, ο
Σήφης Βαλυράκης.

Στα χρόνια του ΠΑΚ

Οι σχέσεις τους από τα χρόνια του ΠΑΚ – στα δύσκολα χρόνια της δικτατορίας
όπου και οι δύο πάλεψαν με πάθος κατά της χούντας – ήταν στενότατες. Και όσοι
γνωρίζουν βαθύτερα τα πράγματα, από τότε που συνυπέγραφε με άλλους βουλευτές
του ΠΑΣΟΚ (και με τον Σήφη Βαλυράκη, και με τον Γιάννη Χαραλαμπόπουλο, και με
τον Γιάννη Καψή και με τον Παναγιώτη Κρητικό, κ.ά.) κείμενα για τα εθνικά
θέματα – ως «εσωκομματική αντιπολίτευση» στον τότε πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη –
θα μπορούσε να καταλάβει γιατί αποδέχθηκε να τον διακόψει μόνον αυτός.
Βεβαίως, ο Κάρολος Παπούλιας δεν βρέθηκε ξαφνικά στο προσκήνιο. Και οπωσδήποτε
η «ανδρεϊκής λογικής» επιλογή του Κώστα Καραμανλή δεν έγινε ξαφνικά.

Με Καραμανλή

Υπάρχουν ορισμένοι που ξέρουν κάτι παραπάνω, κυρίως θυμούνται τι έγινε όταν ο
Κώστας Καραμανλής στα μέσα της δεκαετίας του ’80 ζήτησε τη βοήθεια – σε
επίπεδο γνώσεων και συμβουλών – του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου όταν
συνέγραφε τη διδακτορική του διατριβή για τον Ελευθέριο Βενιζέλο.

Ο τότε πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου άνοιξε έναν ακόμη δίαυλο στον πολιτικό
επιστήμονα που έμελλε να γίνει πρωθυπουργός, και τον συνέστησε στον Κάρολο
Παπούλια, τον άνθρωπο που εμπιστευόταν όσο λίγους στο ΠΑΣΟΚ.

Ασφαλώς, κανείς από τους δύο δεν γνώριζε τότε πώς θα τους δέσει η ιστορία και
πως ο ένας, ο Κώστας Καραμανλής, γεννημένος το ’56, θα γίνει Πρωθυπουργός και
ο άλλος, ο Κάρολος Παπούλιας, γεννημένος το ’29 θα γίνει Πρόεδρος της
Δημοκρατίας.

Φυσικά, όσοι πρόσεξαν τι έγινε πριν από 20 μέρες στα Γιάννινα όταν ο
Πρωθυπουργός ήταν καλεσμένος του νομάρχη Ιωαννίνων, «μυρίστηκαν» λίγο τις
εξελίξεις. Ο κ. Καραμανλής πήγε και τον χαιρέτησε και ζήτησε να καθήσει ο κ.
Παπούλιας σε διπλανό τραπέζι, με αποτέλεσμα ορισμένοι να σχολιάσουν πως «ο κ.
Καραμανλής δεν κρύβει τις συμπάθειές του».

Αλλά το ατού του Κάρολου Παπούλια – και αυτό το κατάφερε όσο κανένα άλλο
στέλεχος – ήταν στο ότι ήταν αγαπητός και σεβαστός όχι μόνον στα στενά
κομματικά όρια, αλλά και ευρύτερα.

Αυτό συχνά το επεσήμαινε στη δεκαετία του ’80 η κυρία Μαργαρίτα Παπανδρέου, με
την οποία ο κ. Παπούλιας διατηρούσε τότε πολύ θερμή φιλική σχέση. Κάποιοι –
ασφαλώς όχι και τόσοι πολλοί – θυμούνται ακόμα ότι ο Κάρολος Παπούλιας διέθετε
από νωρίς ορισμένα ατού που τον ξεχώριζαν από άλλα στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Αν
και… ολίγον «αριστεριστής» στα πρώτα χρόνια της χούντας στη Γερμανία και
υπερασπιστής μίας μαχητικής δράσης κατά της δικτατορίας, η γερμανική
σοσιαλδημοκρατία τον εμπιστεύθηκε από νωρίς.

Τα άλλα δύο ατού του Κάρολου Παπούλια, που τον καθιστούσαν και προνομιακό
εταίρο στη σχέση αγάπης με τον Ανδρέα Παπανδρέου ήταν οι εντυπωσιακές σχέσεις
του στα Βαλκάνια με τις δυνάμεις του Τίτο και του Ζίβκοφ, αλλά και πολιτικές
δυνάμεις της Αλβανίας, την οποία πρωτοεπισκέφθηκε το ’84. (Στις 28 Αυγούστου
του ’87 έπειτα από διεξοδική συζήτηση το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα
την άρση της εμπόλεμης κατάστασης με την Αλβανία, όπως εισηγήθηκε ο τότε
υπουργός Εξωτερικών Κάρολος Παπούλιας).

Στην κρίση με το «Σισμίκ»

Στην κρίση του ’87 με την Τουρκία ο Ανδρέας Παπανδρέου εκμυστηρεύθηκε στον γιο
του Γιώργο, μετέπειτα πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ: «Γιώργο, έστειλα τον Κάρολο να
συναντήσει τους Βούλγαρους. Είμαι βέβαιος ότι θα έχουμε το καλύτερο
αποτέλεσμα».

Αλλά αυτό το κλίμα υπήρχε και με τους λαούς του Τρίτου Κόσμου, κυρίως τους
Άραβες. Οι σχέσεις του μαζί τους από τα χρόνια της χούντας – ορισμένοι τον
είχαν κατηγορήσει πως εκπαιδεύτηκε πλάι στους Παλαιστινίους – ήταν στενότατες
(π.χ. επιχειρήσεις σωτηρία της Λιβύης και των Παλαιστινίων).

Και αυτό που τον έκανε να ξεχωρίσει στην άσκηση της εξωτερικής πολιτικής ήταν
ότι ποτέ, αν και επικριτικός απέναντι στην πολιτική των ΗΠΑ, δεν χάλασε τις
σχέσεις του μαζί τους.

«Πρέπει να κατανοούμε ποια είναι η υπερδύναμη στον κόσμο», έλεγε στο περιθώριο
των συνεδριάσεων της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, στην οποία
ήταν πρόεδρος, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη των βουλευτών όλων των πτερύγων.

Όσο για τη στάση του στο ΠΑΣΟΚ, τα τελευταία χρόνια ο Κάρολος Παπούλιας, που
πάντα κρατούσε ανοιχτούς διαύλους με την Αριστερά, μπορεί να διαφωνούσε με τον
Κώστα Σημίτη, ωστόσο ποτέ δεν ήρθε σε κόντρα μαζί του αποφεύγοντας
συνεντεύξεις και πυροτεχνήματα.

Και μία λεπτομέρεια… Ο Κάρολος Παπούλιας ο «αγαπημένος των Παπανδρέου», ο
φίλος του Φιντέλ Κάστρο και του Γιάσερ Αραφάτ, ο φίλος του Ούλοφ Πάλμε και του
Βίλλυ Μπραντ δεν είναι απλά ένας στενός φίλος του Αντώνη Λιβάνη, στενού
συνεργάτη του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ. Διατηρούσε από τα χρόνια της Νομικής – από
φοιτητής – άριστες σχέσεις με «τον αγαπημένο των Καραμανλήδων», τον σημερινό
υπουργό Εξωτερικών Πέτρο Μολυβιάτη. Και ίσως κι αυτό – μέσα στα τόσα πολλά –
να έχει τελικώς τη σημασία και την αξία του…

KKE

«Ο ελληνικός λαός δεν πρέπει να αποπροσανατολισθεί και να παρασυρθεί από το
κλίμα συναίνεσης που επιδιώκουν να διαμορφώσουν οι πρωτεργάτες της
αντεργατικής αντιλαϊκής πολιτικής, η N.Δ. και το ΠΑΣΟΚ, με την πρόταση για τον
Πρόεδρο της Δημοκρατίας», τονίζεται σε ανακοίνωση του KKE για την υποψηφιότητα
του Κάρολου Παπούλια για την Προεδρία της Δημοκρατίας.

ΣΥΝ

«Ουδέν σχόλιον» ήταν η πρώτη αντίδραση του Συνασπισμού όσον αφορά την
υποψηφιότητα του Κάρολου Παπούλια για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Ο ΣΥΝ θα
τοποθετηθεί επίσημα τις επόμενες ημέρες.

ΠΟΙΟΣ EINAI

Δύο φορές στην Αντίσταση και ιδρυτικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ

Ο ΚΑΡΟΛΟΣ Γρηγορίου Παπούλιας, γεννημένος στις 6 Ιουνίου του 1929 στα
Ιωάννινα – είναι πατέρας τριών θυγατέρων που απέκτησε με τη σύντροφο της ζωής
του Μαρία Πάνου – σπούδασε στη Νομική και αργότερα πήρε το διδακτορικό του στη
Νομική Σχολή της Κολωνίας. Γνώστης της γερμανικής, της γαλλικής και της
ιταλικής, παλιός πρωταθλητής και πρόεδρος του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου,
κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, μαθητής στις τελευταίες τάξεις του
Γυμνασίου, πήρε μέρος στην Αντίσταση εναντίον των κατακτητών.

Το 1967, έναν μήνα μετά την επιβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών,
βρισκόταν στη Γερμανία, όπου πρωτοστάτησε στην ίδρυση της αντιστασιακής
οργάνωσης Σοσιαλιστική Δημοκρατική Ένωση Εξωτερικού, της οποίας εξελέγη
γενικός γραμματέας και ανέπτυξε εντονότατη δράση. Στο καμίνι του
αντιδικτατορικού αγώνα δέθηκε με τον Ανδρέα Παπανδρέου, σε όλη τη διάρκεια της
δικτατορίας (1967-1974) συνεργαζόταν τακτικά στην ελληνική εκπομπή της Ντόιτσε
Βέλε καταγγέλλοντας το καθεστώς των συνταγματαρχών.

Ιδρυτικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, έγινε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του
Κινήματος. Γραμματέας της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων του ΠΑΣΟΚ, μέλος του
Συντονιστικού Συμβουλίου του κόμματος, βουλευτής από το ’77, έχασε στις
εκλογές του 2004.

Το 1981 ανέλαβε υφυπουργός Εξωτερικών και έκτοτε συμμετείχε ανελλιπώς στη
διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής των κυβερνήσεων του Ανδρέα Παπανδρέου.
Συμμετείχε στην οικουμενική κυβέρνηση του Ξενοφώντα Ζολώτα ως αναπληρωτής
υπουργός Εθνικής Άμυνας. Μέλος για πολλά χρόνια της K.E. του ΠΑΣΟΚ εξελέγη
πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας της Βουλής.
Τον Ιούλιο του 2000 ορίστηκε μέλος του Δ.Σ. και μέλος της Εκτελεστικής
Επιτροπής του Διεθνούς Ιδρύματος Ολυμπιακής Εκεχειρίας.