H ζωή μας όλη, σε… άτοκες δόσεις

Το κρέας για το χριστουγεννιάτικο τραπέζι σε 24 άτοκες δόσεις. Το…
χτένισμα του ρεβεγιόν σε 15. Οι κουραμπιέδες και τα μελομακάρονα σε 12. Τα
δώρα σε 20. Και ένα Σαββατοκύριακο στην Αράχοβα ή – γιατί όχι – στις Άλπεις σε
8. Οι καταναλωτές ετοιμάζονται να γιορτάσουν τα Χριστούγεννα των «…
περισσότερων δόσεων που έγιναν ποτέ»!

H υπόθεση «δόσεις», που ήταν συνήθης μέχρι τώρα στα καταστήματα με ρούχα και παπούτσια, τώρα επεκτείνεται και σε κομμωτήρια ή ζαχαροπλαστεία! (Φωτό αρχείου)

«Οι πληρωμές με άτοκες δόσεις έχουν κατακλύσει την αγορά, έχουν κυριαρχήσει
έναντι οποιουδήποτε άλλου τρόπου πληρωμής», επισημαίνει ο κ. Δημήτρης
Λεονταρίτης, ιδιοκτήτης βιοτεχνίας ρούχων στον Βοτανικό. «Το περασμένο Σάββατο
το απόγευμα έκανα καταμέτρηση στο ταμείο μου. Τα μετρητά που είχα δεν ήταν
περισσότερα απο 50 ευρώ. Όλες οι υπόλοιπες εισπράξεις – και είναι αρκετές κάθε
Σαββατο – έγιναν μέσω καρτών, με δόσεις. Πολλοί πελάτες, πλέον, ρωτάνε όταν
μπαίνουν στο μαγαζί αν μπορούν να πληρώσουν με δόσεις και μετά ψάχνουν τα
ράφια».

Πάνω από 600.000 καταστήματα. H ακρίβεια που έφερε το ευρώ είχε σαν
αποτέλεσμα την εντυπωσιακή αύξηση των καταστημάτων που δέχονται να πληρωθούν
μέσω καρτών με δόσεις. Τα στοιχεία από την Ένωση Ελληνικών Τραπεζών είναι
ενδεικτικά. Ο αριθμός των καταστημάτων τα οποία είναι συμβεβλημένα με τις
τέσσερις εταιρείες (Visa, Mastercard, Diners και American Express), που
εκδίδουν στη χώρα μας πιστωτικές κάρτες, είναι αυτή την εορταστική περίοδο
μεγαλύτερος από ποτέ. Αριθμούν περισσότερα από 600.000, όταν στις αρχές του
2001 ήταν 190.000. «Είναι διαφορετικό για μια επιχείρηση να δέχεται να
πληρωθεί μέσω πιστωτικής κάρτας και είναι άλλο να δέχεται να πληρωθεί σε
δόσεις μέσω αυτής της πιστωτικής κάρτας», εξηγούν οι τραπεζικοί. «H έλλειψη
ρευστότητας στην αγορά, η ακρίβεια, σε συνδυασμό με τον μεγάλο ανταγωνισμό των
τραπεζών αλλά και των ίδιων των επιχειρήσεων, έχει αυξήσει εντυπωσιακά τον
αριθμό των καταστημάτων όλων των ειδών που διαφημίζονται κιόλας για τις…
πολλές τους δόσεις».

Και σε ζαχαροπλαστεία!. Και αν οι δόσεις είναι κάτι το συνηθισμένο στα
καταστήματα με ρούχα, σίγουρα ξενίζουν σε ένα κομμωτήριο ή ζαχαροπλαστείο.
«Ναι, έχουμε πρόγραμμα πληρωμής με δόσεις για αγορές άνω των 60 ευρώ», εξηγεί
η κα Δήμητρα Ζώη, υπάλληλος σε μεγάλο ζαχαροπλαστείο στην περιοχή της Δάφνης.
«Με αυτό το ποσό μπορείς να αγοράσεις τρεις τούρτες ή δυο τούρτες και από ένα
κιλό μελομακάρονα και κουραμπιέδες. Και πληρώνεις το ποσό σε 6 δόσεις, δηλαδή
10 ευρώ το μήνα. Γιατί όχι;».

Όλα σε δόσεις λοιπόν. Από ξενοδοχεία έως πρακτορεία ταξιδίων που πουλάνε ακόμα
και σιδηροδρομικά εισιτήρια, από φροντιστήρια ξένων γλωσσών ή μέσης
εκπαίδευσης έως κολυμβητήρια και γυμναστήρια. Εταιρείες επίπλων, καταστήματα
καλλυντικών, κούριερ, πιτσαρίες ακόμα και ιδιωτικά θεραπευτήρια έχουν
προστεθεί στους κλάδους των ηλεκτρικών, των ηλεκτρονικών, της ένδυσης και της
υπόδησης, που παραδοσιακά λειτουργούσαν με άτοκες δόσεις.

Με κάρτες το 70% – 90% του τζίρου των μεγάλων αλυσίδων καταστημάτων

Οι πιστωτικές κάρτες που κυκλοφορούν στην αγορά είναι περισσότερες από 200.
Αρκετές είναι εταιρικές, άλλες εκδίδονται από κλαμπ ή ακόμα και από
ποδοσφαιρικές ομάδες (π.χ. Ολυμπιακός). Ακόμη και οι απόφοιτοι της Βαρβακείου
έχουν εκδώσει τη δική τους πιστωτική κάρτα. Στις αρχές του 2000 ο αριθμός τους
ήταν λίγο μεγαλύτερος από 70.

«Το μόνο που δεν μπορούμε να αγοράσουμε με δόσεις είναι η βενζίνη για το
αυτοκίνητό μας, λέει ο κ. Γιώργος Ζησιμάτος, ιδιοκτήτης καταστημάτων ένδυσης
σε Πειραιά, Αγία Παρασκευή και Γλυφάδα. «H τακτική των δόσεων είναι τακτική
του μάρκετινγκ. Στόχος είναι να παραμείνει για τον πελάτη ελκυστική η αγορά
προϊόντων ακόμα και αν αυτός δεν έχει λεφτά στην τσέπη του».

«Οι καταναλωτές θα πρέπει να γνωρίζουν τις παγίδες που υπάρχουν στα
προγράμματα άτοκης πληρωμής, προκειμένου να μην επιβαρυνθούν τελικά με
σημαντικά “καπέλα”. Ωστόσο, πολλές φορές το αγνοούν. Αποκτούν τη μια κάρτα
μετά την άλλη – άλλωστε θεωρείται πανεύκολη πλέον η απόκτηση καρτών – και
εξορμούν στα καταστήματα», εξηγεί ο κ. Βασίλης Κορκίδης, πρόεδρος του
Εμπορικού Συλλόγου Πειραιά. Ωστόσο όταν αρχίζουν και έρχονται λογαριασμοί 800
ή και 900 ευρώ – περίπου δηλαδή όσο ένας χαμηλός μισθός – αρχίζουν τα…
δύσκολα. Ο ίδιος παραδέχεται πάντως ότι υπάρχει σοβαρότατο πρόβλημα
ρευστότητας στην αγορά.

«Μου λύνει τα χέρια». Οι ίδιοι οι καταναλωτές υπογραμμίζουν ότι η
έλλειψη «ζωντανού» χρήματος είναι ο μόνος λόγος που καταφεύγουν στο…
πλαστικό. «H γυναίκα μου δεν ξέρει ότι έχω αποκτήσει και άλλη κάρτα – θα
μαλώναμε εάν το μάθαινε. Εμένα όμως μου “λύνει τα χέρια”. Πλήρωσα τα δίδακτρα
του παιδιού, θα πληρώσω και όλες τις χριστουγεννιάτικες αγορές μας και μάλιστα
σε δόσεις. Κάνω καλύτερα το “κουμάντο” μου», λέει πελάτης μεγάλου σούπερ
μάρκετ.

Εταιρικές κάρτες. Τα εβδομαδιαία ψώνια από το σούπερ μάρκετ μπαίνουν
και αυτά σ΄ αυτήν τη λογική. Οι δυο μεγαλύτερες αλυσίδες που δραστηριοποιύνται
στη χώρα μας έχουν ήδη εκδώσει σε συνεργασία με τράπεζες εταιρικές πιστωτικές
κάρτες (δηλαδή κάρτες με το λογότυπό τους), με τις οποίες επιτρέπουν στους
πελάτες να πληρώνουν τα ψώνια τους σε πολλές δόσεις. Ταυτόχρονα πρόσθεσαν στα
ράφια τους πολύ ακριβά προϊόντα (απο καπνιστούς σολομούς έως πολύ ακριβά είδη
τυριών).

Παράγοντες της αγοράς υποστηρίζουν ότι κάποιες φορές η κατοχή καρτών
λειτουργεί και ως κίνητρο για να πάρουν ορισμένα καταναλωτικά όνειρα “σάρκα
και οστά”. Είτε πρόκειται για καπνιστό σολομό είτε για ένα Σαββατοκύριακο στο
Λονδίνο. Τα περισσότερα ταξιδιωτικά γραφεία προσφέρουν γι΄ αυτά τα
Χριστούγεννα αεροπορικά εισιτήρια ταξιδιών, διαμονή σε ξενοδοχεία έως και 14
άτοκες δόσεις. Δυνατότητα αποπληρωμής χωρίς την επιβολή τόκου προσφέρουν και
οι αντιπροσωπείες αυτοκινήτων, που κατά καιρούς διαθέτουν στην αγορά
προγράμματα άτοκων δόσεων χωρίς προκαταβολή και με χρονική διάρκεια έως 72
μηνών.

Στον χώρο της ένδυσης, όπου το 70% – 90% του τζίρου των οργανωμένων αλυσίδων
πραγματοποιείται μέσω κάθε είδους πιστωτικών καρτών, οι εταιρικές κάρτες
αποτελούν πρόσθετο εργαλείο. Αλυσίδες όπως οι Connection, Καρούζος, Prince
Oliver, Καλογήρου, Rollini και τα πολυκαταστήματα Φωκάς και Notos Galleries,
προσφέρουν εταιρικές κάρτες στους πελάτες τους χορηγώντας ειδικές εκπτώσεις,
κίνητρα για επαναλαμβανόμενες αγορές και, φυσικά, πολλές – πολλές (και πάντως
περισσότερες από πέρσι) δόσεις.

Προσοχή στα «κρυφά» χαράτσια

Για αγορές που πραγματοποιούνται με τη χρήση πιστωτικής κάρτας, οι δόσεις
είναι πραγματικά άτοκες μόνο στην περίπτωση που η μηνιαία οφειλή αποπληρώνεται
στο σύνολό της. Στην αντίθετη περίπτωση, το ποσό που μεταφέρεται στον επόμενο
λογαριασμό επιβαρύνεται με το επιτόκιο της κάθε κάρτας. Επιπλέον, οι
περισσότερες πιστωτικές κάρτες συνοδεύονται από ετήσια συνδρομή η οποία –
έμμεσα – επηρεάζει το κόστος των αγορών που πραγματοποιούνται με αυτές.