Eνστάσεις

H ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: Ηρωίνη. H παραγωγή οπίου μειώθηκε σημαντικά σε
Νοτιοανατολική Ασία και Πακιστάν, καθώς και σε περιοχές της πρώην ΕΣΣΔ – σε
αντίθεση με τη ραγδαία αύξηση στο Αφγανιστάν. Αναλυτικά στοιχεία στο www.unis.unvienna.org/unis/pressrels/2004

H Αλίκη στον κόσμο του (πολύ φθηνού) LSD

H (παγκόσμια) πτώση των τιμών στα ναρκωτικά, αποδεικνύει την αποτυχία των πολιτικών καταστολής που έχουν ακολουθηθεί μέχρι σήμερα και ξαναβάζει στο τραπέζι το θέμα της νομιμοποίησης

HTAN MIA ιδιαίτερη χρονιά: Ο Ντίκενς είχε μόλις εκδώσει τις «Μεγάλες
προσδοκίες» και η «Καταγωγή των ειδών» του Δαρβίνου ήταν πρώτη σε κυκλοφορία
στη Βρετανία. Εκείνη τη χρονιά (το 1860), ο 8ος Κόμης του Έλγιν, γιος του
«δικού μας», ξεπέρασε τον πατέρα του: ήταν ο υπεύθυνος για την καταστροφή του
Yuan Ming Yuan, των ονειρικών θερινών ανακτόρων του αυτοκράτορα της Κίνας, των
σημαντικότερων σε ολόκληρο τον κόσμο. Ήταν η τελευταία πράξη στους πολέμους
του οπίου που η Αγγλία (και λιγότερο οι ΗΠΑ, η Γαλλία και η Ρωσία) επέβαλλε
στην Κίνα με στόχο να μην απαγορευθεί η χρήση του ναρκωτικού στην αχανή, αλλά
παραπαίουσα αυτοκρατορία. Οι Άγγλοι καλλιεργούσαν όπιο στην Ινδία, το πωλούσαν
στην Κίνα κι έτσι πλήρωναν τις δικές τους εισαγωγές σε μετάξι από την
αυτοκρατορία των Μαντσού. Αλλά έχει ο καιρός γυρίσματα. Γιατί ο δρόμος όχι
μόνο ξανάνοιξε, αλλά και στην αντίθετη κατεύθυνση. Και σήμερα είναι πιο πλατύς
από ποτέ.

Το 2004 καταγράφεται…

…ως η χρονιά των φθηνών ναρκωτικών. Για πρώτη φορά διαπιστώνεται μιας
τέτοιας ευρείας έκτασης πτώση τιμών σε κάθε είδους ναρκωτική ουσία, ώστε οι
επιμέρους εξηγήσεις να μην επαρκούν. Για παράδειγμα, η ηρωίνη. Το 1990 στην
Αθήνα ένα γραμμάριο ηρωίνης κόστιζε 120 δολάρια. Χθες στην Ομόνοια κόστιζε 26
δολάρια! Το φαινόμενο δεν είναι ελληνικό – αν και στην Ελλάδα καταγράφονται
από τις μειώσεις ρεκόρ σε σχέση με άλλες χώρες. Στη Βρετανία την ίδια περίοδο
η ηρωίνη έπεσε κατά 56%, ενώ στη μακρινή Φινλανδία από 800 δολάρια το
γραμμάριο το 1990 έπεσε στα 197! Μια πρώτη εξήγηση δίνει ο διευθυντής του
ΚΕΘΕΑ κ. X. Πουλόπουλος, συσχετίζοντας την πτώση των τιμών με τη μεγάλη αύξηση
της παραγωγής οπίου στο Αφγανιστάν τα τελευταία δύο χρόνια. Συμφωνούν και οι
εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ: από 1.570 μετρικούς τόνους οπίου αφγανικής παραγωγής
το 1990, φθάσαμε πέρυσι στους 3.600 τόνους. Συνολικά σε όλον τον κόσμο η
παραγωγή ηρωίνης από 376 τόνους το 1990 έφθασε πέρυσι στους 477 τόνους!
Υπάρχει όμως και άλλη εξήγηση;

H κοκαΐνη, το χασίς και τα αμφεταμινοειδή και μεθαμφεταμινοειδή επίσης
προσφέρονται σε σημαντικά χαμηλότερες τιμές στην αγορά. H κοκαΐνη στοίχιζε
στην Αθήνα το 1990 150 δολάρια το γραμμάριο και χθες στο Κολωνάκι κόστιζε 90
δολάρια. Στη Βρετανία η μείωση είναι 19%, ενώ στην Ισπανία από 110 δολάρια το
γραμμάριο (1990) έπεσε στα 70 δολάρια.

Στην Ελλάδα η κάνναβης στοιχίζει περίπου 2 ευρώ το γραμμάριο, όταν πριν από 10
χρόνια καλή τιμή θεωρούνταν οι 1.200 δραχμές (περίπου 3,7 ευρώ). Στην Αγγλία η
πτώση είναι της τάξης του 33%. Αλλά η μεγαλύτερη μείωση παρατηρείται στο
έκσταση. Περίπου 60% στην Ελλάδα και 71% στην Αγγλία!

Οι εξηγήσεις ποικίλλουν…

… και έχουν να κάνουν τόσο με την παραγωγή όσο και με την κατανάλωση. Για
παράδειγμα, η κατανάλωση κοκαΐνης σταθεροποιήθηκε στις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια
και έτσι άνοιξε ένας νέος δρόμος προς Ευρώπη από Ισπανία και Ολλανδία, όπου
και η κοκαΐνη εντάσσεται στη λεγόμενη «χρήση του Σαββατοκύριακου». Τα χάπια
τύπου έκσταση είναι προϊόν ευρωπαϊκών βιομηχανιών (η Ευρώπη είναι ο
μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο) και απευθύνονται στο «νεανικό κοινό την ώρα
της ψυχαγωγίας», ενώ στην κάνναβη σημειώνεται μια εντυπωσιακή στροφή
παλαιότερων αλλά και νέων χρηστών (στη Βρετανία καπνίζουν τα περισσότερα
15χρονα αγόρια απ’ ό,τι στις άλλες χώρες της E.E.). Έχει όμως αλλάξει και ο
τρόπος εμπορίου. Σημαντικό ρόλο στην πτώση των τιμών παίζει ο ανταγωνισμός
μεταξύ των πολλών συμμοριών που δραστηριοποιούνται στη θέση των λίγων μεγάλων
«οικογενειών», σύμφωνα με την ανάλυση της βρετανικής εφημερίδας «Independent»
(Κυριακή 28 Νοεμβρίου 2004).

Info

* N. Παρασκευόπουλου «H καταστολή της χρήσης των ναρκωτικών στην Ελλάδα»,
Αθήνα 1993, Εξάντας

* Μιχ. Τσαπόγας, Δ. Χριστόπουλος (επιμ.) «Τα δικαιώματα στην Ελλάδα
1953-2003», Αθήνα 2004, Καστανιώτης (αξίζει ιδιαίτερης μνείας το κείμενο
«Πατερναλισμός και ατομικά δικαιώματα» του Στ. Τσακυράκη

* Αφροδίτης Κουκουτσάκη «Χρήση ναρκωτικών, ομοφυλοφιλία», Αθήνα 2002,
«Κριτική»

* Isaia Berlin «Τέσσερα δοκίμια περί ελευθερίας», Αθήνα 2001, Scripta

* M. Σάντελ «Ο Φιλελευθερισμός και τα όρια της Δικαιοσύνης», Αθήνα 2003, Πόλις

* W. Travis Hanes, Frank Sanello «Οι πόλεμοι του οπίου», Αθήνα 2004, Γκοβόστης