Aνεκπλήρωτες υποσχέσεις

Προαγωγή σε θέσεις ευθύνης του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους ήταν η ανταμοιβή της πλειονότητας των στελεχών που συμμετείχαν στο ψηφοδέλτιο της ΔΑΚΕ

ΑΞΙΟΛΟΓΩΝΤΑΣ τις πολιτικές και οικονομικές συνθήκες, ο ανεξάρτητος
παρατηρητής αισθάνεται το κενό, δεν μπορεί να διακρίνει τον στόχο, τις
βαθύτερες επιδιώξεις της ασκούμενης σήμερα κυβερνητικής πολιτικής. Τα
χρησιμοποιούμενα μέσα, τα επιμέρους εργαλεία, φαντάζουν αντιφατικά και
αντικρουόμενα μεταξύ τους, δεν συγκλίνουν, δεν οδηγούν σε αποτέλεσμα
χειροπιαστό. Κατά την προεκλογική περίοδο η ρητορεία Καραμανλή παρέπεμπε σε
μια ανοιχτή και δημοκρατική διακυβέρνηση, δεν αποδεχόταν τη λογική των «δικών
μας παιδιών», υποσχόταν ίσες ευκαιρίες για όλους, πάταξη της διαφθοράς και
διαπλοκής, ταχύτερους ρυθμούς ανάπτυξης, φορολογική ελάφρυνση για τους πάντες
και διαδήλωνε τη βεβαιότητά του ότι θα οδηγήσει τη χώρα σε οικονομική
αναγέννηση και ανασυγκρότηση.

Εννέα μήνες μετά την κατάκτηση της εξουσίας τίποτε δεν συνηγορεί ότι οι
υποσχέσεις και οι διακηρύξεις εκείνες δύνανται να ικανοποιηθούν. Στο καθαρά
πολιτικό πεδίο όλες οι πράξεις και οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες παραπέμπουν σε
σχήματα κομματικά, δεν ικανοποιούν αρχές αξιοκρατίας και αξιοποίησης των
εχόντων δυνατότητες, παρά μόνο εκείνων που διαθέτουν κομματική ταυτότητα.
Φαίνεται τούτο, κατεγράφη σε όλη την κλίμακα της Διοίκησης. H πομπωδώς
διακηρυχθείσα επανίδρυση του κράτους δεν έχει τίποτε άλλο να επιδείξει πέραν
της εισβολής κομματικών παραγόντων και νεοδημοκρατικών στελεχών σε δημόσιες
υπηρεσίες και κρατικούς οργανισμούς. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του
Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, μιας υπηρεσίας με ιστορία 160 χρόνων, η οποία
μπορεί να θεωρηθεί η καρδιά της Διοίκησης. Εκεί η νέα ηγεσία του υπουργείου
Οικονομίας έδρασε κατά τρόπο που μόνο αξιοκρατικός δεν μπορεί να θεωρηθεί.

Από την αρχή προέβη σε μετακινήσεις 32 στελεχών και σε δεύτερο στάδιο, με την
αλλαγή των υπηρεσιακών συμβουλίων, υποβάθμισε 13 διευθυντές σε απλούς
εισηγητές, αναιρώντας πολυετείς και άκρως αποδοτικές για την υπηρεσία
προσπάθειες. Αν λοιπόν έχουν συμβεί τέτοιες μεταβολές στο Γενικό Λογιστήριο
του Κράτους, είναι εύκολο να φαντασθεί κανείς τι έχει συντελεσθεί σε άλλες
υπηρεσίες του κράτους, χωρίς παράδοση και κουλτούρα συνέχειας.

Αντιστοίχως η νέα κυβέρνηση δεν μπορεί επίσης να υπερηφανευθεί για τις
επιδόσεις της στον τομέα της διαφάνειας. H ρητορεία παραμένει επιθετική, αλλά
επί της ουσίας ουδέν, με αποτέλεσμα να διατηρείται ο εγκλωβισμός σε σχήματα
και συμφέροντα που δεν επιτρέπουν π.χ. την αναγκαία για τη διατήρηση της
ανάπτυξης κατασκευαστική δραστηριότητα. Αν σ’ αυτά προστεθεί και ο εξ
απογραφής αυτοεγκλωβισμός, τότε ουδείς νοήμων μπορεί να φαντασθεί πώς θα
αποφευχθεί η διαφαινόμενη από παντού επερχόμενη οικονομική συρρίκνωση. Οι
επαγγελίες για ετήσιους ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης 5% είναι εμφανώς
ανέφικτες, αφού δεν υποστηρίζονται από πουθενά.

H απογραφή θα αφαιρέσει βαθμούς ελευθερίας στην άσκηση της οικονομικής
πολιτικής, οι πιέσεις από τις Βρυξέλλες για μείωση των ελλειμμάτων θα είναι
αφόρητες στο προσεχές διάστημα. Ήδη η δημοσιονομική διαχείριση του τρέχοντος
έτους έχει ξεφύγει. Ο δανεισμός φέτος θα ξεπεράσει τα 42 δισ. ευρώ και του
χρόνου δεν προβλέπεται να πέσει κάτω από τα 37 δισ. ευρώ.

Οι Εφορίες μέχρι την τοποθέτηση των νέων διευθυντών τον περασμένο Οκτώβριο
ήταν ακινητοποιημένες και τώρα αναζητούν σχήμα ενεργοποίησης καθώς οι
κομματικοί που τις κατέλαβαν δεν έχουν εμπειρίες και το μυαλό τους είναι
αλλού, παρά σ’ αυτό καθεαυτό το έργο. Οι τελευταίες προβλέψεις των υπηρεσιών
φέρουν το έλλειμμα να εκτινάσσεται το 2004, με βάση τα νέα δεδομένα της
απογραφής, σε επίπεδα υψηλότερα του 6% του ΑΕΠ, με αποτέλεσμα να θεωρείται
επιβεβεβλημένη η άσκηση περιοριστικής και όχι επεκτατικής πολιτικής, η οποία
θα επέτρεπε κάποια αισιοδοξία για διατήρηση των ρυθμών ανάπτυξης σε υψηλά
επίπεδα.

Έτσι η οικονομία αναγκαστικά, εκ των συνθηκών και του πλήθους των περιορισμών,
θα κινηθεί σε τροχιά στασιμότητας και δεν θα επιτρέπει στην κυβέρνηση να
καλύψει τις προεκλογικές δεσμεύσεις της. Το ζήτημα είναι πως δεν κινείται ούτε
προς άλλες δυναμικές επιλογές, μέσω γενναίων μεταρρυθμίσεων, οι οποίες θα ήταν
πιθανώς ικανές να μεταβάλουν το κλίμα και να διαμορφώσουν περιοχές ανάπτυξης
και δημιουργίας νέου πλούτου.

Για την ώρα δεν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις. Οι κόντρες με τους συνδικαλιστές,
αλλά και γενικώς η κουλτούρα «λαϊκού κόμματος» που έχει διαμορφώσει η Νέα
Δημοκρατία δεν επιτρέπουν κινήσεις προκλητικές και θαρραλέες. Το πιθανότερο
είναι πως με τον εγκλωβισμό της σε δήθεν πολιτικούς στόχους, όπως η
αποδιάρθρωση του ΠΑΣΟΚ και ο «πόλεμος με τα συμφέροντα», θα ξοδευθεί, θα χάσει
πολύτιμο χρόνο, δεν θα ελέγξει τα μεγάλα προβλήματα της χώρας, αυτά θα γίνουν
πιεστικά και τότε θα βρεθεί προ διλημμάτων, πολιτικών, ιδεολογικών και άλλων.

Οι Βρυξέλλες θα πιέζουν για τα ελλείμματα, οι πολίτες θα διεκδικούν παροχές
και ο Καραμανλής θα κινδυνεύσει να πάθει ό,τι έπαθε ο Μητσοτάκης. Να χάσει
δηλαδή τα δύο πρώτα και πιο αποδοτικά για κάθε νέα κυβέρνηση χρόνια και να
τρέχει στο τέλος της τετραετίας, έχοντας χάσει και τ’ αυγά και τα καλάθια.