Tα λάθη και οι συνέπειες της απογραφής

Πριν από τις εκλογές του περασμένου Μαρτίου η επερχόμενη Νέα Δημοκρατία
συζητούσε εσωτερικά για τον χαρακτήρα, την έκταση και τη διαχείριση της
δημοσιονομικής απογραφής που είχε αναγγείλει προ διετίας ο πρόεδρός της K.
Καραμανλής. Ο τομεάρχης επί των οικονομικών και αργότερα υπουργός Οικονομίας
κ. Γ. Αλογοσκούφης υιοθετούσε δημοσίως την άποψη, ότι αυτή δεν πρέπει επ’
ουδενί λόγο να οδηγήσει σε ελλείμματα υψηλότερα του 3% του ΑΕΠ, γιατί θα
προκαλούσε την κινητοποίηση των ευρωπαϊκών αρχών και θα αφαιρούσε βαθμούς
ελευθερίας στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής, εμποδίζοντας τη νέα
κυβέρνηση να εκπληρώσει τις υποσχέσεις της έναντι του εκλογικού σώματος. Ο
ίδιος τότε άλλωστε επέμεινε πως η Νέα Δημοκρατία ερχόμενη στην εξουσία θα
ξεφύγει από τον κύκλο της «διαχειριστικής πολιτικής Σημίτη» και θα κινηθεί
αναπτυξιακά, επιδιώκοντας υψηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης της τάξεως του 5%
ετησίως. Την αυτή περίπου άποψη εξέφραζε και ο παραγωγός του κυβερνητικού
προγράμματος κ. Γ. Σουφλιάς, ο οποίος επέμεινε πως η δημοσιονομική απογραφή
δεν πρέπει να οδηγήσει σε επιβολή μέτρων και δεσμευτικών πολιτικών από τις
Βρυξέλλες.

Κατόπιν εκλογών

Οι εκλογές έγιναν, η Νέα Δημοκρατία τις κέρδισε με άνετη πλειοψηφία και η νέα
κυβέρνηση ανέλαβε να διαχειρισθεί τις υποθέσεις της χώρας με ενθουσιασμό μέγα.
Αρχικώς ο κ. Αλογοσκούφης, υπουργός της Οικονομίας πια, θέλησε να κινηθεί
σύμφωνα με όσα συζητούσε και θεωρούσε ως βεβαιότητες κατά την προεκλογική
περίοδο. Όταν το πρώτο κλιμάκιο της ευρωστατιστικής υπηρεσίας έφθασε στην
Αθήνα στα τέλη Μαρτίου ο υπουργός ανήγγειλε την πρώτη αναθεώρηση του δημοσίου
ελλείμματος για το 2003, ανεβάζοντάς το στα επίπεδα του 2,95% του ΑΕΠ. Λίγο
κάτω από το όριο του 3% η πρόβλεψη προκαλούσε με την ακρίβειά της, καλούσε
ουσιαστικά τις κοινοτικές αρχές να επιμείνουν στην έρευνα των δημοσιονομικών
στοιχείων. Σε επόμενη φάση θα αναθεωρήσει εκ νέου την πρόβλεψή του και θα
αποδεχθεί έλλειμμα της τάξεως του 3,2% του ΑΕΠ. Οι κοινοτικοί θα ερεθισθούν
από την άνεση και την ευκολία των αναθεωρήσεων και θα απαιτήσουν διεύρυνση των
ελέγχων στο σκέλος των αμυντικών δαπανών και των κεφαλαιακών ενισχύσεων προς
κρατικούς οργανισμούς. Θα προειδοποιηθεί τότε η κυβέρνηση, από τα μέσα
Απριλίου ακόμη, ότι ειδικώς η υπόθεση των αμυντικών χρήζει ιδιαίτερης
προσοχής, καθώς υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να αμφισβητηθεί η ένταξη στην
ευρωζώνη.

Εκείνες οι προειδοποιήσεις αγνοήθηκαν επιδεικτικά, παρ’ ότι προέρχονταν από
πρόσωπα που ήταν σε θέση να γνωρίζουν. Ο κ. Αλογοσκούφης θα συνεχίσει να
αντιμετωπίζει την όλη υπόθεση με πρωτοφανή αμεριμνησία, ωσάν να μην
αντιλαμβανόταν τις συνέπειες των επιλογών του. Θα πράξει ακριβώς τα αντίθετα.
Κυριαρχούμενος από το στενό κομματικό συμφέρον θα μεταβάλει τον τρόπο
καταγραφής των αμυντικών δαπανών και θα εμφανίσει αυτές βάσει των παραγγελιών
και όχι βάσει των παραδόσεων, όπως παγίως αποδεχόταν η ευρωστατιστική
υπηρεσία. Ενήργησε με πολιτική πονηρία, θέλησε να επιβαρύνει το παρελθόν και
να απαλλάξει το μέλλον από τα βάρη των εξοπλισμών. Θα αρνηθεί μάλιστα την
απόδοση στοιχείων με βάση τις παραδόσεις. Όπως αναφέρεται στη σχετική έκθεση
της Γιούροστατ που θα συζητηθεί μεθαύριο Τετάρτη στην Κομισιόν τα στοιχεία των
εξοπλισμών με βάση τις παραδόσεις δεν εδόθησαν επειδή «δεν ήσαν διαθέσιμα».

Κομματικό αντί εθνικού

Ουσιαστικά δεν έκανε καμία προσπάθεια να αμβλύνει το πρόβλημα και αντιθέτως
κατέδειξε πόσο το κομματικό επικράτησε του εθνικού συμφέροντος. Έτσι όμως το
έλλειμμα θα εκτιναχθεί για το 2003 στο 4,7% του ΑΕΠ και για το 2004 στο 5,3%
του ΑΕΠ. Θα φανεί επίσης η επικράτηση του πολιτικού σκοπού στο νέο
προϋπολογισμό για το 2005, ο οποίος είναι εμφανώς αναντίστοιχος της έντασης
του δημοσιονομικού προβλήματος, όπως το έχει περιγράψει η κυβέρνηση. Με τις
πράξεις του θα απελευθερώσει πλήθος αντικρουόμενων μεταξύ τους δυνάμεων στην
Ευρώπη, οι οποίες για πολλούς και διαφορετικούς λόγους θα λοιδορήσουν τη χώρα,
θα αμφισβητήσουν την ένταξή της στην ΟΝΕ και θα φέρουν την Ελλάδα προ των
πυλών του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Κλίμα αναξιοπιστίας

H χώρα θα περιγραφεί από τον ευρωπαϊκό Τύπο ως συνώνυμη της απάτης, τα
κοινοτικά όργανα θα αντιμετωπίζουν τις ελληνικές υποθέσεις με καχυποψία
μεγάλη, οι πιο σκληροί θα ερεθισθούν και θα απαιτούν την επιβολή ποινών σε
βάρος της χώρας και γενικώς ένα κλίμα αναξιοπιστίας θα συνοδεύει στο εξής την
Ελλάδα. H διαχείριση της απογραφής υπήρξε αθλία και ζημιογόνος για τα εθνικά
συμφέροντα. Ουδείς την αρνήθηκε. Θα μπορούσε να έχει περιορισθεί στα έτη 2003
και 2004, να καλύπτει τον πολιτικό στόχο της Νέας Δημοκρατίας, αλλά να μην
εκθέτει τόσο βάναυσα τα συμφέροντα της χώρας. Οι συνέπειες δεν έχουν ακόμη
εμφανισθεί, θα είναι διαχρονικές, θα επιδράσουν στο σύνολο των εθνικών θεμάτων
και θα απαιτηθεί κόπος πολύς προκειμένου να ξεπερασθούν τα βάρη αυτής.