Eνστάσεις

H ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: Λαϊκισμός χαρακτηρίζεται κάθε κοινωνική αντίδραση
που στρέφεται εναντίον των αντιπροσωπευτικών θεσμών και των πολιτικών και
πνευματικών ελίτ.

Το βασίλειο των «100»

TETAPTH 10 NOEMBPIOY, 11 TO ΒΡΑΔΥ. Στην οδό Κασομούλη στον Νέο Κόσμο, ο
Σύρος Μοχαμάντ Ίσα βρισκόταν στο mini market ενός συμπατριώτη του, όταν είδε
έναν γνωστό του (στα χαμόσπιτα πίσω από το Intercontinental ζουν πολλοί
Άραβες) να έρχεται τρέχοντας προς αυτόν. Πίσω του με μηχανές και παπάκια τον
καταδίωκαν περίπου 20 νεαροί. Ο Μοχαμάντ είδε τον συμπατριώτη του να πετάει
μέσα στο mini market το κινητό του («για να μην του το σπάσουν, μου είπε») και
να τρέχει μέσω της γραμμής του τραμ προς την είσοδο του Μετρό («ελπίζοντας ότι
δεν θα τον κυνηγήσουν μέσα στον κόσμο»). Όντως, οι νεαροί σταμάτησαν.
Κατέβηκαν από τις μηχανές. Ο Μοχαμάντ κατάλαβε ότι το πρόβλημα δεν ήταν ο
φίλος του, αλλά το χρώμα του! «Μπήκαν στο μαγαζί κρατώντας σιδερόβεργες». Ο
Μοχαμάντ λίγες ώρες μετά βρισκόταν στα εξωτερικά ιατρεία του Ευαγγελισμού.
Εκεί περίμεναν άλλοι έξι για τον ίδιο λόγο και από την ίδια αιτία. Άραβες και
Αλβανοί που καταδιώχθηκαν και ξυλοκοπήθηκαν από την ίδια συμμορία, στην ίδια
περιοχή, την ίδια ημέρα, από τις 9.30 το βράδυ μέχρι τα μεσάνυχτα.

Ανάμεσά τους και ένας Έλληνας. Ένας υδραυλικός που έχει το ημιυπόγειο
κατάστημά του λίγα στενά πάνω από το IKA του Νέου Κόσμου. «Χτυπούσαν έναν
ταλαίπωρο Άραβα, ακριβώς έξω από το μαγαζί μου. Ρε παιδιά, τους είπα, θα τον
σκοτώσετε τον άνθρωπο. Και τότε όρμησαν επάνω μου». H αστυνομία ειδοποιήθηκε
από τους περιοίκους και στο βιβλίο συμβάντων του Τμήματος κατεγράφη «Για
προσωπικές διαφορές»!

Σάββατο 13 Νοεμβρίου…

… και ο Νέος Κόσμος ακούει πάλι τον θόρυβο των μηχανών. Αυτήν τη φορά είναι
δύο ομάδες, με περίπου 40 μηχανές η καθεμιά (για περισσότερα από 100 άτομα
μιλούν οι αυτόπτες). H μία ομάδα «περιπολεί» στη Λαγουμιτζή (κοντά στο παζάρι
των Ποντίων) και το θύμα τους, ένας Αρμένιος, μεταφέρεται με ασθενοφόρο στην
εντατική… H άλλη ομάδα «κάνει πλάκες» στην Κασομούλη και μαρσάρει στους
κάθετους δρόμους στα «προσφυγικά». Ο Μπεναΐς Γιούμπ μόλις φεύγει από το σπίτι
του φίλου του Μοχαμάντ. Είχε πάει να τον δει μία ημέρα μετά την έξοδό του από
το νοσοκομείο. Λίγα μέτρα από τη Συγγρού(!) τον μπλοκάρει η δεύτερη ομάδα. Ο
Μπεναΐς μένει δύο ημέρες στο νοσοκομείο με ράμματα στο κεφάλι. Οι δύο Σύροι
δουλεύουν περιστασιακά κυρίως στις οικοδομές. Προχθές τους βρήκα στο σπίτι του
Μοχαμάντ. Είχαν ημέρες να βγουν έξω. Έχουν φόβο γιατί δεν έχουν φωνή. Σε ποιον
να καταγγείλουν την επίθεση; Οι εικόνες που έχουν από την Αστυνομία δεν είναι
οι καλύτερες. H πρεσβεία τους; Τα διαβήματα που προβλέπονται από τη διαδικασία
είναι τόσο απρόσωπα. Σύλλογο δεν έχουν, χαμένοι ο καθένας στα άγχη της
επιβίωσης – της δικής τους εδώ και της οικογένειας στη Συρία.

Ο Μοχαμάντ πείστηκε να πάει στο Τμήμα του Νέου Κόσμου. Έβαλε έναν μάλλινο
σκούφο στο κεφάλι του (από ντροπή να μη φαίνονται τα ράμματα) και πλησίασε τον
φρουρό. «Έχουν δουλειά τώρα, πέρνα σε μία ώρα», του είπε! Δεν ξαναπέρασε…

Ο Έλληνας όμως αντέδρασε διαφορετικά. Δεν θέλει να δει το όνομά του
δημοσιευμένο, αλλά η κατάθεσή του και τα στοιχεία του υπάρχουν στην Αστυνομία.
«Βγήκα και ρώτησα… Και έμαθα ακόμη και ονόματα που τα ήξερε η Αστυνομία πριν
τα μάθω εγώ. Αυτή η ιστορία δεν είναι καινούργια. Το καλοκαίρι μια παρέα
Ελλήνων σε μια καφετέρια εδώ κοντά τσακώθηκε με μια ομάδα Αλβανών. Από τότε
αυτοί έφτιαξαν μια ομάδα και βγαίνουν τα βράδια, μία ή δύο φορές την εβδομάδα,
και δέρνουν ξένους. Έχουν βγάλει τις πινακίδες από τις μηχανές τους, φορούν
κράνη, κουκούλες ή μαντίλια και είναι δύσκολο να τους αναγνωρίσει κανείς. Πριν
από λίγες ημέρες ξυλοκόπησαν ένα ζευγάρι Αλβανών κοντά στο Μετρό».

Νεαροί της διπλανής πόρτας…

… κατά πώς λέει και το στερεότυπο. Διότι, σύμφωνα με όλες τις περιγραφές,
αυτοί οι 20άρηδες, που τόσο εύκολα ανοίγουν κεφάλια, δεν είναι ακροδεξιοί ή
οργανωμένοι σε κάποιο φασιστικό γκρουπούσκουλο. Δεν φοράνε χακί, δεν είναι
«μποντιμπιλντεράδες», ούτε οι «σκίνχεντ της γαλλικής ή γερμανικής ξενοφοβίας
που έγιναν γνωστοί (και) με τις επιθέσεις σε ξενώνες μεταναστών. Πιο πολύ
θυμίζουν τους «αποκλεισμένους» της Αυστρίας (όπως τους περιέγραψε στο ομώνυμο
βιβλίο της η φετινή νομπελίστρια Γέλινεκ) αλλά και τους λούμπεν νεαρούς της
πρώην Ανατολικής Γερμανίας τους καλούμενους και «faschos»: Νεανικές ομάδες,
απολιτικοί και γενικώς διαμαρτυρόμενοι «για το σύστημα», οι οποίοι γρήγορα
μετεξελίχθηκαν σε ρατσιστές. Με κυρίαρχο στοιχείο την κλίκα-ομάδα και με
έντονη διαθεσιμότητα (περιγράφουν οι πολιτικοί επιστήμονες) για άσκηση βίας. H
βία τούς χαρίζει ένα αίσθημα ανωτερότητας. Αλλά για να ασκήσουν βία πρέπει
πρώτα να έχουν έναν εχθρό. Και για να δημιουργήσουν έναν εχθρό χρειάζονται μια
αρνητική εικόνα. H οποία δεν μπορεί παρά να είναι το αντίθετο αυτού που οι
ίδιοι βιώνουν ως δική τους ταυτότητα: η εικόνα του διαφορετικού. Αυτός είναι ο
εχθρός τους. Και τον εχθρό έχουν καθήκον(«νομιμοποιούνται») να τον πολεμήσουν.

Με λίγα λόγια, δεν είναι απαραίτητα φορείς συγκροτημένης ακροδεξιάς
ιδεολογίας. Μπορεί να «εξελιχθούν» σε νεοναζί όπως και οι «faschos», μπορεί
και όχι. Αλλά αυτό δεν ενδιαφέρει τόσο αυτούς όσο τα θύματά τους. Που είναι
διαφορετικοί, «άλλοι» και κανείς δεν μπορεί να το αλλάξει. Μπορούν όμως ν’
αλλάξουν πολλά άλλα. Οι επιθέσεις στον Νέο Κόσμο θα έμεναν καταγεγραμμένες
μόνο στα σώματα των θυμάτων αν δεν ήταν ανάμεσά τους κι ένας Έλληνας. Που έχει
συνείδηση των δικαιωμάτων του και απαιτεί τον σεβασμό τους. Που διεκδικεί τη
φωνή του.

Αλλά αυτή η στρατιά των άφωνων ξένων;

Ποια είναι τα δικαιώματά τους, όταν ακόμη και στις εκκλησίες τα κηρύγματα του
κ. Χριστόδουλου προβάλλουν τον φόβο και την αντίθεση απέναντι στον «ξένο»;
Όταν τελικά ζουν σε καθεστώς ανισότητας;

«Κατ’ εμέ – έγραφε ο ιδεολογικός πατέρας της γαλλικής Νέας Δεξιάς Αλέν ντε
Μπενουά – ο εχθρός δεν είναι η Αριστερά ή ο κομμουνισμός ή ακόμη η
ανατροπή, αλλά ακριβώς αυτή η ιδεολογία της ισότητας της οποίας οι
διατυπώσεις, θρησκευτικές ή κοσμικές, μεταφυσικές ή δήθεν επιστημονικές, δεν
έπαψαν να ανθούν εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια»…

Info

* Pierre Milza «Οι μελανοχίτωνες της Ευρώπης – H ευρωπαϊκή Ακροδεξιά από το
1945 μέχρι σήμερα», Αθήνα 2004, SCRIPTA

* Paul Hainsworth «H Ακροδεξιά – Ιδεολογία, Πολιτική, Κόμματα», Αθήνα 2004, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ

* Ελφρίντε Γέλινεκ «Οι αποκλεισμένοι», Αθήνα 2001, ΕΚΚΡΕΜΕΣ