Tο «χιούμορ» έπαθε ασφυξία

Το «Αλ τσαντίρι νιουζ», αντί να εκτονώνει το αίσθημα ασφυξίας από τη σοβαροφάνεια της ενημερωτικής τηλεόρασης, δημιουργεί ακόμη χειρότερο, με ένα είδος διδακτικού «χιούμορ» της καταγγελίας

Με την ιδιόμορφη εκφορά λόγου ενός υποτιθέμενου γύφτου, σε ένα σκηνικό
ψυχεδελικό, που παραπέμπει στο αυτοκίνητο-σύμβολο του «πολιτισμού» της λαϊκής
αγοράς, το «ντάτσουν», και με στόχο τη σάτιρα της επικαιρότητας όπως την
παρουσιάζουν τα δελτία ειδήσεων, το «Αλ τσαντίρι νιούζ» του Λάκη Λαζόπουλου
εμφανίζεται σαν είδος καρναβαλικής εκδοχής του κανονικού δελτίου ειδήσεων.
Τουλάχιστον ως προς το σκηνικό και τη μίμηση – κακότεχνη – της «γύφτικης»
λαλιάς. Το υπόλοιπο είναι ένα συνονθύλευμα από κλισέ εύκολης και αφοριστικής
προσέγγισης της πολιτικής επικαιρότητας ή της μικρομεσαίας καθημερινότητας –
μερικά ήδη ξεπερασμένα. Και η απόπειρα να ενδυθούν τα κλισέ το «χιούμορ», που
υποτίθεται προεξοφλεί η καρναβαλική μεταμφίεση, δεν καταφέρνει να καμουφλάρει
την αίσθηση του ιδεολογικού καθοδηγητή που αποπνέει ο «γύφτος»-παρουσιαστής.

Με το βλέμμα καρφωμένο στον φακό παίρνει θέση για την «απογραφή»:
«Έπρεπε να την κάνουμε ή δεν έπρεπε, δεν κατάλαβα. Ο μόνος που εξέθεσε τη χώρα
ήταν ο Σημίτης. Πες για τον Αλογοσκούφη ό,τι θες, μη λες για την απογραφή,
αλλά διαβάζω και τους αριστερούς, λένε δεν έπρεπε να γίνει η απογραφή. Αυτή
την άποψη ότι η Αριστερά καλύπτει τους αριστερούς που κλέβουν, δεν θέλω να την
ακούω». Σε όλη τη διάρκεια του λογύδριου κουνούσε το δάχτυλο στο κοινό, σαν
ιεροκήρυκας που κατακεραύνωνε αμαρτωλούς, που δεν πιστεύουν τον Λόγο του Θεού.
Ήμαρτον!

Ή σε άλλη σκηνή, όπου υποτίθεται συνομιλεί τηλεφωνικώς με ηρωίδα του «Καλημέρα
ζωή»: «Δεν σου λέω ψέματα, δεν είμαι ούτε βουλευτής, ούτε δημοσιογράφος,
εγκάθετος».

H σάτιρα δεν αρνείται την ατμόσφαιρα «καφενείου», συχνά καταφεύγει σε
αυτή την αμεσότητα της αγοραίας κριτικής για να προκαλέσει. Ωστόσο, όταν
διαμορφώνεται ένα πολύπλοκο σε μορφή σατιρικό επεισόδιο για να καταλήξει στην
ευκολία αυτού του είδους της καταγγελίας, καταργεί τον εαυτό του. Υποκύπτει
στη ριάλιτι «κουλτούρα», σαν να υιοθετεί την άποψη ότι το τηλεοπτικό κοινό
απέναντί του είναι η αγέλη, που τα ήθη της φτηνής εμπορικής τηλεόρασης
επιμένουν ότι υπάρχει. Μια αγέλη που εκτονώνει τους καημούς της μέσω
τηλε-ηρώων, οι οποίοι καταγγέλλουν «εφιάλτες», σκοτεινά συμφέροντα,
συνωμοσίες.

Άλλωστε το κάνουν ήδη τηλεοπτικές εκπομπές, μαϊντανοί τηλεπαράθυρων και λοιποί
«Ζορό» προστάτες φτωχών και αναξιοπαθούντων. H τηλεόρασή μας δεν πάσχει από
καταγγελία. Το τελευταίο που λείπει από την τηλεόρασή μας είναι η ελεύθερη
έκφραση των απόλυτων και ακραίων απόψεων. Μάλλον αυτές επικρατούν εις βάρος
των ψύχραιμων.

Αυτό ακριβώς είναι που κάνει τη σάτιρα δυσκολότερη και το κοινό
απαιτητικό. Αυτό που λείπει είναι οι αποχρώσεις, οι τάσεις και η καταγγελία
της καταγγελίας που παγιδεύει τη σκέψη σε έναν μόνιμο θυμό και το βλέμμα σε
δύο χρώματα, άσπρο ή μαύρο.

Σαν να ‘χει φτάσει σε απόγνωση το χιούμορ του Λάκη Λαζόπουλου, εκείνο που
κάποτε, διορατικό και αιρετικό, μπορούσε να φτάσει στον πυρήνα του καημού και
να αποκαλύψει το ανομολόγητο. Τώρα αναζητεί τα ομολογημένα και μάλιστα τα
κραυγαλέα, που καταλήγουν σκοταδιστικά.

Αυτοκαταργημένη σάτιρα

Στο «Αλ τσαντίρι νιουζ» επιστρατεύει χαρακτήρες από τους παλιούς «Μήτσους»,
τον αστυνόμο Φευγουλέα, την πλουσία Γρουμπουλάκη και, στο προχθεσινό
επεισόδιο, έναν καινούργιο: το μπακαλόπαιδο – μεταφορά του ρόλου του
Χατζηχρήστου από παλιά ασπρόμαυρη κωμωδία…

Το σκετς με το μπακαλόπαιδο και τον μπακάλη, εμπνευσμένο από την εν λόγω
ταινία, ήταν βασισμένο σε ένα ξεπερασμένο μοντέλο, μια και η συμπαθής τάξη των
μπακάληδων δεν ανήκει στους πλούσιους πλέον, όπως τη δεκαετία του ’50.

H Γρουμπουλάκη έκανε πάλι αναφορές στα της σοουμπίζνες, στον Τσαλίκη που
«γδύνεται» στο βιντεοκλίπ και ειρωνεύτηκε τα «ποιοτικά»: «Να πάμε και σε κάτι
ποιοτικό. Πασπαλά; Πας καλά; Είπα ποιότητα όχι έρευνα». Στιγμή που θύμισε το
ταλέντο του στις ατάκες. H μόνη. Το υπόλοιπο επεισόδιο καταργεί αυτό που ο
ίδιος δημιούργησε στη σύγχρονη σάτιρα και, εν τέλει, καταργεί και την ίδια τη
σάτιρα, αφού αντί να εκτονώνει το αίσθημα ασφυξίας από τη σοβαροφάνεια της
ενημερωτικής τηλεόρασης, δημιουργεί ακόμη χειρότερο, με ένα είδος διδακτικού
«χιούμορ» της καταγγελίας.