Διαστάσεις Iζτιχάντ, όχι τζιχάντ

Αυτή η κοπέλα λογικά θα έπρεπε να κρύβεται. Στους επίδοξους δολοφόνους της,
όμως, απευθύνει μια ερώτηση: δεν νομίζετε πως με την πράξη σας θα
επιβεβαιώσετε αυτά που λέω για τη μισαλλοδοξία του Ισλάμ;

«Το ανιψάκι μου είναι τριών ετών και πιστεύει ήδη στον Θεό». «Τι τρυφερός οπορτουνιστής!» (του Αλτάν, από το «Εσπρέσσο»)

H Ιρσάντ Μάντζι είχε πάντα απορίες και, το χειρότερο, αναζητούσε απαντήσεις.
«Γιατί τα κορίτσια πρέπει να αρχίζουν τις θρησκευτικές τελετές, όπως να
προσεύχονται πέντε φορές την ημέρα, σε μικρότερη ηλικία από τα αγόρια;» είχε
ρωτήσει στα δέκα της χρόνια το μουλά του θρησκευτικού της σχολείου στο
Ρίτσμοντ του Καναδά. «Επειδή τα κορίτσια ωριμάζουν νωρίτερα», είχε απαντήσει
εκείνος. «Και τότε γιατί δεν επιτρέπεται να λένε εκείνα την προσευχή;» «Δεν το
επιτρέπει ο Αλλάχ». «Γιατί δεν το επιτρέπει;» «Να διαβάσεις το Κοράνι». Το
Κοράνι όμως έπρεπε να το διαβάσει στα αραβικά για να καταλάβει το βαθύτερο
νόημά του, και οι γνώσεις της δεν ήταν ακόμη αρκετές. Έτσι, συνέχισε να κάνει
ερωτήσεις. Ώσπου, στα 14 χρόνια της, ο μουλάς την έδιωξε από το μεντρεσέ.

Εκείνη περίπου την εποχή ανακάλυψε και την ομοφυλοφιλία της. Παράλληλα,
συνέχισε να μελετά τη θρησκεία και να κάνει ερωτήσεις. Σήμερα είναι 33 ετών
και τις ερωτήσεις αυτές τις διατυπώνει από ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα μέσω
Internet. Πώς είναι δυνατόν το Κοράνι να καταγγέλλει την ομοφυλοφιλία και
ταυτόχρονα να ισχυρίζεται πως ό,τι δημιουργεί ο Αλλάχ είναι τέλειο; Πού ήταν
οι μουσουλμάνοι του Τορόντο, του Βανκούβερ ή του Μόντρεαλ όταν οι Ταλιμπάν
κατέστρεφαν τα αγάλματα του Βούδα στο Αφγανιστάν; Οι περισσότερες απαντήσεις
που παίρνει είναι υβριστικές. Αλλά έχει συνηθίσει. Έγραψε κι ένα βιβλίο που το
ονόμασε «Το πρόβλημα με το Ισλάμ», ένα είδος ανοιχτής επιστολής που απευθύνει
στους μουσουλμάνους αδελφούς της. «Στο βιβλίο αυτό τούς εξηγώ τι είναι η
ιζτιχάντ», λέει στην Ελ Παΐς. «Όχι η τζιχάντ, ο ισλαμικός πόλεμος, αλλά
η ιζτιχάντ, δηλαδή η ισλαμική παράδοση σκέψης που επιτρέπει σε όλους τους
μουσουλμάνους, ετεροφυλόφιλους ή ομοφυλόφιλους, νέους ή γέρους, να ασκούν
ελεύθερα τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις».

Την τελευταία της απορία, η Ιρσάντ Μάντζι τη διατυπώνει μέσα από τις στήλες
της χθεσινής Νιου Γιορκ Τάιμς. Τον τελευταίο χρόνο, γράφει, έχω
ταξιδέψει στη Βόρεια Αμερική και στην Ευρώπη. Από το Άμστερνταμ ως τη
Βαρκελώνη, κι από το Παρίσι ως το Βερολίνο, όλοι μου έκαναν την ίδια ερώτηση,
που αντίθετα δε μου έκανε κανείς στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά:
γιατί μια ανεξάρτητη γυναίκα σαν κι εσένα ασχολείται με το Θεό; Σε τι σου
χρειάζεται η θρησκεία; Αυτό που δεν καταλαβαίνουν οι Ευρωπαίοι είναι ότι η
θρησκεία με υποχρεώνει να σκέφτομαι και μου επιτρέπει να αποφεύγω τους δικούς
μου φανατισμούς. H κοσμική προσέγγισή τους για τη ζωή, αντίθετα, είναι συχνά
φανατική, ιεραποστολική, σχεδόν… θρησκευτική.