Aνατιμήσεις σε τρόφιμα, ποτά φέρνει το 2005

Ντόμινο ανατιμήσεων φέρνει στην αγορά τροφίμων και ποτών η ξέφρενη κούρσα της
τιμής του πετρελαίου, από τις αρχές του νέου έτους. Το κόστος των μεταφορικών
αλλά και των πρώτων υλών για συσκευασίες ανεβαίνει στα ύψη και, όπως εκτιμούν
οι επιχειρηματίες, οι επιβαρύνσεις από την ανατίμηση του «μαύρου χρυσού» θα
φανούν και στις λιανικές τιμές των προϊόντων.

Μάλιστα, με το φόβο ότι οι βιομηχανίες δεν έχουν και πολλά περιθώρια να
αντισταθούν στις αυξήσεις αυτές, οι οποίες αναγκαστικά θα «περάσουν» και στις
τελικές τιμές των προϊόντων τους, οι επιχειρηματίες προσπαθούν να περικόψουν
δαπάνες και έξοδα, αλλά και να πιέσουν τους προμηθευτές τους για καλύτερες
τιμές.

«Φωτιά» τα μεταφορικά

Το πρώτο και άμεσο «χτύπημα» για τις βιομηχανίες ήταν η αύξηση της τιμής των
καυσίμων, η οποία από την αρχή του έτους έχει φτάσει το 20%. H αύξηση αυτή
έχει άμεσες επιπτώσεις, καθώς το σύνολο της διακίνησης των προϊόντων γίνεται
με φορτηγά αυτοκίνητα, πολλά από τα οποία είναι συνεργαζόμενα με τις
επιχειρήσεις και αναπροσαρμόζουν το κόστος μεταφοράς ανάλογα με τις αυξήσεις
των τιμών στα καύσιμα και όλα τα υπόλοιπα έξοδα των οχημάτων.

Τον Οκτώβριο – σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης – το πετρέλαιο
κίνησης κόστιζε, κατά μέσο όρο, 0,813 ευρώ ανά λίτρο, όταν τον αντίστοιχο μήνα
του 2003 κόστιζε 0,675 ευρώ ανά λίτρο και τον Μάρτιο του 2004 0,669 ευρώ ανά
λίτρο. Αντίστοιχες ήταν και οι αυξήσεις στο κόστος συντήρησης των φορτηγών,
έξοδα που συμπεριλαμβάνονται στα μεταφορικά των εταιρειών. Σύμφωνα με στελέχη
μεταφορικών εταιρειών, μέσα στο 2004 οι τιμές για λάδια αυτοκινήτου και
ελαστικά αυξήθηκαν κατά 20%, ενώ το τυπικό σέρβις ενός φορτηγού αυτοκινήτου
κοστίζει 140 ευρώ, έναντι 100 πέρυσι.

Πιο έντονο

Οι ανατιμήσεις αυτές είχαν σαν αποτέλεσμα τα μεταφορικά για ένα δρομολόγιο
Αθήνα – Θεσσαλονίκη, από 700 ευρώ πέρυσι να κοστίζουν φέτος 900 ευρώ, με
κίνδυνο να αυξηθούν και άλλο, αν συνεχιστεί η άνοδος των τιμών της βενζίνης
και του πετρελαίου κίνησης. Μάλιστα, το πρόβλημα των υψηλών μεταφορικών
γίνεται πιο έντονο στις εταιρείες του κλάδου των τροφίμων και ποτών, καθώς
αυτές είναι υποχρεωμένες να εξυπηρετούν σε ημερήσια βάση χιλιάδες σημεία
πώλησης.

Τα υλικά συσκευασίας

Εκτός, όμως, από τα μεταφορικά, οι βιομηχανίες τροφίμων καλούνται να
αντιμετωπίσουν και τις ανατιμήσεις (επίσης λόγω της αύξησης των τιμών τού
πετρελαίου) στις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται για τη συσκευασία των
προϊόντων.

Μόνο το υλικό εμφιάλωσης Pet, που χρησιμοποιείται για την εμφιάλωση των
αναψυκτικών και των νερών, παρουσίασε από τον Αύγουστο μέχρι τον Σεπτέμβριο
του 2004 μέση αύξηση που ξεπερνά το 12%, γεγονός που επηρεάζει σημαντικά το
κόστος παραγωγής για το σύνολο των βιομηχανιών του κλάδου. Σημαντικές αυξήσεις
έχουν σημειωθεί και στις πρώτες ύλες συσκευασίας τροφίμων, που σε κάποιες
περιπτώσεις (π.χ. πολυαιθυλένιο) ξεπερνούν ακόμη και το 30% σε διάστημα
μικρότερο των έξι μηνών. Μάλιστα, σε αντίθεση με άλλους κλάδους, στα τρόφιμα
και τα ποτά το κόστος συσκευασίας είναι αρκετά μεγάλο σε σχέση με τη συνολική
αξία του προϊόντος, με αποτέλεσμα οι ανατιμήσεις να έχουν άμεσο αντίκτυπο στην
τελική τιμή. Υπολογίζεται ότι το κόστος συσκευασίας αντιστοιχεί στο 5% έως 15%
της τελικής τιμής ενός προϊόντος.

Όπως εξηγεί ο κ. Βασίλης Χήτος, από την εταιρεία εμφιάλωσης Χήτος ABEE που
διαθέτει το νερό «Ζαγόρι», συχνά προβαίνουν σε μεγαλύτερες αγορές πρώτων υλών
προκειμένου να εξασφαλίσουν οικονομίες κλίμακας, ενώ πιέζουν και τους
προμηθευτές προς την κατεύθυνση της συγκράτησης των τιμών δίνοντας υπόσχεση
για μεγαλύτερες παραγγελίες, ώστε να απορροφήσουν μέρος των ανατιμήσεων
εξαιτίας της αύξησης των πωλήσεών τους.

Πάντως, μέχρι σήμερα δεν έχουν παρουσιαστεί αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων
στο ράφι, καθώς οι συμφωνίες με τους προμηθευτές ειδών συσκευασίας γίνονται σε
ετήσια βάση. Από τις αρχές του 2005, όμως, οι βιομήχανοι εκτιμούν ότι θα
βρεθούν αντιμέτωποι με ένα υψηλό κόστος, μέρος του οποίου θα είναι
αναγκασμένοι να περάσουν στις λιανικές τιμές των προϊόντων που παράγουν και,
κατ’ επέκταση, στον καταναλωτή.

Μεγαλύτερες οι επιπτώσεις στη γαλακτοβιομηχανία

Στη γαλακτοβιομηχανία η συσκευασία παίζει σημαντικό ρόλο και ο κλάδος δείχνει
να ανησυχεί από την αύξηση στις τιμές του πετρελαίου και των παραγώγων του.
Ειδικά στο γιαούρτι και το γάλα (τόσο σε μπουκάλι όσο και σε χαρτί με πλαστικό
πώμα), οι αυξήσεις στο κόστος είναι σημαντικές, καθώς σύμφωνα με στοιχεία του
ΣΕΚΑΣΥΛ (Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Συσκευασιών Λευκοσιδήρου) από τις
αρχές του 2003 μέχρι σήμερα η τιμή του πολυαιθυλενίου έχει αυξηθεί κατά 35%
και του πολυπροπυλενίου κατά 51,5% (και τα δυο είναι πρώτες ύλες για την
παραγωγή πλαστικών). Αντίστοιχα, η τιμή του Pet έχει παρουσιάσει άνοδο της
τάξεως του 30% μόλις το τελευταίο τρίμηνο.

Το 10%-15% της αξίας

Με δεδομένο ότι το κόστος συσκευασίας του γάλακτος στο μπουκάλι αντιστοιχεί
στο 10% – 15% της συνολικής αξίας του τελικού προϊόντος, μπορεί κανείς να
αναλογιστεί τις επιπτώσεις που θα έχει στις τιμές, το επόμενο διάστημα, η
άνοδος της τιμής πετρελαίου. Όμως και στις χάρτινες συσκευασίες υπάρχουν
επιπτώσεις, καθώς από το σύνολο των εξόδων συσκευασίας, που καλύπτουν το 7%
της τελικής τιμής του προϊόντος, το 3% αφορά το πλαστικό πώμα που τοποθετείται
σε αυτές.