Tρεις τρόποι για να αντιμετωπίσουμε τους Aμερικανούς

Ο Βρετανός ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας

ΧΙΟΥΣΤΟΝ, έχουμε πρόβλημα. Το διαστημόπλοιο Μπους θα βρίσκεται στον
αέρα για άλλα τέσσερα χρόνια και οι διοικητές του νομίζουν ότι έχουν τον
έλεγχο του σύμπαντος. Ο Κόλιν Πάουελ, τον οποίο οι Ευρωπαίοι θεωρούν
μετριοπαθή, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει την εξωτερική της πολιτική με
«επιθετικό τρόπο». Ακόμη κι αν το έκανε για να κρατήσει τη δουλειά του,
δείχνει προς τα πού φυσάει ο άνεμος.

Αυτά γράφει ο Βρετανός ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας σε σχόλιό του που
δημοσιεύτηκε χθες στην εφημερίδα «Γκάρντιαν». Και αναφέρει τρεις τρόπους με
τους οποίους μπορεί να αντιμετωπιστεί από την Ευρώπη η αμερικανική υπερδύναμη.

1. Να αντιμετωπίσουμε την Αμερική ως τον Big Brother.

Όχι τον Μεγάλο Αδελφό του Όργουελ, αλλά το ομώνυμο ριάλιτι. Αυτό κάνουμε
άλλωστε τα τελευταία χρόνια: παρακολουθούμε παθιασμένα κάθε βράδυ το
αμερικανικό σίριαλ. Αγοράζουμε εκατομμύρια αντίτυπα βιβλίων του Μάικλ Μουρ και
συναγωνιζόμαστε στα μπαρ σε χαρακτηρισμούς εναντίον των Αμερικανών.

2. Να κτίσουμε μια Ευρώπη ως αντίβαρο στην Αμερική.

Αυτή είναι η απάντηση του Ζακ Σιράκ στην επανεκλογή του Μπους. Απέναντι σε
άλλα τέσσερα χρόνια αυτής της Αμερικής, λένε οι Ευρω-γκωλιστές, πρέπει να
οικοδομήσουμε μια ισχυρή Ευρωπαϊκή Ένωση ως εναλλακτικό πόλο. Κάθε άλλη χώρα
στον κόσμο, και ιδιαίτερα η Κίνα, πρέπει να μάθει ότι υπάρχει μια εναλλακτική
εκδοχή της Δύσης που μιλάει μια άλλη γλώσσα (γαλλικά), σέβεται τους νόμους και
αγαπάει την ειρήνη. Ενώ, σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, είναι αδύναμη, κυνική,
διεφθαρμένη και υποκριτική.

3. Να προσπαθήσουμε να επηρεάσουμε την Αμερική.

Ο Τόνι Μπλερ μεταβαίνει στην Ουάσιγκτον για να κάνει ακριβώς αυτό. Με τον
Αραφάτ να αποχωρεί από το προσκήνιο, ο Βρετανός πρωθυπουργός θα προσπαθήσει να
πείσει τον Μπους να επιδιώξει μια λύση στο Μεσανατολικό η οποία θα στηρίζεται
στη συνύπαρξη δύο κρατών. Καθώς η Βρετανία ετοιμάζεται να αναλάβει την
προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο δεύτερο μισό του 2005, ο Μπλερ θα ζητήσει
επίσης από την Ουάσιγκτον να διευρύνει την ατζέντα της, περιλαμβάνοντας όχι
μόνο το Ιράκ και το Ιράν, αλλά και τις κλιματικές αλλαγές, το Νταρφούρ, τις
σχέσεις με την Κίνα κ.λπ. H πρώτη προσέγγιση είναι εύκολη, σημειώνει ο
Βρετανός ιστορικός, αλλά οδηγεί την Ευρώπη στο περιθώριο. Αυτό που χρειάζεται
είναι ένας συνδυασμός της δεύτερης και της τρίτης. Το όνειρο του Σιράκ για μια
ανταγωνιστική υπερδύναμη θα αποτύχει επειδή η μισή Ευρώπη δεν θα ακολουθήσει.
Δεν είναι αρκετή όμως ούτε η βρετανική σχολή διπλωματίας. Το ζητούμενο είναι
ένας Ευρωπαίος πρόεδρος Μπλεράκ. Χρειάζεται μια ισχυρή Ευρώπη όπως την
οραματίζεται ο Σιράκ, που θα είναι όμως στρατηγικός εταίρος των Ηνωμένων
Πολιτειών, όχι ανταγωνιστής της.