H πιο κρίσιμη στιγμή

Και μετά τον Αραφάτ τι; Ο άνθρωπος αυτός ήταν μια κάποια λύση. Οι
Ισραηλινοί τού καταλόγιζαν όλες τις ευθύνες για την ανυπαρξία προόδου στο
Μεσανατολικό και έτσι οι Αμερικανοί δεν χρειαζόταν να πιέζουν τους αγαπημένους
συμμάχους τους.

Τώρα το άλλοθι αυτό χάθηκε, τόσο για τους Ισραηλινούς όσο και για τον
Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους. Και ήδη πιέζονται να διαπραγματευτούν
επιτέλους με τους Παλαιστινίους. Στο δείπνο που είχε χθες το βράδυ στον Λευκό
Οίκο με τον Μπους ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ ζήτησε από τον Αμερικανό
πρόεδρο να εξασφαλίσει πως μέσα στους έξι επόμενους μήνες θα σημειωθεί
πραγματική πρόοδος στη διαδικασία για τη Μέση Ανατολή και να αναλάβει μια σαφή
δέσμευση ότι η κυβέρνησή του θα ρίξει όλο το βάρος της για την επίλυση του
παλαιστινιακού ζητήματος. Αμερικανοί αξιωματούχοι φρόντιζαν όμως χθες να
αποθαρρύνουν τις προσδοκίες για μια ταχεία και δραματική αλλαγή στην
αμερικανική πολιτική και να υπογραμμίζουν τα προβλήματα – με πρώτο βεβαίως το
αίτημα για τερματισμό της παλαιστινιακής βίας εναντίον Ισραηλινών – και την
αβεβαιότητα για το ποιος θα διαδεχθεί τελικά τον Αραφάτ ως ηγέτης των
Παλαιστινίων.

Οι οδηγίες

Σε μια πρώτη ένδειξη του κενού που δημιουργεί ο θάνατος του Αραφάτ, το
βρετανικό Φόρεϊν Όφις επανέφερε σε ισχύ χθες τις ταξιδιωτικές οδηγίες για τους
Βρετανούς που μεταβαίνουν στα Παλαιστινιακά Εδάφη εκτιμώντας ότι μετά τον
θάνατο του Αραφάτ «η κατάσταση στις περιοχές αυτές μπορεί να επιδεινωθεί από
την άποψη της ασφάλειας». Είναι άλλωστε και η διοργάνωση των εκλογών μέσα σε
60 ημέρες – κάτι που είναι δυνατόν να επιτευχθεί μόνον υπό συνθήκες
ομαλότητας.

«Πρακτικά δεν είναι αδύνατο να διοργανωθεί τώρα η ψηφοφορία που ήταν να
διεξαχθεί την ερχόμενη άνοιξη», δήλωσε ο Παλαιστίνιος πολιτειολόγος Άλι
αλ-Ζαρμπάουι. Αλλά «θα πρέπει ο ισραηλινός στρατός να άρει τον αποκλεισμό των
παλαιστινιακών πόλεων, να επιτρέψει στους υποψηφίους να κυκλοφορήσουν ελεύθερα
για να διεξαγάγουν την προεκλογική τους εκστρατεία, να δοθεί δικαίωμα ψήφου
στους κατοίκους της ανατολικής Ιερουσαλήμ, όπως είχε γίνει στις τελευταίες
εκλογές του 1996», στις οποίες ο Αραφάτ είχε εκλεγεί με μεγάλη πλειοψηφία.
«Όσο ζούσε ο Αραφάτ, το Ισραήλ δεν είχε εκφράσει καμιά πρόθεση να άρει τα
εμπόδια αυτά στις εκλογές, γιατί αυτό θα σήμαινε την πανηγυρική επανεκλογή του
Αραφάτ», δήλωσε ο Ισραηλινός αναλυτής Ντάνι Ρουμπινστάιν. Τώρα όμως;

Ο μηχανισμός

Χθες πάντως ο μηχανισμός διαδοχής του Αραφάτ ετέθη σε κίνηση γρήγορα και χωρίς
φανερές δυσκολίες για να καλύψει τις τρεις θέσεις-κλειδιά που κατείχε ο
Παλαιστίνιος ηγέτης. Όπως προβλεπόταν, ο δεύτερος στην ιεραρχία της ΟΑΠ
Μαχμούντ Αμπάς ανέλαβε πρόεδρος της οργάνωσης. Ο πρόεδρος του παλαιστινιακού
Κοινοβουλίου Ράουχι Φατούχ ανέλαβε προσωρινός πρόεδρος της Παλαιστινιακής
Αρχής και ο Φαρούκ Καντούμι, επικεφαλής του πολιτικού τμήματος της ΟΑΠ, ετέθη
επικεφαλής της Φατάχ, του σπουδαιότερου κινήματος στην παλαιστινιακή οργάνωση.

H αναγέννηση του οδικού χάρτη

ΠΟΛΛΑ ΘΑ ΕΞΑΡΤΗΘΟΥΝ από το τι θα συμβεί στα κατεχόμενα εδάφη τις
ερχόμενες ημέρες, σημειώνει σε κύριο άρθρο της η γαλλική Λε Μοντ. Μια υποτροπή
της παλαιστινιακής βίας, και μια εκτράχυνση της ισραηλινής καταστολής θα
κατέστρεφαν τις εύθραυστες πιθανότητες επανάληψης του διαλόγου.

Και στις δύο πλευρές, οι υπεύθυνοι βρίσκονται σε δύσκολη κατάσταση.
Προκειμένου να εξέλθουν από το αδιέξοδο, χρειάζονται τη δέσμευση της διεθνούς
κοινότητας. Το Κουαρτέτο πρότεινε έναν οδικό χάρτη ο οποίος παραμένει εδώ και
μήνες μετέωρος. Είναι επείγον να «αναγεννηθεί». Το κείμενο της Τάμπα, και ως
συμπλήρωμα η ανεπίσημη πρωτοβουλία της Γενεύης, προσφέρει λύσεις για τη
συνύπαρξη των δύο κρατών, για τα σύνορά τους, τη μοίρα των προσφύγων, ακόμα
και για το καθεστώς της Ιερουσαλήμ. Το ερώτημα είναι αν υπάρχουν στις δύο
πλευρές πολιτικοί που πιστεύουν ειλικρινά στην αναγκαιότητα αυτών των
συμβιβασμών και που έχουν το θάρρος να τους επιβάλουν σε δύο λαούς καχύποπτους
και εξαγριωμένους. Και αν οι μεγάλες δυνάμεις είναι έτοιμες να στρατευτούν,
ακόμα και επί τόπου, προκειμένου να διασφαλίσουν την εφαρμογή τους. Ο Αραφάτ
έλεγε το «θέλω». Σε άλλους εναπόκειται τώρα το «πράττω».