διακοπές Συρία – Παλμύρα

Ξεκινήσετε την ξενάγησή σας με την επίσκεψη στον Ναό του Βάαλ. Περάστε στον
κυρίως αρχαιολογικό χώρο, από την αψίδα της διπλής κορινθιακής κιονοστοιχίας,
που έχει μήκος ενός χιλιομέτρου, και δείτε τα Λουτρά του Διοκλητιανού, το
Θέατρο, την Αγορά με τις επιγραφές σε όλες τις εμπορικές γλώσσες της εποχής,
το Νυμφαίον, το Τετράπυλον και καταλήξτε στο Κατάλυμα του Διοκλητιανού. H
Παλμύρα της Συρίας θα σας ενθουσιάσει.

H Παλμύρα ή Tadmor από τη σημιτική λέξη που σημαίνει φοίνικας, αναφέρεται σε
επιγραφές από τον 19ο αιώνα π.X. Λέγεται ότι κτίστηκε από τον Σολομώντα και
ήταν σημαντικός σταθμός των καραβανιών που έρχονταν από τη Βαβυλώνα, και
διέσχιζαν τον Τίγρη κοντά στη Σελεύκεια, αλλά και από το Δρόμο του Μεταξιού.
Ήταν απομονωμένη στην έρημο και αυτό την προστάτευε από τις επιδρομές. Έτσι,
γνώρισε μεγάλη ευημερία ως εμπορικό κέντρο, και από εκεί περνούσαν τα
ακριβότερα προϊόντα της εποχής: μπαχαρικά και αρώματα, γυάλινα σκεύη και
ειδώλια. Οι κάτοικοί της ήταν Έλληνες, Ρωμαίοι και Άραβες και λάτρευαν τον
Βάαλ (Δία) τον Ήλιο και τη Σελήνη.

Βόλτα με τις καμήλες στην Παλμύρα

H θρυλική βασίλισσα Ζηνοβία φιλοδοξούσε να κάνει την Παλμύρα διάδοχο της Ρώμης
στην Ανατολή. Απελευθέρωσε όλη τη Συρία, την Κάτω Αίγυπτο, και έφθασε μέχρι
τον Βόσπορο. Προκάλεσε τη Ρώμη παίρνοντας τον τίτλο της Αυγούστας, και τον
μεταβίβασε και στον γιο της. H πόλη καταστράφηκε από τον Αυρηλιανό το 273
μ.X., και η Ζηνοβία αιχμαλωτίστηκε στην προσπάθειά της να διαφύγει στην Περσία
για να ζητήσει βοήθεια. Το 634 την κατέκτησαν οι μουσουλμάνοι και το 1089
καταστράφηκε από σεισμό. Το 1678 ανακαλύφθηκε από δύο Άγγλους εμπόρους που
ζούσαν στο Χαλέπι. Οι ανασκαφές άρχισαν το 1924, και μέχρι τότε οι κάτοικοι
ζούσαν στον περίβολο του Ναού του Βάαλ, πριν μεταφερθούν στην καινούργια πόλη.
H πρώτη μου επίσκεψη, πριν από 5 χρόνια, έγινε χάρη στη φίλη μου Μαρία
Παπαθεοδώρου, όταν μου ανέθεσε να μελετήσω και να διοργανώσω ένα ταξίδι στη
Συρία. H παρέα ήταν εκλεκτή και με μεγάλο αρχαιολογικό ενδιαφέρον, πέρα από
τις συνηθισμένες τουριστικές περιηγήσεις.

Το θέατρο

Ο ενθουσιασμός και η ανυπομονησία κορυφώθηκαν όταν φθάσαμε στην Παλμύρα.
«Ζούμε ένα όνειρο!», λέγαμε όλοι, προσπαθώντας να αναπνεύσουμε και το
παραμικρό αεράκι ιστορίας κάθε πέτρας – απομεινάρι ενός μεγάλου πολιτισμού. H
εικόνα της αγέρωχης Ζηνοβίας περνούσε συνέχεια μπροστά από τα μάτια μου ενώ
περιπλανιόμουν στα ερείπια της αρχαίας πόλης. Φθάνοντας στο Θέατρο, θυμάμαι
τον κ. Άρη να απαγγέλλει Όμηρο, και εγώ τρέμοντας από συγκίνηση να τραγουδάω
ένα ελληνικό τραγούδι. Ανανέωσα τις εντυπώσεις μου πριν από έξι μήνες. Ευτυχώς
οι εργασίες αναστήλωσης έχουν προχωρήσει, αλλά και οι τουριστικές υπηρεσίες
στην πόλη έχουν βελτιωθεί. Αν πάλι αναρωτιέστε για την τύχη της σπουδαίας
βασίλισσας, λέγεται ότι στη συνέχεια της επετράπη να ζήσει στη Ρώμη, και
αργότερα παντρεύτηκε έναν συγκλητικό και πέρασε την υπόλοιπη ζωή της στη βίλα
του στο Τίβολι.

Η «Ελληνίδα» Ζηνοβία

«… Αυτοί που υποστηρίζουν ότι απλά κατέκτησα μια γυναίκα, δεν γνωρίζουν τι
γυναίκα ήταν, ούτε πόσο εμπνευσμένη ήταν στις αποφάσεις της, πόσο επίμονη στα
σχέδιά της, πόσο αποφασιστική με τους στρατιώτες της…».

Αυτά έγραφε ο Αυτοκράτορας Αυριλιανός με θαυμασμό για τη Ζηνοβία, τη θρυλική
βασίλισσα της Παλμύρας, που με χρυσές αλυσίδες κόσμησε τον Θρίαμβό του στη
Ρώμη το 274 μ.X. H αγέρωχη βασίλισσα, την ομορφιά της οποίας συνέκριναν με
αυτήν της Κλεοπάτρας, καυχιόταν δε ότι ήταν απόγονός της, ήταν η δεύτερη
σύζυγος του Άραβα στρατηγού Οντενάθου, ο οποίος απέκτησε εξουσία στην Ανατολή
όταν απελευθέρωσε τον Αυτοκράτορα Βαλέριο από τους Πέρσες, και έκανε βασίλειο
τη ρωμαϊκή αποικία που είχε κατακτήσει ο Αυτοκράτορας Καρακάλλας το 217 μ.X.
Μετά τη δολοφονία του Οντενάθου υπό μυστηριώδεις συνθήκες, η Ζηνοβία, που κατά
το ήμισυ ήταν Ελληνίδα, πήρε την εξουσία και τους τίτλους της Αυγούστας, για
λογαριασμό του μικρού της γιου. H ενέργεια αυτή προκάλεσε τους Ρωμαίους και η
πόλη καταστράφηκε από τον Αυρηλιανό το 273 μ.X. H Ζηνοβία αιχμαλωτίστηκε στην
προσπάθειά της να διαφύγει στην Περσία για να ζητήσει βοήθεια, αλλά τελικά
παντρεύτηκε έναν συγκλητικό και πέρασε την υπόλοιπη ζωή της στο Τίβολι.

ΑΞΙΖΕΙ NA ΔΕΙΤΕ

Ναός Βάαλ

* H καλύτερη ώρα περιήγησης είναι νωρίς το απόγευμα όταν αρχίζει να
πέφτει ο ήλιος, αλλά και πάλι είναι απαραίτητη ομπρέλα και νερό. Να είστε
προετοιμασμένοι για αρκετών (τουλάχιστον τριών – τεσσάρων) ωρών περπάτημα, αν
φυσικά θέλετε να απολαύσετε τη μοναδική αυτή εμπειρία. Στην είσοδο του
αρχαιολογικού χώρου, αρκετές καμήλες με εντυπωσιακά στολίσματα περιμένουν να
σας προσφέρουν μία εναλλακτική πρόταση περιήγησης. H ξενάγηση συνήθως αρχίζει
με την επίσκεψη στον Ναό του Βάαλ. Στο πωλητήριο, έξω από τον ναό, θα
βρείτε και κάποια ενδιαφέροντα βιβλία. Στη συνέχεια θα εισέλθετε στον κυρίως
αρχαιολογικό χώρο, από την αψίδα της διπλής κορινθιακής κιονοστοιχίας, που
έχει μήκος ενός χιλιομέτρου. Αριστερά και δεξιά της μεγαλόπρεπης οδού, θα
δείτε τα Λουτρά του Διοκλητιανού, το Θέατρο, την Αγορά με τις επιγραφές σε
όλες τις εμπορικές γλώσσες της εποχής, το Νυμφαίον, το Τετράπυλον, που τότε
στόλιζαν εντυπωσιακά αγάλματα, τον Ναό του Βάαλ-Σαμίν, κ.ά. καταλήγοντας στο
Κατάλυμα του Διοκλητιανού.

* Το Μουσείο της Παλμύρας, στην κεντρική πλατεία της καινούργιας
πόλης Tadmor, ιδρύθηκε το 1961 και περιλαμβάνει συλλογές κεραμικών και
μωσαϊκών από ιδιωτικές κατοικίες της περιοχής, θρησκευτικής και ταφικής
τέχνης, καθώς και ένα αρκετά επεξηγηματικό μοντέλο του Ναού του Βάαλ στην
αρχική του μορφή.

* Την πολύ εντυπωσιακή Κοιλάδα με τους Τάφους (υπόγειους και
υπέργειους), που πολλές φορές φθάνουν το ύψος εξαώροφων πολυκατοικιών. Το
εσωτερικό των μνημείων αυτών είναι πολυτελές, διακοσμημένο με πολλά αγάλματα
και τοιχογραφίες, και δείχνει τον πλούτο των οικογενειών που τους κατείχαν ενώ
αρκετοί που σκεπάστηκαν από την έρημο μετά τον σεισμό του 10ου αιώνα,
περιμένουν την ανασκαφή τους. H περιήγηση είναι ελεύθερη, όμως κάποιοι
αναστηλωμένοι είναι επισκέψιμοι μόνο με οργανωμένη ξενάγηση, όπως το Υπόγειο
των 3 αδελφών, και ο Τάφος του Elahbel. Το Υπόγειο των 3 αδελφών, που
βρίσκεται στη νοτιοδυτική νεκρόπολη, κτίστηκε τον 2ο αιώνα και αναστηλώθηκε το
1947. Επιγραφή στα αραμαϊκά αναφέρει τα ονόματα των αδελφών κτητόρων του.
Στολίζεται με μεγαλοπρεπή αγάλματα και τοιχογραφίες φρέσκο, με θέματα κυρίως
το πέταγμα της ψυχής μετά τον θάνατο, παρμένα από την ελληνική μυθολογία. Οι
υπέργειοι τάφοι είναι οι παλαιότεροι και εχρησιμοποιούντο για ταφές μέχρι τον
τρίτο αιώνα μ.X. Ο Τάφος του Elahbel κτίστηκε το 103 μ.X., είναι
τριώροφος και διακοσμημένος με εντυπωσιακά αγάλματα.

* Το ηλιοβασίλεμα από το αραβικό κάστρο του 17ου αιώνα Qalaat ibn
Maan. Θα ανεβείτε με αυτοκίνητο από ασφαλτοστρωμένο δρόμο και θα
προσπαθήσετε να αποστασιοποιηθείτε από τα τουριστικά σμήνη, προκειμένου να
απολαύσετε το πανόραμα της αρχαίας πόλης και της κοιλάδας με τους υπόγειους
και υπέργειους ταφικούς πύργους. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό όταν ο ήλιος ροδίζει τα
αρχαία ερείπια και κυρίως όταν σουρουπώνει και τρεμοπαίζουν από ψηλά τα φώτα
της μοντέρνας πόλης.

ΠΩΣ ΘΑ ΠΑΤΕ

Σε πρώτη φάση είναι απαραίτητη η βίζα, την οποία θα βγάλετε απ’ ευθείας από
την πρεσβεία της Συρίας στην Αθήνα (Διαμαντίδου 61 Ψυχικό, τηλ. 210-6711.604)
είτε μέσω τουριστικού γραφείου. H Syrian Air πετά από Αθήνα για Δαμασκό. H
Παλμύρα απέχει 207 χιλιόμετρα από τη Δαμασκό, και μπορείτε να πάρετε
υπεραστικό λεωφορείο της εταιρείας Karnak (Port Said st, τηλ. 231 6136), που
θεωρείται αξιόπιστη. Το ταξίδι κρατάει 3 ώρες αν πάτε απ’ ευθείας ή τέσσερις
μέσω Χομς. Ακόμα, καλή πρόταση είναι να αγοράσετε από τοπικό τουριστικό
γραφείο κάποιο ταξιδιωτικό πακέτο. Στα ελληνικά τουριστικά γραφεία, η εκδρομή
είναι συνήθως δεκαπενθήμερη και συνδυάζεται με επίσκεψη των σημαντικότερων
πόλεων της Συρίας, Λιβάνου και Ιορδανίας. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ένα τέτοιο
ταξιδιωτικό πακέτο 15 ημερών που περιλαμβάνει, αεροπορικά εισιτήρια, διαμονή
σε ξενοδοχείο 2-4 αστέρων με ημιδιατροφή κοστίζει από 1.790-2.140 ευρώ (κατ’
άτομο).

ΔΙΑΜΟΝΗ

Το ξενοδοχείο «Ζηνοβία»

Το πιο ξακουστό ξενοδοχείο είναι το «Zenobia Hotel» (τηλ. 00963 31-912907 ή
910107 fax: 912407), το οποίο διαθέτει πολύ λίγα δωμάτια αλλά βρίσκεται σε
προνομιακή τοποθεσία στον αρχαιολογικό χώρο της Παλμύρας. Το «Sands Hotel»
(τηλ. 00963 31912337) βρίσκεται στην καινούργια πόλη, σε πολύ μικρή απόσταση
από τον αρχαιολογικό χώρο. Πρόκειται για απλό ξενοδοχείο με συμπαθητική
διακόσμηση και καλό φαγητό, ο δε ιδιοκτήτης του μιλάει άπταιστα αγγλικά. Το
«Palmyra Cham Palace Hotel» (τηλ. 00963 3137000) ανήκει στη σειρά των Cham,
και είναι το πολυτελέστερο ξενοδοχείο της περιοχής, περίπου 3 χιλιόμετρα έξω
από την πόλη από τον εθνικό δρόμο.

ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

Δοκιμάστε καταπληκτικά κεμπάπ από αρνί ή κοτόπουλο που συνοδεύονται από ρύζι
με σαφράν, χούμους, ταμπουλέ και γλυκό κουνάφα που μοιάζει με το καταΐφι
εξωτερικά και από πάνω έχει τυρί. Πιείτε φρέσκους χυμούς από ποικιλία φρούτων
στις φρουταρίες στον δρόμο. H καλύτερη επιλογή είναι τα εστιατόρια των
ξενοδοχείων.

ΚΛΙΜΑ

Είναι ευχάριστο μεσογειακό και η καλύτερη εποχή επίσκεψης είναι από το
φθινόπωρο μέχρι το τέλος Απριλίου, αφού η μέση θερμοκρασία είναι 25°C το
φθινόπωρο και την άνοιξη, γύρω στους 10°C τον χειμώνα, και το καλοκαίρι
35-40°C.

ΑΓΟΡΕΣ

Στην οδό Qouwatly της νέας πόλης θα βρείτε ποικιλία αγαθών, όπως κιλίμια,
μουσικά όργανα, διάφορα σουβενίρ, κ.λπ. Βέβαια, η ποιότητα δεν μπορεί να
συγκριθεί με τα παζάρια της Δαμασκού και ιδίως του Χαλεπιού, οπότε
συγκρατηθείτε για τα καλύτερα! Νόμισμα είναι η συριακή λίρα που διαιρείται σε
100 πιάστρες. Τα περισσότερα μαγαζιά αποφεύγουν να πληρώνονται σε δολάρια, γι’
αυτό πρέπει να έχετε προνοήσει.

Κείμενο-Φωτογραφίες: Μαρία Πασχάλη