Nέο φιάσκο με τα έξιτ πολς

Ώρα Ελλάδας, μεσάνυχτα. Στις ΗΠΑ, οι κάλπες δεν έχουν ακόμα αρχίσει να
κλείνουν· χάρη όμως στο Διαδίκτυο, οι φήμες οργιάζουν. Τα έξιτ πολς δίνουν τη
νίκη στον Τζον Κέρι. Οι επόμενες ώρες θα τα διαψεύσουν τραγικά. Τόσο, που ένας
παρουσιαστής του (ρεπουμπλικανικού) Fox News, θα ζητήσει την… παραπομπή τους
σε δίκη.

Οι μετοχές. Οι φήμες για επικείμενη νίκη του Κέρι έφθασαν αμέσως και στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, που υποχώρησε ξαφνικά στο «κλείσιμο»

«Προβάδισμα του Κέρι σε όλες τις κρίσιμες Πολιτείες». Με αυτόν τον τίτλο
κυκλοφόρησε χθες η έγκυρη «Corriere della Sera». Ούτε για ευσεβή πόθο
επρόκειτο ούτε για διεστραμμένη αίσθηση του χιούμορ. Απλώς η ιταλική εφημερίδα
εμπιστεύτηκε υπερβολικά τον Τζον Ζόγκμπι, τον επικεφαλής της εταιρείας
δημοσκο-πήσεων Zogby, που προέβλεψε, νωρίς το βράδυ της Τρίτης, νίκη του
δημο-κρατικού υποψηφίου.

Οι παγίδες

Έχοντας «καεί» το 2000, όταν είχαν ανακηρύξει αρχικά νικητή της Φλόριντα τον
Αλ Γκορ, για να ανακοινώσουν στη συνέχεια πως είχε κερδίσει ο Μπους, και να
περιμένουν στο τέλος 36 ημέρες προκειμένου να αποφανθεί το Ανώτατο Δικαστήριο,
τα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα έκαναν ό,τι μπορούσαν ώστε να αποφύγουν
παρόμοιες παγίδες. «Το θέμα δεν είναι ποιος θα το πει πρώτος, το θέμα είναι
ποιος θα το πει σωστά», δήλωναν από ημέρες. «M’ αρέσει αυτό το
επαναλαμβανόμενο “δεν ξέρω”», αστειεύτηκε ξημερώματα Τετάρτης ο παρουσιαστής
του CNN, Άαρον Μπράουν, απευθυνόμενος στον συνάδελφό του Γουλφ Μπλίτζερ. «Ναι,
το λέμε πολύ ωραία», του απάντησε εκείνος.

Θέλοντας να αποφύγουν το φιάσκο του 2000, τα δίκτυα ABC, CBS, NBC, CNN, Fox
News και το Πρακτορείο Associated Press είχαν αυτήν τη φορά δημιουργήσει από
κοινού ένα ολοκαίνουργιο σύστημα δημοσκοπήσεων κατά την έξοδο από τα εκλογικά
τμήματα. Το όνομα αυτού, National Election Pool. Τα αποτελέσματα των
συγκεκριμένων έξιτ πολς έπρεπε κανονικά να είναι μυστικά, διαθέσιμα μόνο στα
συνδρομητικά δίκτυα. Πριν καν κλείσουν οι πρώτες κάλπες, ωστόσο, είχαν
διαρρεύσει στο Ίντερνετ – στις ιστοσελίδες των διαβόητων «μπλόγκερς», οι
οποίοι απέδειξαν, όπως επεσήμανε η «Washington Post», «μια και καλή την
επιρροή τους όχι μόνο στην κάλυψη της πολιτικής, αλλά ίσως και στην ίδια την
εκλογική διαδικασία».

H Γουόλ Στριτ

Οι φήμες για επικείμενη νίκη του Κέρι έφθασαν αμέσως και στη Γουόλ Στρητ, που
υποχώρησε ξαφνικά στο «κλείσιμο» παρότι οι βασικοί της δείκτες σημείωναν άνοδο
κατά τη συνεδρίαση. Το επιτελείο του Μπους άρχισε να τηλεφωνεί στα δίκτυα
προειδοποιώντας τα να είναι προσεκτικά. Το επιτελείο του Κέρι, από την πλευρά
του, προσπαθούσε να ενισχύσει την εικόνα της νίκης.

Σιγά-σιγά άρχισε να διαφαίνεται ότι νικητής θα ήταν ο Τζορτζ Μπους. Λόγω των
έξιτ πολς, ωστόσο, τα αμερικανικά δίκτυα φοβούνταν να το μεταδώσουν. Τελικά, η
ομοιομορφία της αποστασιοποίησής τους έσπασε μόνο μία φορά: όταν το Fox και το
NBC «έδωσαν» το κρίσιμο Οχάιο στον Μπους, ενώ η Πολιτεία δεν είχε ακόμα κριθεί
οριστικά.

Αμοιβαίες καταγγελίες για «μαγειρέματα»

ΟΠΩΣ HTAN ΦΥΣΙΚΟ, η νέα παταγώδης αποτυχία των έξιτ πολς δημιούργησε
πολλά ερωτηματικά και αντιδράσεις. «Κάτι δεν πηγαίνει καθόλου καλά με τις
στρατηγικές των έξιτ πολς», δήλωνε χθες ο καθηγητής Πολιτικής Ιστορίας Μπράιαν
Τζόουνς. «Πραγματικά, κάτι πρέπει να γίνει διότι ήταν απόλυτα ανακριβή»,
εξανέστη ο επικεφαλής της προεκλογικής εκστρατείας του Μπους, Μαρκ Ράσικοτ.
Μέσα από λόγια και κυρίως μισόλογα, το ρεπουμπλικανικό στρατόπεδο σχημάτιζε
μια εικόνα εξαπάτησης, με στόχο τον επηρεασμό της Δυτικής Ακτής, η οποία
παρακολουθεί πάντα τι συμβαίνει στην Ανατολική Ακτή: «τα πανεθνικά έξιτ πολς
έδειχναν πως ψηφίζουν πολύ περισσότερες γυναίκες από ό,τι άνδρες· τα έξιτ πολς
στη Φλόριντα έλεγαν πως ο ισπανόφωνος πληθυσμός είχε συρρικνωθεί ενώ έχει
συμβεί το αντίθετο· επίσης, υπολόγισαν εσφαλμένα τον αριθμό των γυναικών
ψηφοφόρων στη Βόρεια Καρολίνα».

Στη φανατική των συνωμοσιών Αμερική, οι καταγγελίες για «μαγειρέματα» δεν θα
μπορούσαν παρά να είναι αμοιβαίες. Σε ένα ψυχραιμότερο επίπεδο, προτάθηκαν για
την αποτυχία των έξιτ πολς άλλες εξηγήσεις: το γεγονός ότι πραγματοποιούνται
πολύ νωρίς, για παράδειγμα, όταν ψηφίζουν κυρίως γυναίκες, και οι γυναίκες
ψηφίζουν κυρίως Δημοκρατικούς. Ή ότι δεν αντικατοπτρίζουν τις επιστολικές και
τις επονομαζόμενες «πρώιμες ψήφους», οι οποίες ευνοούν συνήθως τους
Ρεπουμπλικανούς. H συζήτηση στις ΗΠΑ μόλις έχει αρχίσει.