Eφεδρικό πακέτο λιτότητας τον Φεβρουάριο

Πακέτο πρόσθετων μέτρων για τον προϋπολογισμό του 2005, που θα περιλαμβάνει
περικοπές στις αμυντικές δαπάνες, περαιτέρω συμπίεση των επιχορηγήσεων προς
τους φορείς (νοσοκομεία, ιδρύματα κ.ά.), μετάθεση εγκεκριμένων δαπανών για το
2006, αλλά και πάγωμα ή αναβολή προγραμματισμένων προσλήψεων, ετοιμάζει το
οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Παράλληλα, προετοιμάζεται η διεύρυνση του
προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων, ώστε να αυξηθούν τα έσοδα του Δημοσίου από τις
αποκρατικοποιήσεις στα 3 δισ. ευρώ, από 1,5 δισ. ευρώ που προβλέπει το
προσχέδιο του προϋπολογισμού. Έτσι, τον δρόμο προς ιδιώτες αναμένεται να
ακολουθήσει το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, ενώ θα πωληθεί η συμμετοχή του
Δημοσίου στο καζίνο της Πάρνηθας, καθώς και το ποσοστό (7.5%) του κράτους στην
Εθνική Τράπεζα.

Εφεδρεία

Τα πρόσθετα μέτρα λιτότητας στις δαπάνες, αλλά και η διεύρυνση των
αποκρατικοποιήσεων, θα είναι η εφεδρεία της κυβέρνησης στην πολύ πιθανή
περίπτωση κατά την οποία ο προϋπολογισμός του 2005 θα αποκλίνει από τους
στόχους του. Το κρίσιμο διάστημα που θα ληφθεί η απόφαση για τη λήψη των
μέτρων θα είναι το πρώτο δίμηνο του νέου έτους, κατά το οποίο και η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή θα έχει θέσει υπό αυστηρή παρακολούθηση την πορεία εκτέλεσης του
προϋπολογισμού που αμφισβητείται ήδη από την Κομισιόν για τη ρεαλιστικότητα
των στόχων του σε ό,τι αφορά τον ρυθμό ανάπτυξης και τον στόχο για το
έλλειμμα.

Αλλά δεν είναι μόνον η Ευρωπαϊκή Επιτροπή που μετά τη δημοσιονομική απογραφή
της κυβέρνησης, η οποία εκτόξευσε στο 5,3% το δημοσιονομικό έλλειμμα,
αμφιβάλλει για την επίτευξη των στόχων του προϋπολογισμού και ζητά τη λήψη
πρόσθετων μέτρων λιτότητας. Και στο υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών
θεωρούν ότι το προσχέδιο του προϋπολογισμού δεν εξασφαλίζει τον στόχο που έχει
τεθεί για μείωση του ελλείμματος κάτω από το όριο του 3%.

Τα έκτακτα μέτρα, που ουσιαστικά αναθεωρούν το προσχέδιο του προϋπολογισμού
που έχει ήδη κατατεθεί στη Βουλή, θα παρουσιαστούν από τον υπουργό Οικονομίας
Γιώργο Αλογοσκούφη στην Ευρωπαϊκή Ένωση πιθανότατα έως τις 5 Νοεμβρίου που
λήγει το τελεσίγραφο, το οποίο έχουν στείλει οι Βρυξέλλες προς την κυβέρνηση
σχετικά με τη δημοσιοποίηση των μέτρων που θα λάβει. Στη βαλίτσα του κ.
Αλογοσκούφη θα περιλαμβάνεται, επίσης, η εισοδηματική πολιτική λιτότητας στο
Δημόσιο για το 2005, που θα προβλέπει αυξήσεις μισθών 3,2% και συντάξεων 3,3%,
καθώς και οι αυξήσεις ορισμένων έμμεσων φόρων, όπως ο φόρος στα λεγόμενα φθηνά
τσιγάρα.

Το «πακέτο»

Σύμφωνα με πληροφορίες, το πακέτο έκτακτων μέτρων, στο οποίο μάλλον δεν θα
περιέχονται φορολογικά μέτρα, μεταξύ άλλων θα περιλαμβάνει:

* Τη δραστική μείωση των αμυντικών δαπανών για το νέο έτος. Οι αμυντικές
δαπάνες, όπως λένε αρμόδια στελέχη του οικονομικού επιτελείου, θα είναι το
πρώτο θύμα των περικοπών που θα γίνουν το 2005. Συγκεκριμένα, θα μετατεθούν ή
ακυρωθούν οριστικά παραγγελίες για νέο αμυντικό εξοπλισμό τον οποίο έχει
ζητήσει το υπουργείο Άμυνας.

* Τη μετάθεση δαπανών του προϋπολογισμού. Θα εξαντληθούν όλα τα περιθώρια
χρονικής μετάθεσης δαπανών που προορίζονταν για το 2005 και μεταφοράς τους σε
επόμενα έτη.

* Το ψαλίδισμα επιχορηγήσεων σε κρατικούς οργανισμούς με προοπτική να αυξήσουν
τα έσοδά τους από την αξιοποίηση της περιουσίας τους. Μέλος του οικονομικού
επιτελείου αναφέρει ότι πολλά κρατικά νοσοκομεία θα μπορούσαν να αυξήσουν τα
έσοδά τους εκμεταλλευόμενα σε συνεργασία με φορείς, ιδιωτικούς ή δημόσιους,
τις εγκαταστάσεις τους που παραμένουν αναξιοποίητες.

* Μετάθεση ή και πάγωμα προσλήψεων στο Δημόσιο. Οι προσλήψεις θα γίνονται με
το σταγονόμετρο. Έχει διαμηνυθεί σε διάφορα υπουργεία, όπως για παράδειγμα στο
υπουργείο Παιδείας, ότι τα περιθώρια για μαζικές προσλήψεις είναι περιορισμένα
και ότι θα πρέπει να βελτιώσουν τις υπηρεσίες τους μέσω αναδιάρθρωσης του
υφιστάμενου προσωπικού τους.

* Τη δραστική περικοπή των καταναλωτικών δαπανών του Δημοσίου. Στο στόχαστρο
θα μπουν οι υπερωρίες και οι μετακινήσεις των δημοσίων υπαλλήλων.

Λιτότητα

Τα έκτακτα μέτρα θα πλαισιώσουν την περιοριστική εισοδηματική πολιτική που ήδη
προβλέπει το προσχέδιο του προϋπολογισμού, αλλά και την πολιτική αναβολής των
φορολοελαφρύνσεων που είχε υποσχεθεί προεκλογικά η κυβέρνηση. Σε ό,τι αφορά
τις φοροελαφρύνσεις, η μείωση του συντελεστή φορολογίας των κερδών, από το 35%
στο 25% για τις A.E. και ΕΠΕ, καθώς και από το 25% στο 20% για τις προσωπικές
εταιρείες, πρόκειται, όπως τουλάχιστον υπόσχεται η κυβέρνηση, να
πραγματοποιηθεί σε ορίζοντα τριετίας.

Παράλληλα, ψαλιδίζονται και οι ελαφρύνσεις που έχει υποσχεθεί προεκλογικά η
κυβέρνηση και στα φυσικά πρόσωπα. Αν και το αφορολόγητο όριο θα αυξηθεί φέτος
κατά 1.000 ευρώ για μισθωτούς και συνταξιούχους, η όποια ωφέλεια για τα μεσαία
και υψηλά εισοδήματα θα ψαλιδιστεί ή θα μηδενιστεί από τις περικοπές στις φοροαπαλλαγές.

Σαρωτικό κύμα ιδιωτικοποιήσεων

Βασικό μέτρο για τη μείωση του ελλείμματος και του δημοσίου χρέους θα είναι η
πραγματοποίηση ενός σαρωτικού κύματος ιδιωτικοποιήσεων. Αν και ο
προϋπολογισμός του 2005 προβλέπει έσοδα 1,5 δισ. ευρώ από ιδιωτικοποιήσεις,
στο οικονομικό επιτελείο επεξεργάζονται πρόσθετο πακέτο ιδιωτικοποιήσεων,
ανεβάζοντας το συνολικό προσδοκώμενο ποσό εσόδων στα τρία δισ. ευρώ. Στα
πλαίσια του διευρυμένου πακέτου αποκρατικοποιήσεων εξετάζεται η πώληση του
Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου και της συμμετοχής του Δημοσίου στο καζίνο της
Πάρνηθας, καθώς και του ποσοστού (7.5%) που κατέχει το κράτος στην Εθνική
Τράπεζα. Μόνο από την πώληση του πρώτου, το οποίο θεωρείται «φιλέτο» από την
κυβέρνηση, υπολογίζεται ότι τα έσοδα για τον προϋπολογισμό μπορεί να φθάσουν
στα δύο δισεκατομμύρια ευρώ.

Το πετρέλαιο «καίει» στόχους του προϋπολογισμού

Μεγάλο αγκάθι στον προϋπολογισμό του 2005 αποδεικνύεται και η τιμή του
πετρελαίου. Ο προϋπολογισμός έχει δομηθεί πάνω σε βασικές παραδοχές, μία από
τις οποίες είναι ότι η τιμή του αργού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές θα
κυμανθεί, κατά μέσο όρο, στα επίπεδα των 40 δολαρίων ανά βαρέλι. Ωστόσο, η
τιμή του πετρελαίου κινείται για πάνω από δύο μήνες σε επίπεδα άνω των 50
δολαρίων ανά βαρέλι, δημιουργώντας σοβαρές πιέσεις σε όλες τις οικονομίες,
αλλά κυρίως στην ελληνική, η οποία εμφανίζει τη μεγαλύτερη ενεργειακή εξάρτηση
από το πετρέλαιο ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αναθεώρηση

H παραδοχή του προϋπολογισμού γαι την τιμή του πετρελαίου κινδυνεύει να
αποδειχθεί εκτός τόπου και χρόνου και ήδη στο οικονομικό επιτελείο υπάρχουν
σκέψεις για αναθεώρησή της, γεγονός που θα επηρεάσει βασικά μεγέθη του νέου
προϋπολογισμού και κυρίως το σκέλος των δαπανών.

H διατήρηση – κάτι πολύ πιθανό – των τιμών του πετρελαίου σε πολύ υψηλότερα
επίπεδα από τα 40 δολάρια που προβλέπει ο προϋπολογισμός, σημαίνει ότι δεν θα
επιτευχθούν στόχοι του προϋπολογισμού για βασικά μεγέθη όπως ο πληθωρισμός και
η ανάπτυξη. Πρόκειται για προβλέψεις, οι οποίες χαρακτηρίζονται εξαιρετικά
αισιόδοξες, ακόμη και από στελέχη του οικονομικού επιτελείου. Για το 2005 ο
πληθωρισμός προβλέπεται ότι θα κυμανθεί σε μέσα επίπεδα στο 2,9%, ενώ όσον
αφορά την ανάπτυξη προβλέπεται ρυθμός 3,9%.

Αποκλίσεις

Ήδη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τις προβλέψεις της για την ελληνική
οικονομία, οι οποίες απέχουν σημαντικά από αυτές της κυβέρνησης. Συγκεκριμένα
η Κομισιόν προβλέπει για το 2005 ανάπττυξη μόλις 3,3% και δημοσιονομικό
έλλειμμα 3,6%, αντί για 2,8% που προβλέπει η κυβέρνηση.