διακοπές Kρήτη

Στη Δυτική Κρήτη υπάρχει ένα χωριό αλλιώτικο από τα άλλα: όλα του τα σπίτια
είναι ξενώνες. Δεν είναι κανένα μεγάλο resort, δεν είναι τεράστιο και δεν
είναι καν κοντά στη θάλασσα. Πας εκεί με χωματόδρομο και ξέρεις απόλυτα το
γιατί. Το ταξίδι ως τη Μηλιά δεν σταματάει στην είσοδο του χωριού. Για την
ακρίβεια, εκεί ακριβώς αρχίζει. Ένα ταξίδι στον χρόνο…

Κάποτε ήταν ένα απλό ορεινό χωριό στη χανιώτικη ενδοχώρα. Φτιάχτηκε πριν τρεις
τέσσερις αιώνες, εγκαταλείφθηκε και ξανακατοικήθηκε στη συνέχεια, πριν από τον
τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο και ιδιαίτερα στα χρόνια της Κατοχής. H Μηλιά ήταν
χτισμένη μέσα σε μια καταπράσινη ρεματιά με καστανιές και καρυδιές, εντελώς
κρυμμένη από τον κεντρικό δρόμο και τα ενοχλητικά βλέμματα των Γερμανών
κατακτητών. Όταν μετά τον πόλεμο διανοίχτηκε το τούνελ στο Τοπολιανό Φαράγγι,
ο κεντρικός δρόμος άλλαξε. H Μηλιά απομονώθηκε και οι κάτοικοί του μετακόμισαν
στο γειτονικό χωριό Βλάτος, αλλά και στο Σηρικάρι και στις
Καλάθενες. Από το 1955 τα πέτρινα σπιτάκια του άδειασαν εντελώς και
μόνο κάποιος περαστικός βοσκός έσπαγε αραιά και πού τη σιγαλιά των χρόνων.
Ύστερα από πολλά χρόνια, δύο από τις παλιές οικογένειες της Μηλιάς που είχαν
εκεί τα σπίτια τους αποφάσισαν να ξαναδώσουν ζωή στο χωριό. Αγόρασαν τα
υπόλοιπα σπίτια, και άρχισαν το 1981 να τα αναστηλώνουν και να αναδασώνουν τις
γύρω έρημες πλαγιές. H αναστήλωση έγινε με περισσή φροντίδα και σεβασμό στην
τοπική αρχιτεκτονική με ίδιες δαπάνες, με επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης
και άφθονη προσωπική εργασία. Το 1993 η οικογένεια Μακράκη και η οικογένεια
Τσουρουνάκη με δικαιολογημένη υπερηφάνεια εγκαινίασαν τον πρώτο παραδοσιακό
οικισμό-ξενώνα της Κρήτης. Καλώς ορίσατε!

Στο χωριό που σταμάτησε ο χρόνος

H μοναδικότητα της Μηλιάς αρχίζει από την αίσθηση της αποκοπής από τους
σύγχρονους ρυθμούς: ένας χωματόδρομος σας φέρνει στο χωριό, μακριά από το
κεντρικό οδικό δίκτυο, εξίμισι χιλιόμετρα από το κοντινότερο χωριό και μέσα
στην ησυχία του βουνού. Μετά είναι και το ιδιαίτερο στυλ στα δεκατρία
διαφορετικά μεταξύ τους δωμάτια: όλα πέτρινα με παραδοσιακά τζάκια, με
πέτρινες στέγες, ωραίες ταράτσες με εκπληκτική θέα στην κοιλάδα με τις
καστανιές και έπιπλα-συλλεκτικά κομμάτια αγορασμένα από τα γύρω χωριά. Το
ηλεκτρικό είναι απόν από το χωριό ενισχύοντας την αίσθηση του σταματημένου
χρόνου. Παρ’ όλ’ αυτά ζεστό νερό υπάρχει στα μπάνια και οι τυπικές ανέσεις
υγιεινής είναι θαυμάσιες (οι παλιοί λέβητες με τα ξύλα αντικαταστάθηκαν από
αυτούς με υγραέριο). H διαρρύθμιση των δωματίων διατηρήθηκε όπως ήταν: ακόμη
και βράχια του βουνού που ήταν μέρος του τοίχου παρέμειναν στη θέση τους! Το
αποτέλεσμα είναι απλώς μαγευτικό.

Καλή όρεξη με την αγνότητα

Το φαγητό στο ξαναγεννημένο από το παρελθόν χωριό της Μηλιάς είναι μια
σπουδαία υπόθεση. Περάστε στον υποβλητικό χώρο της τραπεζαρίας (σήμερα είναι
δύο οι τραπεζαρίες): ημίφως από τα παραθυράκια, μακρόστενα ξύλινα τραπέζια,
παλιές λάμπες και σκεύη στολίζουν τους τοίχους και άρωμα από φρέσκο ζυμωτό
ψωμί μόλις βγαλμένο από τον παλιό ξυλόφουρνο. Εντάξει με τον χώρο; Περάστε
τώρα και στο κυρίως θέμα, δηλαδή το φαγητό. Σήμερα το ετοιμάζουν ο Μανώλης
Μαρακάκης και ο Σπύρος Μακράκης και το μενού περιλαμβάνει τοπικά παραδοσιακά
πιάτα, πολλά από τα οποία είναι και εξαιρετικά σπάνια. Ένα τέτοιο πιάτο, και
μάλιστα της εποχής αυτής, είναι οι πατάτες με τα κάστανα στιφάδο, παραδοσιακό
χειμωνιάτικο φαγητό στα καστανοχώρια των Χανίων. Το μυστικό της γεύσης είναι
φυσικά τα υλικά. Αγνά και πεντανόστιμα, είναι βγαλμένα όλα από τα μποστάνια
και τις καλλιέργειες των δύο οικογενειών (σε χίλια στρέμματα γύρω από τη
Μηλιά), αυστηρώς βιολογικά και ελεγμένα και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για
τα γεύματα των τυχερών ενοίκων: ολόφρεσκα λαχανικά, κοτόπουλα ελευθέρας βοσκής
και αρνιά που βόσκουν στους απέναντι λόφους, φρούτα μόλις κομμένα από τα γύρω
δέντρα. Το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό: ψητό κατσικάκι στον ξυλόφουρνο που
λιώνει στο στόμα, ριγανάτο και κοκκινιστό κουνέλι, ντολμάδες με ανθούς,
μπουρέκι με μυζήθρα στον φούρνο, στακοπίλαφο, χοιρινό με πορτοκάλι, κόκορας
κρασάτος και άλλα πολλά. Και βέβαια σπιτικό κρασί. Και όσο για το πρωινό, μαζί
με το φρέσκο ζυμωτό ψωμί έρχονται οι μαρμελάδες από σύκα και βατόμουρα, μέλι
κεχριμπαρένιο, γλυκά και αλμυρά καλιτσούνια, μηλόπιτες, λαδοκούλουρα και άλλα
τερψιλαρύγγια. Αν θέλετε να κάνετε δίαιτα, τότε βρίσκεστε στο λάθος μέρος.

Στη γειτονιά μιας άλλης Κρήτης

H Μηλιά βρίσκεται σε μιαν από τις πιο άγνωστες γωνιές της Κρήτης, ανάμεσα σε
λόφους με ελαιώνες και ωραία χωριουδάκια, τα περισσότερα ξεχασμένα από τους
βιαστικούς ταξιδιώτες που ακολουθούν τον κεντρικό ασφαλτόδρομο για να πάνε στο
Ελαφονήσι. Με βάση τη Μηλιά μπορείτε να ανακαλύψετε το Σηρικάρι και τη
γειτονιά του, τους Κωστογιάννηδες, τα Σινενιανά, τα
Στρατηγιανά και τις ωραίες ορεινές τους διαδρομές στα μιτάτα και στα
μαντριά με την εκπληκτική θέα, μπορείτε να κάνετε τη διαδρομή από τον
καταπράσινο Κουτσοματάδο προς το Σάσαλο και ακολουθώντας τον
δρόμο μέσα από το ρέμα με τις καστανιές και τις πικροδάφνες να φτάσετε στις
χαμένες Μυλωνές και στους Αλιγούς (και αν θέλετε να συνεχίσετε
νότια μέσα στο όμορφο Κακοδικιανό Ρέμα με τους πυκνούς ελαιώνες και τους
γραφικούς οικισμούς), να ανακαλύψετε το άγνωστο φαράγγι των Μεσαυλίων
και την ωραία χτισμένη με αρχαίο υλικό βυζαντινή εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας
στα Λατζιανά. Κι ακόμη αν θέλετε να πάτε μακρύτερα, εξερευνώντας τα
χωριά της δυτικής ακτής με τα υπέροχα τοπία τους μέχρι το διάσημο
Ελαφονήσι και το μοναστήρι της Χρυσοσκαλίτισσας.
Και βέβαια μη χάσετε να πάτε στο κοντινό χωριό Βλάτος για ρακές και να
δείτε μεταξύ Μηλιάς και Βλάτους το Πάρκο της Ειρήνης, ένα άλσος που
δημιουργήθηκε με φύτευση δέντρων και φυτών από όλη την Ευρώπη με πρωτοβουλία
του Μητροπολίτη Κισσάμου και Σελίνου Ειρηναίου, του Ινστιτούτου Γκαίτε Χανίων
και του γερμανικού υπουργείου Γεωργίας.

Αν έρθετε σε όλα αυτά τα ελάχιστα γνωστά μέρη το φθινόπωρο, θα συναντήσετε
σχεδόν παντού και τα δημοφιλή καζανέματα της ρακής: η μυρωδιά από τα
αναβράζοντα στέμφυλα, η κάπνα της φωτιάς από τα ελιόξυλα και το άρωμα από τους
μεζέδες στη θράκα μπερδεύονται με τις υπέροχες υγρασίες της εποχής σε ένα
ανεπανάληπτο κράμα που δεν θα ξεχάσετε ποτέ. Όλα αυτά είναι εικόνες, μυρωδιές,
χρώματα και ήχοι μιας άλλης Κρήτης. Εξάλλου η ύπαρξη της Μηλιάς σε αυτήν την
άλλη Κρήτη υπάγεται.

info

Παραδοσιακός οικισμός Μηλιάς 28220-51569, Δήμος Ινναχωρίου 28220-61544,
Αγροτικό Ιατρείο Έλους 28220-61227, Αστυνομία Έλους 28220-61241.

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΝΤΩΝΗΣ ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ – ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΚΛΑΙΡΗ ΜΟΥΣΤΑΦΕΛΛΟΥ

Διεύθυνση: Γιάννης Ντρενογιάννης * Υπεύθυνος Ύλης: Χρήστος Λιάλιος