Eπενδύσεις με… θέα στη σύνταξη

H ανασφάλεια για το συνταξιοδοτικό καθεστώς, η οποία έχει μεγαλώσει τα
τελευταία χρόνια, στρέφει όλο και περισσότερους εργαζομένους σε τράπεζες,
ασφαλιστικές εταιρείες και αμοιβαία κεφάλαια, προκειμένου να εξασφαλίσουν ένα
πρόσθετο εισόδημα στα χρόνια της σύνταξης.

Ο φόβος για αλλαγές στο ασφαλιστικό καθεστώς στο μέλλον, οι οποίες ενδέχεται
να επιβαρύνουν τους σημερινούς εργαζομένους και να αλλάξουν προς το χειρότερο
τους όρους συνταξιοδότησης, έχει ενταθεί στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, όπως
προκύπτει από τις συνεχείς αναφορές των διεθνών οργανισμών αλλά και της
Τραπέζης της Ελλάδος, που ζητούν τη λήψη μέτρων λόγω της γήρανσης του
πληθυσμού. Αλλά και διεθνώς οι ανησυχίες δεν έχουν εκλείψει, ακόμα και σε
χώρες που η συμπληρωματική ασφάλιση, με τη δημιουργία ομαδικών επενδυτικών
προγραμμάτων (pesnion funds και plans), αποτελεί μεγάλο μέρος της περιουσίας
κάθε νοικοκυριού. Στη Μεγάλη Βρετανία, για παράδειγμα, τα νοικοκυριά
αποταμιεύουν το 51% των χρημάτων τους σε συνταξιοδοτικά προγράμματα, ενώ στις
ΗΠΑ και στη Γερμανία το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 30%.

Δεν είναι αργά

Στο περιβάλλον αυτό, τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες προσφέρουν
προγράμματα που προσαρμόζονται τόσο στο προφίλ όσο και στην ηλικία κάθε
αποταμιευτή. Πολλά από τα προγράμματα αυτά απευθύνονται ακόμη και σε
εργαζομένους που βρίσκονται λίγα χρόνια πριν από τη συνταξιοδότησή τους,
καταρρίπτοντας την αντίληψη που κυριαρχούσε τα προηγούμενα χρόνια για την
αποτελεσματικότητα των επενδυτικών και συνταξιοδοτικών προγραμμάτων ότι «όσο
πιο νωρίς, τόσο πιο καλά».

Στην πράξη, δημιουργούν ένα καλάθι επενδύσεων (μετοχές, ομόλογα, καταθέσεις
κ.λπ.), το οποίο αλλάζει ανάλογα με την ηλικία και το προφίλ του πελάτη. Για
παράδειγμα, άλλη σύνθεση έχει το χαρτοφυλάκιο για έναν αποταμιευτή στα τριάντα
του και άλλη στα εξήντα του. Γενικά, όσο μεγαλώνει η ηλικία τόσο πιο
συντηρητικό γίνεται το χαρτοφυλάκιο, καθώς ο αποταμιευτής πλησιάζει στη
συνταξιοδότηση.

Στα μέτρα του πελάτη

Παράλληλα με τα τυποποιημένα προϊόντα (καταθέσεις, αμοιβαία κεφάλαια, ρέπος,
ομόλογα), υπάρχουν χαρτοφυλάκια και επενδυτικά προγράμματα στα μέτρα κάθε
πελάτη. Για παράδειγμα, η Πειραιώς έχει ειδικό προϊόν (Προσωπικό Επενδυτικό
Πρόγραμμα) το οποίο προσφέρει ταυτόχρονα πιστωτική κάρτα, καταναλωτικό και
στεγαστικό δάνειο με μικρότερα επιτόκια και με εκπτώσεις στα έξοδα. Οι
υπόλοιπες τράπεζες διαμορφώνουν το επενδυτικό πρόγραμμα του πελάτη τους είτε
στο κατάστημα είτε μέσω του private banking, ή και στα δύο (π.χ. Εθνική, Alpha
Bank, Eurobank κ.ά.).

Τραπεζικοί και ασφαλιστικοί οργανισμοί δημιουργούν αρχικά τυποποιημένα
χαρτοφυλάκια, τα οποία ονομάζουν «χαρτοφυλάκια αναφοράς» και ισχύουν για όλες
τις ηλικίες. Στη συνέχεια, αλλάζουν τη σύνθεσή τους ανάλογα με τις προτιμήσεις
του πελάτη και την ηλικία του.

Για παράδειγμα, η Eurobank Securities και η Eurobank Asset Management θεωρούν
ότι το τυπικό χαρτοφυλάκιο για έναν επενδυτή – αποταμιευτή που επιθυμεί μεσαίο
βαθμό κινδύνου, αποτελείται από 15% μετρητά, 35% μετοχές και 40% ομόλογα. Το
υπόλοιπο 10% μπορεί να περιλαμβάνει εναλλακτικές μορφές επένδυσης, όπως
προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου κ.λπ. Αναλυτικότερα, το χαρτοφυλάκιο αυτό θα
μπορούσε να έχει την εξής σύνθεση: Μετρητά 15%, κρατικά ομόλογα 21%, εταιρικά
ομόλογα 5%, ομόλογα αναδυόμενων κεφαλαιαγορών 3%, μετοχές Ευρώπης 13%, μετοχές
ΗΠΑ 13%, μετοχές Ιαπωνίας 5%, μετοχές αναδυόμενων αγορών 4% και εναλλακτικές
επενδύσεις 10%. Ταυτόχρονα, η Eurobank (www.eurobank.gr) προσφέρει
τραπεζοασφαλιστικά προγράμματα της σειράς Europlan, που εξασφαλίζουν εγγύηση
κεφαλαίου, εγγυημένη απόδοση (3% τουλάχιστον), ασφαλιστική κάλυψη και
φορολογική απαλλαγή.

Αντίστοιχα, η Citibank (www.citibank.gr)
προτείνει έξι διαφορετικά χαρτοφυλάκια: χωρίς κίνδυνο, για εισόδημα, για
συντηρητικούς, για ισορροπημένους, για ανάπτυξη και για έντονη ανάπτυξη.
Ενδεικτικά, το χαρτοφυλάκιο «για εισόδημα» αποτελείται από: 10% ευρωπαϊκές
μετοχές, 20% αμοιβαία κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων, 25% ευρωπαϊκά εταιρικά
ομόλογα και 45% από ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα.

Το χαρτοφυλάκιο αλλάζει ανάλογα με την ηλικία

Ο διευθυντής ανάλυσης της Magna Trust ΑΧΕΠΕΥ, κ. Μάνος Χατζηδάκης, παρουσιάζει
ενδεικτικά ένα χαρτοφυλάκιο το οποίο αλλάζει ανάλογα με την ηλικία:

* Ηλικία 25 έως 30 ετών: Το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων χρημάτων
(περίπου το 75%) κατευθύνεται σε μετοχές, ένα μικρό ποσοστό (περίπου 20%) σε
ομόλογα και κάποιο ποσό σε μετρητά, για την κάλυψη εκτάκτων αναγκών.

* Ηλικία 30 έως 50 ετών: Μείωση του ποσοστού των μετοχών στο
χαρτοφυλάκιο κατά περίπου 10% – με στροφή προς εταιρείες μεγάλης
κεφαλαιοποίησης – εξασφαλίζοντας παράλληλα τα κέρδη με αύξηση των χρημάτων που
τοποθετούνται σε ομόλογα.

* Ηλικία από 50 έως και πάνω από 65 ετών: Περίπου το μισό χαρτοφυλάκιο
πρέπει να αποτελείται από μετοχές και το υπόλοιπο 50% να μοιράζεται
περισσότερο σε ομόλογα και λιγότερο σε μετρητά.

* Ηλικία 65 ετών και άνω: Οι μετοχές μπορεί να αποτελούν έως και το 45%
του χαρτοφυλακίου, τα μετρητά για περιπτώσεις ανάγκης 10%, ενώ το υπόλοιπο
ποσό πρέπει να είναι επενδεδυμένο σε ομόλογα.