MΠETTY APBANITH Δύσκολες λύσεις για δύσκολους καιρούς

«Είναι αυτονόητο για μένα: αν ένας ρόλος μου αρέσει, τον κάνω είτε είναι ο πρώτος είτε ο τελευταίος. Γιατί πρώτα απ’ όλα αγαπάω το θέατρο, με νοιάζει το θέατρο. Βαριέμαι τραγικά την επανάληψη της εικόνας», λέει η Μπέττυ Αρβανίτη

«Ακόλαστες εσπερίδες» του Ανδρέα Στάικου τώρα, Έικμπορν – «Και Καλά
Χριστούγεννα…» – μετά… Στον αστερισμό της κωμωδίας φέτος… H επιλογή σας
έχει σχέση με την κρίση στα πράγματα του θεάτρου – κάτι πιο «προσιτό» στο
κοινό;

«Όχι. Όχι. Ήταν ανάγκη. Μια πάρα πολύ βαθιά ανάγκη. Βγαίνοντας από τη “Μαρία
Στιούαρτ” – όπου, εδώ που τα λέμε, κακά τα ψέματα, ήταν σα να έπαιζα τραγωδία
κάθε μέρα, τόση αντοχή και συγκέντρωση απαιτούσε… – είχα απόλυτη ανάγκη για
κάτι “κόντρα”».

Από το 1962 στο θέατρο, πρωταγωνίστρια του «παλιού» ελληνικού κινηματογράφου,
στην οδό Κεφαλληνίας από το 1987 με το σχήμα «Πράξη» που δημιούργησαν μαζί με
τον σύντροφό της Βασίλη Πουλαντζά, η Μπέττυ Αρβανίτη υλοποίησε αυτό που πολλοί
ήθελαν και λίγοι επιχείρησαν – όχι όλοι με επιτυχία: να στρέψει οριστικά τα
νώτα στο παρελθόν ενός εύκολου θεάματος και να υπηρετήσει με απόλυτη συνέπεια
ένα θέατρο ουσίας. Καλώντας κοντά της για ένα ρεπερτόριο εξαιρετικά ενδιαφέρον
σκηνοθέτες, ηθοποιούς, σκηνογράφους και άλλους ανθρώπους του θεάτρου από τους
εκλεκτότερους και δίνοντας μεγάλες ευκαιρίες σε νέους που ξεπήδησαν από το
θέατρό της.

Τις μέρες αυτές εγκαινίασε την καινούργια B’ Σκηνή του με δύο εξαιρετικούς
περσινούς μονολόγους της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας – ο ένας του Ανδρέα Στάικου,
αστραφτερό κομμάτι σε μια ερμηνεία της πυροτέχνημα – και παράλληλα κάνει με
τον Τάσο Μπαντή δοκιμές για την κωμωδία του Έικμπορν.

«Μου άρεσε πολύ η ιδέα. Της κωμωδίας αυτού του τύπου, με τα πολλά επίπεδα.
Επιπλέον έχει εννέα ρόλους τόσο μοιρασμένους που δεν ξέρεις ποιος
πρωταγωνιστεί. Και είναι σπουδαίο έργο! Πέρα από το πρώτο επίπεδο με το γέλιο.
Δεν υπάρχει ούτε μία φράση όπου να μη βλέπει ο καθένας κάτι από τον εαυτό του,
από αυτά που έχει βιώσει. Ο Έικμπορν είναι, θα τολμούσα να πω, σαν Τσέχωφ.
Μεγάλος μάστορας! Που ξέρει πολύ καλά τον άνθρωπο και το θέατρο».

Τελευταία, όμως, έχει γίνει μόδα από τους σκηνοθέτες, τους νέους κυρίως και
τους «προχωρημένους», στις κωμωδίες να αναζητούν «σκοτεινές πλευρές» και να
απωθούν το γέλιο σαν να είναι αμάρτημα…

«Ίσα, ίσα! Εδώ ο Τάσος τονίζει το στοιχείο. Επιδιώκει την ταύτιση του θεατή ο
οποίος έτσι βλέπει τον εαυτό του και γελάει περισσότερο. Επειδή ξέρει… Αυτό
είναι το “παιχνίδι” που γίνεται στην παράσταση. Χωρίς να αγνοούνται τα άλλα
επίπεδα. Ο Έικμπορν φτιάχνει με ευτελή, μπανάλ υλικά, το έργο, αλλά τα υλικά
αυτά τα φωτίζει με ένα δικό του τρόπο. Κι αυτή είναι η γοητεία και η ποίησή
του».

Εν μέσω κρίσης και εν μέσω μεγάλων δυσκολιών στη «ροή» των επιχορηγήσεων
ετοιμάσατε ένα ρεπερτόριο με τέσσερις παραστάσεις και έξι έργα εξίσου πλούσιο
αν όχι πιο «επιθετικό» από άλλοτε και στήσατε μια καινούργια B’ Σκηνή…

«Είναι η άποψή μας. Πιστεύουμε ότι στους δύσκολους καιρούς πρέπει να
αντιμετωπίζονται τα πράγματα με δύσκολες λύσεις. Και όχι με εύκολες. Όσο για
την “κρίση”, την πιστεύω και δεν την πιστεύω. Γιατί πάντα κάποιες παραστάσεις
δουλεύουν. Πέρσι με “Μαρία Στιούαρτ” – Σίλερ, αυτό το κείμενο, τρεις ώρες, μια
παράσταση πολύ λιτή και πολύ αυστηρή… – και γεμίζαμε. E, αυτό κάτι λέει».

Θα είχατε κάνει την «Πράξη» αν δεν είχατε πλάι σας τον Βασίλη Πουλαντζά;

«Ποτέ. Αλλά ποτέ. Επειδή δεν θα μπορούσα να ασχοληθώ με τα διοικητικά και τα
οικονομικά. Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Μοιράζομαι μαζί του και το καλλιτεχνικό
μέρος. Ήταν πολύ μεγάλη μου τύχη που ο Βασίλης νοιαζόταν από μικρός για το
θέατρο. Δεν ήταν ότι “με ερωτεύτηκε και μου έκανε θέατρο”. Την πετριά την
είχε….». Γελάει. «Κάποια πράγματα, όπως η δημιουργία της B’ Σκηνής, είναι
εντελώς δικά του».

«Σαν να τρέχω στην Ολυμπιάδα…»

«Οι “Ακόλαστες εσπερίδες”, ο μονόλογος αυτός που έγραψε για μένα ο Ανδρέας
Στάικος, ήταν μια πρόκληση. Προσωπική πρόκληση. Και χρειαζόταν μια απάντηση
εξίσου προσωπική. Σ’ αυτό το επίπεδο παίχτηκε το “παιχνίδι” μας με τον Ανδρέα:
“Έτσι είσαι; Θα δεις τι θα σου κάνω κι εγώ”». Γελάει. «Πρόκειται για μια
γυναίκα που μιλάει για μια ζωή. Την έχει ζήσει; Την έχει φανταστεί; Δεν
ξέρουμε. Πάνω απ’ όλα όμως, όταν παίζεις Στάικο, είναι το ύφος του. Είναι
απολύτως αιρετικός. Μόνο για σωματοποίηση αυτού του λόγου μπορούμε να μιλάμε.
Αν δεν μπορείς να επικοινωνήσεις με τον λόγο του είναι καλύτερα να παίξεις
κάτι άλλο.

Το πολύ σοβαρό με τους μονολόγους γενικά είναι ότι κάθε φορά που βγαίνεις
πρέπει να “ξανασυστήνεσαι”. Για τον συγκεκριμένο μονόλογο χρειάζεται επιπλέον
και η “συνενοχή” του κοινού. Είναι το πιο δύσκολο. Πρέπει να το πετύχεις από
την αρχή. Να καταλάβει ο άλλος τι βλέπει. Μεγάλη περιπέτεια! Νιώθω σαν να έχω
αγώνες αυτές τις μέρες. Σαν να πρόκειται να τρέξω στην Ολυμπιάδα!».

INFO

Στο θέατρο «Οδού Κεφαλληνίας» (Κεφαλληνίας 16, τηλ. 210-8838.727). «Ακόλαστες
εσπερίδες» στη B’ Σκηνή μέχρι την Κυριακή. Εισιτήρια: 20, (φοιτητικό) 14 ευρώ.
«Και καλά Χριστούγεννα…» στην A’ Σκηνή από το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου.