Για άλλους… μαύρος και γι’άλλους χρυσός

O «μαύρος χρυσός», το πετρέλαιο, οδηγείται σε μία τρελή κούρσα αυξήσεων των
διεθνών τιμών του. Από το ράλι αυτό, αναδεικνύονται ωφελημένοι και ζημιωμένοι
– έτσι που το πετρέλαιο, για άλλους είναι… «μαύρος» (ως απειλή) και για
άλλους χρυσός – ως όφελος.

Χαμένους αλλά… και κερδισμένους έχει η τρελή κούρσα τιμών του πετρελαίου.
Πρώτο θύμα είναι ο καταναλωτής, ο οποίος αναμένεται να πληρώσει το πετρέλαιο
θέρμανσης (από την Παρασκευή ή τη Δευτέρα οπότε αρχίζει η διάθεσή του) 45-46
λεπτά το λίτρο – σύμφωνα με πληροφορίες, τόσο θα πωλεί η ΕΚΟ -, ενδεχομένως
και ακριβότερα.

Στους χαμένους συγκαταλέγονται, επίσης, οι επιχειρήσεις καθώς τα λειτουργικά
τους έξοδα αυξάνονται διαρκώς, αλλά και η οικονομία που πληρώνει ακριβά την
κούρσα τιμών του μαύρου χρυσού με φρένο στην ανάπτυξη και πιέσεις στον
πληθωρισμό. Μάλιστα, ο λογαριασμός για την ελληνική οικονομία θα είναι ακόμη
πιο τσουχτερός αν επαληθευθούν οι χθεσινές προβλέψεις της Διεθνούς Επιτροπής
Ενέργειας, η οποία κάνει λόγο για εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου σε επίπεδο
σοκ (ακόμη και άνω των 60 δολαρίων ανά βαρέλι).

Υπάρχουν, όμως, και οι κερδισμένοι από την… τρελή κούρσα τιμών του
πετρελαίου.

Πρώτο και καλύτερο το Δημόσιο που βλέπει τα έσοδά του από τους φόρους των
καυσίμων να αυξάνονται σημαντικά, ενώ οφέλη αποκομίζει και το κύκλωμα διύλισης
και εμπορίας πετρελαιοειδών. Ειδικότερα:

Οι κερδισμένοι

ΔΗΜΟΣΙΟ: Οι αυξημένες τιμές των καυσίμων υπολογίζεται ότι έχουν συνεισφέρει
στον κρατικό προϋπολογισμό επιπλέον έσοδα, από φόρους που επιβάλλονται στα
πετρελαιοειδή, άνω των 500 εκατ. ευρώ τους τελευταίους έξι μήνες. Και όλα
αυτά, μόνο από δύο φόρους οι οποίοι είναι αναλογικοί, δηλαδή η απόδοσή τους
αυξάνεται όσο αυξάνεται η χονδρική τιμή των καυσίμων. Πρόκειται για τον ΦΠΑ
18% που επιβάλλεται στη χονδρική τιμή των καυσίμων και για το τέλος που
επιβάλλεται στα καύσιμα μετά τη διύλιση με συντελεστή 1%.

ΔΙΥΛΙΣΤΗΡΙΑ KAI ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΕΜΠΟΡΙΑΣ: Φέτος, μολονότι τα κέρδη στο κύκλωμα
διύλισης και εμπορίας καυσίμων παρουσιάζουν συγκρατημένη αύξηση σε σχέση με
πέρυσι, αυτά κρίνονται ως ιδιαιτέρως ικανοποιητικά καθώς υπολογίζονται επί των
υψηλών κερδών που αποκτήθηκαν το 2003. Πρόκειται για κέρδη που οφείλονται και
στην άνοδο των διεθνών τιμών των καυσίμων, η οποία είχε αρχίσει από πέρυσι.
Ενδεικτικό είναι ότι πέρυσι τα δύο μεγάλα διυλιστήρια, ΕΛΠΕ και Μότορ Όιλ,
επέτυχαν αντίστοιχα 112,7% και 13,4% αύξηση στα καθαρά κέρδη τους. Πολύ καλές
ήταν οι επιδόσεις και των εταιρειών εμπορίας, καθώς οι επτά μεγαλύτερες
επιτυγχάνουν αύξηση κερδών από 10,5% έως 49%. Ας σημειωθεί, πάντως, πως μεταξύ
των «25» η Ελλάδα κατέχει την τρίτη θέση, με τις υψηλότερες τιμές προ φόρων
και δασμών στην αμόλυβδη βενζίνη. Πρόκειται για τις τιμές που αφορούν τα
περιθώρια κέρδους των εμπλεκομένων στη διύλιση και την εμπορία των υγρών
καυσίμων.

ΜΕΓΑΛΟΙ ΞΕΝΟΙ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ (Hedge funds): Πρόκειται για τα μεγάλα
κερδοσκοπικά κεφάλαια που ποντάρουν στις προβλέψεις για τη διαμόρφωση της
τιμής του πετρελαίου στο μέλλον. Πρόκειται για μια αγορά που λειτουργεί όπως
το χρηματιστήριο παραγώγων όπου κάποιοι ποντάρουν στην άνοδο, ή στην πτώση των
τιμών. Λόγω του μεγάλου όγκου των κεφαλαίων που διαχειρίζονται, είναι σε θέση
να επηρεάζουν καθοριστικά την πορεία των τιμών στη διεθνή αγορά.

Και οι χαμένοι

ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ: Αν δεν υπάρξουν θεαματικές εξελίξεις τα 24ωρα που
ακολουθούν μέχρις ότου αρχίσει η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης στην αγορά,
η αύξηση που θα κληθούν να πληρώσουν τα νοικοκυριά θα είναι 35%-40% σε σχέση
με πέρυσι τον Οκτώβριο.

Και αυτό, καθώς το πετρέλαιο θέρμανσης εκτιμάται ότι θα διατεθεί από 45 λεπτά
το λίτρο και άνω, έναντι 33 λεπτών πέρυσι.

Σε αυτήν την περίπτωση, μια τετραμελής οικογένεια που διαμένει σε διαμέρισμα
100 τ.μ. και έχει μηνιαία κατανάλωση 300 λίτρα θα πληρώσει φέτος τουλάχιστον
130 ευρώ σε μηνιαία βάση, έναντι 100 ευρώ πέρυσι.

Άλλωστε, εφόσον η τιμή του μαύρου χρυσού διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα για μακρό
χρονικό διάστημα, απειλεί να προκαλέσει αύξηση των τιμών σε προϊόντα και
υπηρεσίες όπως τα κόμιστρα των ταξί, οι μεταφορές, τα εισιτήρια των
υπεραστικών λεωφορείων, τα τρόφιμα κ.ά.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ: Μεγάλες επιχειρήσεις «είδαν» το κόστος παραγωγής και
λειτουργίας να αυξάνεται το τελευταίο εξάμηνο κατά 10%-20%. Χαρακτηριστικές
είναι οι περιπτώσεις της Aegean Airlines, της αλευροβιομηχανίας Μύλοι Λούλη,
της βιομηχανίας κρουασάν Chipita και πολλών άλλων εταιρειών που
δραστηριοποιούνται σε ενεργοβόρους κλάδους.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Το τίμημα της ξέφρενης αύξησης τιμών του μαύρου χρυσού τον
τελευταίο χρόνο υπολογίζεται πως ισοδυναμεί μέχρι τώρα με απώλειες 550 εκατ.
ευρώ από το εθνικό εισόδημα της χώρας. Και αυτό, αφού χάθηκε 0,37 της μονάδας
από το ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ.

Για κάθε 10 δολάρια που αυξάνεται η διεθνής τιμή του μαύρου χρυσού το
Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν «ροκανίζεται» κατά 0,5 της εκατοστιαίας μονάδας, ενώ
ο πληθωρισμός αυξάνεται κατά 0,6 της μονάδας σύμφωνα με τις οικονομικές
αναλύσεις.