Γράμμα από την άκρη του νερού

Τα εννέα μπουκάλια που βρέθηκαν στην Λίμνη Κλόπερ του Μέριλαντ περιείχαν
διφορούμενα μηνύματα. Όλα μαζί, μια μισοτελειωμένη ιστορία. Απαντήσεις
δόθηκαν, η ιστορία όμως, το πιθανότερο, δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.

Όλα τα μπουκάλια που βρέθηκαν, διαθέτουν μηνύματα σκοτεινού περιεχομένου, τυπωμένα στις παλάμες. Το ένα από αυτά λέει: «H ερώτησή σου είναι απάντηση που παρερμηνεύτηκε»

Είναι ένα ευχάριστο απόγευμα του Σεπτεμβρίου στη Λίμνη Κλόπερ, στο προάστιο
Γκέτερσμπουργκ, στο Μέριλαντ των ΗΠΑ. Γαλάζιοι ερωδιοί ποζάρουν στην ακτή. Μια
νεροχελώνα ξεκουράζεται πάνω σε έναν πεσμένο κορμό. H λοχίας Σούζαν Χέιτερ,
δασονόμος στο εθνικό πάρκο, οδηγεί το σκάφος περιπολίας κατά μήκος των ακτών
της λίμνης, κοιτάζοντας εξεταστικά το νερό. Ύστερα από περίπου μία ώρα, κάτι
της τραβά την προσοχή κοντά στην όχθη. «Βρήκαμε άλλο ένα μπουκάλι», λέει στον
ασύρματο.

Το γυαλί είναι καθαρό. Το εξωτερικό του μέρος είναι τυλιγμένο με μαύρη κλωστή
και δεν έχει ετικέτα. Στο εσωτερικό, κρεμασμένο από τον φελλό με κλωστή, είναι
κάτι που μοιάζει με κάρτα κομμένη σε σχήμα χεριού. Είναι φτιαγμένη από δύο
κολλημένες φωτογραφίες. H μία πλευρά εικονίζει μια παλάμη και η άλλη το πίσω
μέρος ενός χεριού. Στην πίσω πλευρά υπάρχουν επικολλημένα παλιά γραμματόσημα
και ένα στίκερ με την ένδειξη της αεροπορικής αποστολής. Ένα σπασμένο
αντικλείδι είναι δεμένο στη βάση του χεριού.

Από τον Μάιο, οι υπάλληλοι του πάρκου έχουν βρει εννέα τέτοια μπουκάλια,
διαφορετικά μεταξύ τους. Όλα περιέχουν μηνύματα σκοτεινού περιεχομένου,
τυπωμένα στις παλάμες. Το ένα από αυτά λέει: «H ερώτησή σου είναι απάντηση που
παρερμηνεύτηκε».

Το e-mail. Ο συντάκτης επισημαίνει ότι πρόκειται για διαβιβάσεις ενός
«απρόθυμου μαντείου» – όρος που περιγράφει τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
Αυτοαποκαλείται «Ξύλινο Αλογάκι». Για να αποδείξει ότι είναι καλλιτέχνης,
εσωκλείει ψηφιακές φωτογραφίες με τα e-mail του, τα οποία απεικονίζουν το χέρι
στα μπουκάλια. Σε ένα απ’ αυτά αναφέρεται στην ταινία «H Μάγισσα του Μπλερ» ως
μια «σύγχρονη εκδοχή του μυθιστορήματος τρόμου».

Τέλη Ιουλίου, ένα πακέτο φτάνει στα γραφεία της εφημερίδας «Washington City
Paper». Πάνω στο κουτί μια πρόταση γράφει: «Μια από τις πολλές κάρτες που
βρέθηκαν φέτος στα μπουκάλια…». Υπογράφεται από τον «M. Αντιπυρήνη».
Περιέχει μια διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Στις 26 Αυγούστου, ένας δημοσιογράφος της «Ουάσιγκτον Ποστ» στέλνει e-mail
στην προαναφερόμενη διεύθυνση και λαμβάνει απάντηση σε λιγότερο από 10 ώρες.
«Λυπάμαι», διαβάζει. «Δεν θα ήθελα να μιλήσω». Προσφέρεται όμως να διαβιβάσει
το μήνυμα στον καλλιτέχνη. Ο «M. Αντιπυρήνη» παρέχει το πραγματικό του όνομα,
υπό τον όρο να μη δημοσιευτεί. Δύο ημέρες αργότερα το «Ξύλινο Αλογάκι» απαντά.
«Ένα πράγμα με απασχολεί», γράφει. «Χρειάζομαι τη διαβεβαίωσή σας ότι δεν θα
δημοσιεύσετε ό,τι μάθετε για την ταυτότητά μου».

H Κέρι Μακ Αλίρ-Κίλερ, σύμβουλος σε θέματα εκδόσεων-εκτυπώσεων στο κολέγιο
Corcoran τέχνης και σχεδίου, εξετάζει ένα από τα μπουκάλια. «Σε κάνει να θες
να μάθεις περισσότερα», λέει. «Ένας ειδήμων σε θέματα αγοράς μπορεί να
βρίσκεται πίσω από τα μπουκάλια. Είναι δύσκολο για καλλιτέχνες να βρίσκουν
τρόπους να δείχνουν τη δουλειά τους. Κάποιες φορές πρέπει να γίνεσαι
εφευρετικός».

H ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Ένα σφιχτό, μισοτελειωμένο παραμύθι

Τέλη Σεπτεμβρίου, δίνεται η εξήγηση από το ίδιο το «Ξύλινο Αλογάκι» μέσω
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου: «Το να αποφασίσω τι θα έμπαινε σε κάθε μπουκάλι,
ήταν σαν να σχεδιάζω μια σκηνή. Τι στοιχεία να εκθέσω; Τι να κρύψω; Πώς να
δείξω πράγματα διφορούμενα; Πώς να παρουσιάσω ένα σφιχτό, μισοτελειωμένο
παραμύθι;

Όποιος τα βρήκε, μπορεί να με θεωρήσει προκλητικό ή ρυπαντή, καλλιτέχνη ή
εγκληματία. Μου έδωσε τη δυνατότητα να βρω κοινό που δεν το επέλεξα και να
εισαγάγω ένα τέχνημα, που μπορεί να δημιουργεί την εντύπωση ότι έπεσε από ένα
κάπου αλλού… Όταν άρχισα τη δουλειά δεν προσπάθησα να βγάλω νόημα. Όμως,
ύστερα από περίπου έναν μήνα, άρχισα να ανακαλώ στη μνήμη μία από τις πρώτες
αναμνήσεις μου, τότε που έμαθα να διαβάζω. Γνωρίζω ότι έμαθα να διαβάζω στο
σχολείο, όμως αυτό που θυμάμαι είναι ότι έμαθα να διαβάζω στην εκκλησία. Δεν
θυμάμαι καμία από τις προσευχές που έγραψα ή διάβασα. Όμως, έγινα εγγράμματος
τότε και θυμάμαι ένα αίσθημα ανεκπλήρωτου… Ίσως να είχα μάθει και κάτι άλλο.
Ίσως, κατά κάποιον τρόπο, αυτή η δουλειά να είναι μια καθυστερημένη προσπάθεια
ενός αγνωστικιστή πατέρα να ανταποκριθεί στις 52 προσευχές του αγοριού που
κρύβει και που θέλει ακόμη να πιστέψει…».

Τα ποιήματα. Σε όλες τις κάρτες υπάρχει και ένα ποίημα. Όλες οι εκδοχές του
ταιριάζουν, ταυτόχρονα όμως είναι μοναδικές… Ένα από αυτά είναι και το
ακόλουθο, αρχικά με ορισμένα κενά που όμως συμπληρώθηκαν, ώστε να διαβαστεί.

«Όταν ονειρεύεται, θυμάται. / Ξυπνητός, γράφει την
ερώτηση στην παλάμη του/ Όταν ονειρεύεται, διαβάζει την απάντηση που
κρατά/ Ξυπνητός, ανακαλύπτεις το αναδημιουργημένο χέρι του/ Όταν
ονειρεύεσαι, βρίσκεις την ερώτηση που αντιλαμβάνεται/ Ξυπνητός, ξεχνάς».