Tο ναυάγιο κρύβει… βόμβα

Πετρέλαιο που διαρρέει από ένα βυθισμένο γερμανικό πολεμικό πλοίο, γεμάτο
με πυρομαχικά και αρκετές εκατοντάδες πτώματα, μπορεί να προκαλέσει οικολογική
καταστροφή στα γαλήνια νερά του φιορδ του Όσλο, έξω από τη νορβηγική πρωτεύουσα.

Δύτες οι οποίοι χρησιμοποίησαν μικροσκοπικό υποβρύχιο διαπίστωσαν ότι το βαρύ
καταδρομικό «Μπλίχερ», που ήταν κάποτε το καμάρι του στόλου του Χίτλερ,
πιθανόν να διαλυθεί σύντομα καθώς διευρύνεται μια μεγάλη τρύπα στο κύτος του.
H βύθιση του πιο σύγχρονου πλοίου του Γ’ Ράιχ, στις 9 Απριλίου 1940, είχε
κάνει υπερήφανη τη Νορβηγία, καθώς έδειξε ότι η χώρα, αντίθετα από τη Δανία,
προσπάθησε να αντισταθεί στους προελαύνοντες ναζί. Σήμερα όμως ο Έιναρ
Έκβολντ, επικεφαλής των νορβηγών δυτών που επιθεώρησαν το ναυάγιο, χαρακτήρισε
το «Μπλίχερ» «βόμβα έτοιμη να εκραγεί».

H νορβηγική ακτοφυλακή αποφάσισε να μην αντλήσει τους εναπομείναντες 40 τόνους
καυσίμων λόγω του κινδύνου ανάφλεξης των πυρομαχικών που υπάρχουν στο σκάφος.
Ο Μόρτεν Κάρλσεν της Υπηρεσίας Ναυτικής Ασφάλειας πρόσθεσε: «Μόνο τα εσωτερικά
τοιχώματα και οι σωλήνες δεν αφήνουν το ναυάγιο να διαλυθεί. Το “Μπλίχερ”
είναι μια περιβαλλοντική ωρολογιακή βόμβα. Αν το καταδρομικό διαλυθεί, το
υπόλοιπο πετρέλαιο θα διαρρεύσει και θα προκαλέσει σοβαρή μόλυνση».

Εκατοντάδες νεκροί

H βύθιση. Το γερμανικό καταδρομικό «Μπλίχερ» βυθίστηκε όταν επλήγη από νορβηγικά πυροβόλα στο φιορδ του Όσλο, στις 9 Απριλίου 1940

Το «Μπλίχερ», με 32 πυροβόλα, 12 τορπιλοσωλήνες και 3 ελαφρά αεροσκάφη στο
κατάστρωμά του, ηγήθηκε της γερμανικής εισβολής στη Νορβηγία. Καθώς έπλεε
κοντά στα παράλια και είχε οπτική επαφή με το Όσλο, εβλήθη από το νορβηγικό
πυροβολικό, που χρησιμοποιούσε πυροβόλα αγορασμένα από τον γερμανικό όμιλο
Krupp πριν από τον A’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το καταδρομικό αναποδογύρισε και
βυθίστηκε σε βάθος 90 μέτρων στο φιορδ, οδηγώντας στον θάνατο τουλάχιστον 320
άνδρες. Αλλά ο αριθμός των θυμάτων δεν είναι εξακριβωμένος και είναι σχεδόν
σίγουρο πως ήταν εκατοντάδες περισσότεροι. Το πλήρες πλήρωμα του πλοίου έφτανε
τους 1.300 άνδρες και τα αρχεία δείχνουν πως μετέφερε επίσης μεγάλο αριθμό
στρατιωτών. Οι Γερμανοί είχαν υποθέσει πως δεν θα συναντούσαν αντίσταση, έτσι
δεν είχαν φροντίσει να στείλουν αναγνωριστικά σκάφη.

Όταν το «Μπλίχερ» επλήγη, ξέσπασε πυρκαγιά που προκάλεσε έκρηξη πυρομαχικών
στο επάνω κατάστρωμα, στο υπόστεγο των αεροπλάνων και στις δεξαμενές καυσίμων.
«Ήταν κόλαση», λέει ο Έριχ Γκότσαλκ, ένας 88χρονος σήμερα ασυρματιστής, ένας
από τους λίγους επιζήσαντες. Στο χρηματοκιβώτιο του καπετάνιου πιστεύεται πως
υπήρχαν απόρρητα έγγραφα, περιλαμβανομένων πληροφοριών για πολιτικούς
πρόσφυγες που είχαν βρει καταφύγιο στη Νορβηγία, όπως ο Βίλλυ Μπραντ, που
αργότερα έγινε καγκελάριος της Δυτικής Γερμανίας.

H αμυντική διάταξη στα παράλια αναχαίτισε τους Γερμανούς καθ’ όλη την ημέρα,
αλλά η χώρα σύντομα κατελήφθη. Ο ιδιοκτήτης του ναυαγίου Έιναρ Χέφντινγκ το
αγόρασε το 1949 έναντι περίπου 3.200 ευρώ. Ο Χέφντινγκ υπολογίζει ότι η
ναυαγιαίρεση του «Μπλίχερ» θα κόστιζε περίπου 80 εκατομμύρια ευρώ, πολύ
περισσότερα από την εμπορική του αξία.

Οι δύτες διαπίστωσαν ότι μια τρύπα κοντά στην πάνω γέφυρα έχει μεγαλώσει, από
70 εκατοστά σε 120 εκατοστά, και τελικά θα κάνει το πλοίο να διαλυθεί. Αν δεν
αντληθεί το πετρέλαιο, η μοναδική εναλλακτική επιλογή είναι να αφεθεί το
ναυάγιο να διαλυθεί με την ελπίδα ότι θα βυθιστεί χωρίς να σημειωθεί σοβαρή
διαρροή πετρελαίου και χωρίς να εκραγούν τα πυρομαχικά.

LINK:

*www.german-navy.de/kriegsmarine/ships/heavycruiser/blucher/

©The Times, 2004

Επιμέλεια: Γιώργος Αγγελόπουλος