«Θάλαμοι αερίων» τα χειρουργεία

Αναισθητικά αέρια και καρκινογόνες αποστειρωτικές ουσίες, σε συγκεντρώσεις
που μπορεί να προκαλέσουν ακόμη και θάνατο, εντοπίζονται στην ατμόσφαιρα των
χειρουργείων εννέα νοσοκομείων της Αθήνας, σύμφωνα με απόρρητη επιστημονική
έκθεση, που μένει κλειδωμένη στους φωριαμούς του υπουργείου Υγείας.

Το νοσηλευτικό προσωπικό που εργάζεται στα χειρουργεία εννέα νοσοκομείων της
Αθήνας παραπονιέται για πονοκεφάλους, λήθαργο, υπνηλία. Ειδικές μετρήσεις
έδειξαν εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις αναισθητικών αερίων, οι οποίες στο 18%
των περιπτώσεων ξεπερνούν τα όρια ασφαλείας. Στην ατμόσφαιρα, στο εσωτερικό
των χειρουργείων, εντοπίστηκαν επίσης υψηλές συγκεντρώσεις φορμαλδεΰδης – μιας
επικίνδυνης ουσίας που έχει κατηγορηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως
καρκινογενής, έχει παρατηρηθεί ότι προκαλεί πόνο στα μάτια, πονοκεφάλους,
ναυτία, δυσκολίες στην αναπνοή, δερματικούς ερεθισμούς, ακόμη και θάνατο,
ωστόσο χρησιμοποιείται ευρύτατα σε έπιπλα (MDF), μονωτικά υλικά, μπογιές,
βερνίκια κ.λπ.

H μελέτη, την οποία αποκαλύπτουν σήμερα «TA NEA», πραγματοποιήθηκε από το
Τμήμα Χημικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Έγινε με
χρηματοδότηση της Διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας στους Χώρους Εργασίας της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης μελέτης, η οποία είχε ως
στόχο να εντοπίσει τα λειτουργικά προβλήματα και τους κινδύνους για την υγεία
που κρύβονται στις αίθουσες χειρουργείων εννέα αντιπροσωπευτικών (δημόσιων
& ιδιωτικών) νοσοκομείων της Αθήνας. Εντόπισε πολλά λειτουργικά προβλήματα
και πολλούς κινδύνους, για την υγεία τόσο των ασθενών όσο και του νοσηλευτικού
προσωπικού. Ειδικοί από το υπουργείο Υγείας, επιστήμονες και ερευνητές από το
Αστεροσκοπείο Αθηνών, το Μετσόβιο Πολυτεχνείο και το Τμήμα Εφαρμοσμένης
Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών συνέταξαν ογκώδεις τόμους με τα συγκλονιστικά
και άκρως ανησυχητικά αποτελέσματα των ερευνών τους, οι οποίοι κλειδώθηκαν
αμέσως (και παραμένουν κλειδωμένοι) στα συρτάρια των υπευθύνων.

«H έρευνα είναι άκρως απόρρητη, δεν σχολιάζεται και προορίζεται για εσωτερική
χρήση», είναι η επίσημη απάντηση του υπουργείου Υγείας, ενώ το επίσημο…
παράπονο των επιστημόνων είναι πως «έκτοτε κανείς δεν αξιοποίησε τη γνώση
αυτή, κανείς δεν ασχολήθηκε με τη βελτίωση των συνθηκών σε χώρους τόσο
ευαίσθητους όπως τα χειρουργεία. Σε χώρους όπου οι δυσλειτουργίες και η κακή
ποιότητα της ατμόσφαιρας δεν είναι απλά “επιβαρυντικοί παράγοντες”, γίνονται
αιτία για νέες ασθένειες σε οργανισμούς ήδη εξαιρετικά ευάλωτους και μπορεί να
προκαλέσουν ακόμη και θανάτους».

Τα νοσοκομεία που επελέγησαν ως δείγμα είναι μεγάλα, βρίσκονται όλα στην
Αθήνα, δέχονται καθημερινά σημαντικό αριθμό ασθενών και τα χειρουργεία τους
χρησιμοποιούνται για πολλά περιστατικά καθημερινά. Σ’ ό,τι αφορά την ποιότητα
αέρα στα χειρουργεία αυτά, ήταν αναμενόμενο για τους επιστήμονες (όπως
σημειώνεται στη μελέτη τους) να εντοπίσουν συγκεντρώσεις αναισθητικών αερίων,
όχι όμως τόσο υψηλές. Επιπλέον, εκτός από τις αναμενόμενες χημικές ουσίες
(αναισθητικά, χημικά που χρησιμοποιούνται σε απολυμαντικά κ.ά.) βρήκαν πολύ
μεγάλο αριθμό και πολύ μεγάλη ποικιλία των λεγόμενων «πτητικών οργανικών
ουσιών», οι οποίες είναι χημικές ουσίες επικίνδυνες για την υγεία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα το οξείδιο αιθυλενίου, το οποίο χρησιμοποιείται για
την αποστείρωση χειρουργικών εργαλείων. Οι ερευνητές σημειώνουν πως στα
περισσότερα νοσοκομεία υπάρχουν συστήματα εξαερισμού και καθαρισμού του αέρα,
τα οποία όμως είτε είναι παλιάς τεχνολογίας είτε δεν λειτουργούν σωστά.

H περίπτωση της φορμαλδεΰδης

H φορμαλδεΰδη είναι ουσία που βρίσκεται μέσα σε προϊόντα αποστείρωσης, τα
οποία χρησιμοποιούνται στα χειρουργεία. Οι χημικοί που πραγματοποίησαν
μετρήσεις και αναλύσεις στα χειρουργεία εννέα νοσοκομείων της Αθήνας
υπολόγισαν τη μέση τιμή συγκέντρωσης φορμαλδεΰδης στα 288 μικρογραμμάρια ανά
κυβικό μέτρο (μg/m3), με τις χαμηλότερες μετρήσεις να είναι σε όρια τόσο
χαμηλά που δεν μπορούν να εντοπιστούν, αλλά τις υψηλότερες να φτάνουν τα 1.040
μg/m3 και να ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια ασφαλείας. Σε συγκεντρώσεις από 0,01
έως 1,9 μg/m3, προκαλείται ερεθισμός στα μάτια, σε συγκεντρώσεις από 2,5 έως
3,7 μg/m3, προκαλείται πόνος στα μάτια και τη μύτη, σε συγκεντρώσεις από 37
έως 60 μg/m3 προκαλείται βρογχική πνευμονία, πνευμονικό οίδημα, δυσκολίες στην
αναπνοή, ενώ σε συγκεντρώσεις από 60 έως 125 μg/m3 η φορμαλδεΰδη μπορεί να
προκαλέσει θάνατο!