ΓHΠEΔOΓPAΦIEΣ

Πάει κι ο Πάβελ Νέντβεντ. Ο μεγάλος Τσέχος ήταν ο τελευταίος, μέχρι στιγμής,
κρίκος (μετά σχεδόν ολόκληρη την παλιά φρουρά της Γαλλίας – Ζιντάν, Τιράμ,
Λιζαραζού, ακόμα και Μακελελέ -, μετά τον Φίγκο, ακόμα και μετά τον Σταμ) μιας
διόλου τιμητικής αλυσίδας παικτών που «παραιτούνται» από την Εθνική,
προκειμένου να «αφιερωθούν» στα σωματειακά τους καθήκοντα. Αν αναρωτιέστε τι
μύγα τους τσίμπησε, αν στην πρώτη γραμμή των υπαιτίων για την απόφαση του
αρχηγού της Τσεχίας σκέπτεσθε τον Κατσουράνη (που του ‘βαλε εκείνη τη σκληρή
όσο και σωτήρια κόντρα στο τελευταίο διεθνές παιχνίδι του) ή τον Καπέλο (που
τον θέλει ολόκληρο στη φιλόδοξη, όπως πάντα, Γιουβέντους του), έχετε λαθέψει
οικτρά. Αυτό που φταίει είναι η νοοτροπία των περισσότερων ποδοσφαιριστών –
και κυρίως των πιο διάσημων -, που, με τη σειρά της, αντανακλά τις
προτεραιότητες του σύγχρονου ποδοσφαίρου.

H «παραίτηση» από την Εθνική, που τείνει ν’ αποτελέσει αυτονότητο δικαίωμα των
παικτών, είναι στην πραγματικότητα το ίδιο εξωφρενική με την αποχώρηση κάποιου
από το σπίτι και την οικογένειά του προκειμένου ν’ αφεθεί απερίσπαστος στη
δουλειά του. H φανέλα της Εθνικής ομάδας, κάθε Εθνικής ομάδας, δεν αποτελεί
μόνο τιμή, αλλά και υποχρέωση (υποχρέωση γεμάτη τιμή) για όποιον τη φοράει.
Όλοι δηλώνουν συγκίνηση και περηφάνια όταν πρωτοφορούν το εθνόσημο κι αυτά τα
αισθήματα καμία ρουτίνα και καμία κόπωση δεν θα ‘πρεπε κανονικά να μπορούν να
ακυρώσουν. H διεθνής καριέρα λήγει όταν το αποφασίσει ο εκλέκτορας και όχι ο
παίκτης – αυτός ήταν ο απαράβατος κανόνας που είχε οδηγήσει τον Πούσκας και
τον Ντι Στέφανο να παίζουν μέχρι τα σαράντα τους όχι για μία, αλλά για δύο
χώρες. Ο πρώτος που έσπασε αυτό τον δεσμό, ο μέγιστος ποδοσφαιριστής και
δυσκολότατος άνθρωπος που λέγεται Γιόχαν Κρόιφ, είχε τουλάχιστον την ευφυΐα να
συνδυάσει την αποχώρησή του από την Ολλανδία με το γεγονός ότι το Παγκόσμιο
Κύπελλο που ετοιμαζόταν να ξεκινήσει (το 1976) θα διεξαγόταν σε μια χώρα υπό
δικτατορικό καθεστώς (την Αργεντινή). Σήμερα, ακριβώς επειδή το ποδόσφαιρο
έχει την κοινωνική διείσδυση και τις κοινωνικές επιπτώσεις που έχει, ακριβώς
επειδή η συμμετοχή στην Εθνική είναι το τελευταίο προπύργιο ενός κάποιου
είδους εθελοντισμού (που αποδεικνύεται βέβαια εξαιρετικά προσοδοφόρος αν
κερδηθεί κάποιος μεγάλος τίτλος), είναι και ο τελευταίος τομέας που απέμεινε
στους παίκτες για να πείσουν ότι δεν είναι επαγγελματίες μόνο με τη στυγνή
έννοια του όρου. H επίκληση κούρασης, ψυχικής και σωματικής, τρομερά
βεβαρημένου αγωνιστικού προγράμματος και πρωτοκαθεδρίας του Τσάμπιονς Λιγκ
έχει φυσικά βάση, αλλά δεν θα περνούσε καν από το μυαλό λιγότερο χορτασμένων
και κακομαθημένων αθλητών.

Με τέτοια δεδομένα είναι αξιοπερίεργο, αλλά και αρκετά ανακουφιστικό, ότι δύο
από τους λαούς που δεν φαίνεται να αγγίζει αυτή η συνήθεια είναι οι Έλληνες
και οι Βραζιλιάνοι. Για τους πρώτους ίσχυε και πριν από τον θρίαμβο του
φετινού καλοκαιριού και υπεύθυνη είναι ίσως αυτή η ανύπαρκτη σε όλες τις
γλώσσες λέξη, το φιλότιμο. Για τους δεύτερους είναι προφανώς τέτοια η χαρά που
τους δίνει η φανέλα της Σελεσάο που θα ‘παιζαν ακόμα και στην Ελλάδα
προκειμένου να την ξαναφορέσουν. Γι’ αυτό δεν είναι δυνατό να στενοχωρηθούμε
που κάποιοι ανάμεσά τους ξανάρχισαν να σκοράρουν.