Προσγείωση μισθών – αύξηση φόρων

Χαμηλή πτήση μισθών και συντάξεων και περισσότερους φόρους κατά 8,9% σε σχέση
με φέτος (ή περίπου 3 δισ. ευρώ) προβλέπει ο νέος προϋπολογισμός που θα δίνει
το στίγμα της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης το 2005.

Το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή την
ερχόμενη εβδομάδα και θα προδιαγράφει την πολιτική λιτότητας που θα εφαρμόσει
η κυβέρνηση τον επόμενο χρόνο ύστερα από τα αποτελέσματα της δημοσιονομικής
απογραφής, η οποία οδήγησε σε εκτίναξη του δημοσιονομικού ελλείμματος στο
5,3%, σε επιδείνωση της εικόνας της ελληνικής οικονομίας στο εξωτερικό και σε
άσκηση έντονων πιέσεων από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη λήψη μέτρων
λιτότητας. Το προσχέδιο αναμένεται να υποβληθεί ταυτόχρονα και στην Ευρωπαϊκή
Επιτροπή, η οποία θα το αξιολογήσει όσον αφορά την αποτελεσματικότητά του για
τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος.

Το προσχέδιο, σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Οικονομίας και
Οικονομικών, θα προβλέπει παροχή ιδιαίτερα χαμηλών αυξήσεων στους μισθούς του
Δημοσίου και στις συντάξεις, σημαντικά υψηλότερους φόρους προκειμένου να
εξασφαλιστούν επιπλέον έσοδα, δραστική μείωση των προσλήψεων στον δημόσιο
τομέα, περικοπή δαπανών και ευρύ πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων.

Ειδικότερα, το προσχέδιο θα προβλέπει αυξήσεις 3,2% στους μισθούς των δημοσίων
υπαλλήλων και 3,3% στους συνταξιούχους. Σημειώνεται ότι όσον αφορά την
εισοδηματική πολιτική το ποσοστό 3,2% δεν θα είναι μέσος όρος αυξήσεων αλλά το
ποσοστό που θα λάβουν όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι ανεξάρτητα από τον κλάδο στον
οποίο ανήκουν (υπουργεία, εκπαιδευτικοί κ.λπ.). Οι αυξήσεις αυτές είναι οι
χαμηλότερες που έχουν δοθεί τα τελευταία χρόνια. Με την παροχή χαμηλών
αυξήσεων στους μισθούς και τις συντάξεις θα μπει μαχαίρι στο κονδύλι
μισθοδοσίας και συντάξεων του Δημοσίου. Οι αυξήσεις αυτές, πάντως, θα είναι
οριακά υψηλότερες από τον προβλεπόμενο πληθωρισμό για το 2005. Στον
προϋπολογισμό θα προβλέπονται και οι αυξήσεις στο ΕΚΑΣ και στους
χαμηλοσυνταξιούχους του ΟΓΑ από 1.1.2005

Περισσότεροι φόροι

Το δεύτερο συστατικό της οικονομικής πολιτικής που θα εφαρμόσει η κυβέρνηση το
2005 θα είναι η σημαντική αύξηση των φορολογικών εσόδων μέσω αύξησης της
φορολογίας αλλά και λόγω της μεγέθυνσης του εθνικού εισοδήματος.

Σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού, τα φορολογικά έσοδα το 2005 θα
αυξηθούν κατά 8,9% σε σχέση με τα αντίστοιχα φετινά έσοδα και θα ανέλθουν σε
απόλυτο ποσό στα 42,4 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι οι Έλληνες θα
πληρώσουν το 2005 περίπου τρία δισεκατομμύρια ευρώ περισσότερους φόρους σε
σχέση με φέτος.

H αύξηση των φορολογικών εσόδων θα προκύψει κυρίως από:

– Την αύξηση των φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται σε μια σειρά προϊόντων
ευρείας κατανάλωσης, όπως είναι τα τσιγάρα και τα οινοπνευματώδη ποτά. Το
υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών προσανατολίζεται στην αλλαγή του τρόπου
φορολόγησης των τσιγάρων με την επιβολή κατώτατου φόρου ανά πακέτο. Αυτό θα
έχει ως αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά η τιμή κυρίως των λεγόμενων «φθηνών»
τσιγάρων, που σήμερα πωλούνται από 0,8 έως 1 ευρώ.

– Την αύξηση των εσόδων από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας, λόγω της αύξησης της
κατανάλωσης που θα προκύψει από την αναμενόμενη μεγέθυνση της οικονομίας. Σε
απόλυτο ποσό τα έσοδα από τον ΦΠΑ αναμένεται να ανέλθουν στα 14 δισ. ευρώ.

– Την περαίωση των ανέλεγκτων χρήσεων της τετραετίας 1999-2002 για τις
επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες.

– Την αύξηση των εσόδων από τα τέλη κυκλοφορίας οχημάτων.

– Τις εισπράξεις ληξιπρόθεσμων χρεών των φορολογουμένων προς το Δημόσιο.

– Την αύξηση των εσόδων από άμεσους φόρους λόγω αύξησης του εθνικού
εισοδήματος και της μη τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας. Συνολικά, τα
έσοδα από φόρους κατανάλωσης προβλέπεται να αυξηθούν κατά 7% ενώ τα συνολικά
έσοδα από έμμεσους φόρους προβλέπεται ότι θα αυξηθούν κατά 8%.

Δαπάνες: επιχείρηση συγκράτησης

Ο στόχος για τις δαπάνες, που περιλαμβάνεται στο προσχέδιο του νέου
προϋπολογισμού, είναι η αυξησή τους το 2005 να μην ξεπεράσει το 5,5%. Ο στόχος
αυτός θα επιδιωχθεί προκειμένου να υπάρξει πραγματική συγκράτηση των δημοσίων
δαπανών καθώς το ονομαστικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν προβλέπεται ότι θα
αυξηθεί κατά 6,6%.

Πέρα από τη συγκράτηση των μισθολογικών αυξήσεων, οι δαπάνες θα επιχειρηθεί να
συγκρατηθούν με περικοπές στις καταναλωτικές δαπάνες του Δημοσίου, μείωση των
επιχορηγήσεων σε φορείς και οργανισμούς και δραστική μείωση των προσλήψεων στο
Δημόσιο.

Κερδισμένα του νέου προϋπολογισμού θα είναι τα υπουργεία Παιδείας και
Εργασίας, καθώς οι πιστώσεις που θα τους διατεθούν θα είναι σημαντικά
αυξημένες σε σχέση με πέρυσι, αλλά και σε σύγκριση με τα υπόλοιπα υπουργεία. Ο
συνολικός αριθμός των νέων προσλήψεων δεν θα ξεπερνά τις 10.000. Στο υπουργείο
Παιδείας θα πραγματοποιηθούν τον επόμενο χρόνο 5.000 νέες προσλήψεις κυρίως
εκπαιδευτικού προσωπικού, ενώ ισάριθμες προσλήψεις θα γίνουν στο υπουργείο
Υγείας κυρίως για την πλήρωση κενών θέσεων σε νοσηλευτικά ιδρύματα και νέα
νοσοκομεία. Πάντως, εφόσον κριθεί αναγκαίο, θα υπάρχουν τα περιθώρια οι νέες
προσλήψεις να φθάσουν τις 14.000.

Παράλληλα, τη μερίδα του λέοντος του νέου προϋπολογισμού θα πάρουν οι τόκοι
για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους. Σημειώνεται ότι το 25% των συνολικών
δαπανών διατίθενται για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους.

Έσοδα 1,5 δισ. ευρώ από τις αποκρατικοποιήσεις

Σημαντικά έσοδα από αποκρατικοποιήσεις προβλέπει η κυβέρνηση προκειμένου να
μειώσει το δημόσιο χρέος. Σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού, το 2005
θα εισρεύσουν στο δημόσιο ταμείο από αποκρατικοποιήσεις έσοδα ύψους 1,5
δισεκατομμυρίου ευρώ.

Τα έσοδα αυτά, σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Οικονομίας και
Οικονομικών, θα προέλθουν από την πώληση του 25% του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου
στο επενδυτικό κοινό (μετοχοποίηση) αλλά και την πώληση νέων πακέτων δημοσίων
οργανισμών. Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Οικονομίας και
Οικονομικών, η πρόβλεψη για έσοδα 1,5 δισ. ευρώ από αποκρατικοποιήσεις δεν θα
ικανοποιήσει τις Βρυξέλλες. H Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ασκήσει έντονες
πιέσεις για αναθεώρηση της συγκεκριμένης πρόβλεψης προς τα πάνω και ειδικότερα
για διπλασιασμό της στα 3 δισεκατομμύρια ευρώ.

Στο πλαίσιο αυτό το οικονομικό επιτελείο έχει αρχίσει ήδη να επεξεργάζεται
λύσεις για αύξηση των εσόδων από αποκρατικοποιήσεις. Οι σκέψεις αφορούν,
μεταξύ άλλων, στην πλήρη αποκρατικοποίηση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, την
πώληση νέων πακέτων δημοσίων οργανισμών όπως είναι η ΔΕΗ και η ΕΥΔΑΠ.
Παράλληλα, εξετάζεται η πλήρης πώληση του καζίνου της Πάρνηθας και η
μετοχοποίηση του Οργανισμού Διεξαγωγής Ιπποδρομιών Ελλάδος.

Τα έσοδα από τις αποκρατικοποιήσεις θα μπουν σε ειδικό λογαριασμό του
προϋπολογισμού, από τον οποίο θα ενισχυθούν οικονομικά τα ασφαλιστικά ταμεία
των εργαζομένων στη ΔΕΗ και τον ΟΤΕ και θα αποπληρωθεί δημόσιο χρέος, όπως
άλλωστε επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Προβλέψεις για τα μεγέθη: Πραγματική ανάπτυξη 3,8% – πληθωρισμός 2,8%

Τα μακροοικονομικά μεγέθη της οικονομίας για το 2005, όπως θα αποτυπώνονται
στο προσχέδιο του προϋπολογισμού, θα είναι εξαιρετικά αισιόδοξα. Ειδικότερα, η
οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί σε πραγματικούς όρους κατά 3,8%. Ο στόχος
αυτός είναι αισιόδοξος, καθώς οι περισσότεροι διεθνείς οργανισμοί προβλέπουν
ανάπτυξη σε χαμηλότερα επίπεδα, περίπου στο 3,5%.

Πάντως, δεδομένη είναι η επιβράδυνση της οικονομίας σε σχέση με τα προηγούμενα
έτη. H μείωση του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας θα είναι αποτέλεσμα κυρίως
της επιβράδυνσης της οικοδομικής δραστηριότητας.

Το προσχέδιο για τον προϋπολογισμό του 2005 θα προβλέπει πληθωρισμό 2,8%,
στόχος όμως ο οποίος είναι εξαιρετικά φιλόδοξος και παρακινδυνευμένος με βάση
την αβεβαιότητα για την πορεία της τιμής του πετρελαίου και της ισοτιμίας του
ευρώ. Οι βασικές παραδοχές του προϋπολογισμού πάνω στις οποίες στηρίζεται η
πρόβλεψη για τον πληθωρισμό είναι ότι η τιμή του αργού πετρελαίου στις
διεθνείς αγορές θα κινηθεί κατά μέσο όρο το 2005 στο επίπεδο των 40 δολαρίων
ανά βαρέλι (από περίπου 45 που κινείται σήμερα), ενώ η ισοτιμία του ευρώ
έναντι του δολαρίου θα διατηρηθεί στα σημερινά επίπεδα, δηλαδή περίπου από
1,22 έως 1,25 δολάρια ανά ευρώ.

Το δημοσιονομικό έλλειμμα, σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού, θα
μειωθεί το 2005 στο 2,8% ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος από
5,3% που αναμένεται να διαμορφωθεί φέτος. Πρόκειται για έναν επίσης εξαιρετικά
φιλόδοξο στόχο, διότι είναι αβέβαιο το αποτέλεσμα της περικοπής δαπανών τις
οποίες η κυβέρνηση ονομάζει «σπατάλη». Παράλληλα, η επίτευξη αυτού του στόχου
εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό και από την ανάπτυξη, η οποία θα είναι μειωμένη
φέτος σε σχέση με τα αμέσως προηγούμενα χρόνια. H επιβράδυνση της ανάπτυξης θα
επιβραδύνει και τους ρυθμούς αύξησης των φορολογικών εσόδων.