Aπατεώνες τα μέντιουμ

Ευτυχισμένα μέντιουμ μπορεί να υπάρχουν πολλά. Έντιμα όμως μόνο λίγα. Οι
ιδιαίτερες ψυχικές ικανότητες που επικαλούνται τα μέντιουμ δεν είναι παρά μια
(αυτ)απάτη. H μεγαλύτερη και πιο διεξοδική επιστημονική έρευνα που έχει γίνει
μέχρι τώρα γι’ αυτό το παραφυσικό φαινόμενο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν
είναι παρά μια αυταπάτη η οποία στηρίζεται σε απλά ψυχολογικά τρικ.

O Χουντίνι, πολέμιος του πνευματισμού, τώρα δικαιώνεται. Τα μέντιουμ δεν έχουν υπερφυσικές ικανότητες, λέει η επιστήμη

Όταν τα μέντιουμ προσπαθούν να έρθουν σε επαφή με τον κόσμο των πνευμάτων, οι
πελάτες τους συχνά μένουν κατάπληκτοι από τη μυστηριώδη ακρίβεια των
προσωπικών στοιχείων που τους αποκαλύπτονται. Ένα ευφυές πείραμα, όμως, έδειξε
ότι αυτή η ιδιότητα εξανεμίζεται αμέσως μόλις ζητηθεί από τα μέντιουμ να
κάνουν το ίδιο κάτω από αυστηρά ελεγχόμενες συνθήκες.

Τα ευρήματα βρετανικής επιστημονικής ομάδας δείχνουν ότι η τέχνη του μέντιουμ
δεν έχει καμιά σχέση με το παραφυσικό, αλλά μάλλον στηρίζεται σε μία πολύ
γνωστή και εύκολα εξηγήσιμη ψυχολογική τεχνική, την «ανάγνωση», μία μέθοδο για
να μαντεύει κανείς τα προσωπικά στοιχεία ενός άλλου ατόμου.

Μολονότι μερικά μέντιουμ το γνωρίζουν αυτό και το εκμεταλλεύονται για να
ξεγελάσουν τους πελάτες τους, τα περισσότερα φαίνεται ότι πιστεύουν πραγματικά
στις ικανότητές τους χωρίς να υποψιάζονται ότι τα ταλέντα τους έχουν μια πολύ
συνηθισμένη εξήγηση, λένε οι επιστήμονες.

Προσωπικές πληροφορίες

Τόσο τα μέντιουμ όσο και οι πελάτες τους μιλούν για προσωπικές πληροφορίες που
δεν είναι δυνατόν να είναι γνωστές προκαταβολικά. Οι απόπειρες των
παραψυχολόγων να το αποδείξουν ή να το απορρίψουν είχαν μέχρι τώρα
αμφισβητούμενα αποτελέσματα, κυρίως λόγω της δυσκολίας να διεξαχθεί ένα
αυστηρά ελεγχόμενο πείραμα.

Βλέποντας ή ακούγοντας τον πελάτη, το μέντιουμ συχνά μπορεί να παίρνει
αδιόρατα στοιχεία που το καθοδηγούν σε αυτά που θα πει. Επίσης, ο πελάτης έχει
την τάση να θεωρεί ότι οι γενικότητες που λέει το μέντιουμ ταιριάζουν σε δικές
του συγκεκριμένες καταστάσεις και να κρατάει επιλεκτικά μόνο τις επιτυχίες του
μέντιουμ, παραβλέποντας τις αποτυχίες του.

Για να ξεπεράσει όλα αυτά τα προβλήματα, ο Ρίτσαρντ Ουάιζμαν του Πανεπιστημίου
του Χερτφορντσάιρ και ο Σίαραν Ο’Κιφ του Πανεπιστημίου Λίβερπουλ Χόουπ
κατέστρωσαν ένα νέο αυστηρά ελεγχόμενο πείραμα.

Οι πνευματιστές

H Εθνική Ένωση Πνευματιστών ήρθε σε επαφή με πέντε μέντιουμ και τους ζήτησε να
κάνουν προβλέψεις για πέντε άτομα χωρίς να τα βλέπουν. Τα μέντιουμ κάθονταν σε
διαφορετικό δωμάτιο από τους «πελάτες» και δεν διέθεταν καμία πληροφορία για
την ταυτότητα, την ηλικία ή το φύλο τους.

Για να μη διαρρεύσουν από τους επιστήμονες στοιχεία των πελατών προς τα
μέντιουμ, ένας επιστήμονας ασχολείτο αποκλειστικά με το μέντιουμ και ένας
άλλος με τον πελάτη. Από κάθε μέντιουμ ζητήθηκε να γράψει τι «διάβαζε» για το
μέλλον κάθε πελάτη. Έδειξαν τα «διαβάσματα» στους πελάτες και ζήτησαν από τον
καθένα να διαλέξει εκείνο που νόμιζε ότι του ταίριαζε. Όλοι οι πελάτες βρήκαν
ότι κάποια τους ταίριαζαν, αλλά αυτά θα μπορούσαν να ταιριάζουν και σε
οποιονδήποτε άλλο. Τα αποτελέσματα δεν έδειξαν τίποτα συγκεκριμένο: οι
«επιτυχίες» ήταν καθαρά θέμα τύχης. Ο δόκτωρ Ουάιζμαν δήλωσε ότι αυτό αποτελεί
ένα σημαντικό πλήγμα στους ισχυρισμούς ότι τα μέντιουμ έχουν γνήσιες
παραφυσικές ικανότητες.

©The Times, 2004

Επιμέλεια: Ρούσσος Βρανάς