AΦIEPΩMA Aπό τις πρώτες εκθέσεις έως την πρώτη ΔEΘ

H πρώτη έκθεση στην Ελλάδα διοργανώθηκε το 1859, με τη χορηγία του εθνικού
ευεργέτη Ευαγγέλη Ζάππα.

Ο εύπορος γαιοκτήμονας Ευαγγέλης Ζάππας (1800-1865), βαθιά συγκινημένος από
ένα άρθρο με το οποίο ο Αλέξανδρος Σούτσος ζητούσε την αναβίωση των Ολυμπιακών
Αγώνων, αποφάσισε να διαδώσει την ιδέα αυτή του ποιητή και αρκετά πριν από
τους πρώτους σύγχρονους Αγώνες του 1896 χρηματοδότησε τα Ζάππεια Ολύμπια, έναν
συνδυασμό γεωργικών, βιομηχανικών και αθλητικών εκδηλώσεων.

H έκθεση του 1888

Όπως αναφέρεται στο λεύκωμα «75 χρόνια ιστορίας της ΔΕΘ 1925 – 2000» (E.
Χεκίμογλου, E. Ρούπα), η έκθεση Ζάππεια Ολύμπια επαναλήφθηκε το 1870, το 1875
και το 1888, όταν χτίστηκε στην Αθήνα ο μόνιμος χώρος των εκθεσιακών
εγκαταστάσεων, το σημερινό Ζάππειο Μέγαρο.

H έκθεση του 1888 συμπεριέλαβε πληθώρα προϊόντων, τα οποία κατανεμήθηκαν στις
εξής κατηγορίες: Καλλιτεχνία, Ελευθέριαι Τέχναι, Τα προς κατοικίαν χρήσιμα, Τα
προς ένδυσιν, Προϊόντα της γης και της θαλάσσης, συνήθεις τέχναι, τροφαί, τα
περί την γεωργίαν και την κτηνοτροφίαν, τα περί την κηπουρικήν και αντικείμενα
χρήσιμα προς ηθικήν και υλικήν βελτίωσιν του λαού.

Ανάπτυξη

Μετά τα τελευταία Ζάππεια Ολύμπια, στα τέλη του 19ου αιώνα, ο θεσμός των
εκθέσεων άρχισε να παρουσιάζει σταδιακά ιδιαίτερη ανάπτυξη και το 1919
διοργανώθηκε στην Αθήνα η Έκθεσις Βρετανών Βιομηχάνων και αντίστοιχα το 1928 η
Έκθεσις Γάλλων Βιομηχάνων. Πάντως η τελευταία μεγάλη έκθεση στην Αθήνα
διοργανώθηκε το 1931 στο Ζάππειο.

H πρώτη διεθνής έκθεση

H πρώτη διεθνής έκθεση στην Ελλάδα διοργανώθηκε στο Ζάππειο το 1903 και
διήρκεσε έξι μήνες. Συμμετείχαν περίπου 2.000 εκθέτες, από τους οποίους 450
Έλληνες, 500 από την Τουρκία και την Ανατολή και 1.050 από διάφορες άλλες
χώρες.

H εκδήλωση δεν ενισχύθηκε από το ελληνικό κράτος και δεν επαναλήφθηκε στην
Αθήνα, σε αντίθεση με τη Θεσσαλονίκη, η οποία κατάφερε να εδραιώσει και να
αναδείξει τον θεσμό των διεθνών εκθέσεων από το 1926 μέχρι σήμερα.

Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης: μια ιστορία ετών 78

H 8η ΔΕΘ, το 1933. Το 1934 αυξήθηκε η κρατική επιχορήγηση και επιβλήθηκε ειδικό ταχυδρομικό τέλος 20 λεπτών υπέρ της Έκθεσης

Ταυτόσημη με την ιστορία της Θεσσαλονίκης, αλλά και της βιομηχανικής και
οικονομικής ανάπτυξης της Βόρειας Ελλάδας, είναι η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης
που συμπληρώνει περίπου οκτώ δεκαετίες από την ίδρυσή της.

Εμπνευστής και ιδρυτής της ΔΕΘ ήταν ο Νικόλαος Γερμανός, ο οποίος υπήρξε
εξαίρετος επιστήμων, δόκιμος συγγραφέας και αξιόλογος πολιτικός. Ο Νικόλαος
Γερμανός συνέλαβε την ιδέα της οργάνωσης μιας Γενικής Έκθεσης, όχι στην
πρωτεύουσα αλλά στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Διέθετε την επιμονή, τη
διπλωματική ευελιξία και το θάρρος που απαιτούνταν για να ξεπεραστούν οι
αμέτρητες δυσκολίες και η γραφειοκρατική αδράνεια, για να γίνει το όραμά του
πραγματικότητα. Ο Γερμανός, εκτός από την ιδέα της ίδρυσης, πάλεψε με όλες τις
δυνάμεις και τις αμφιβολίες που κυριαρχούσαν την εποχή εκείνη για την
καθιέρωση του θεσμού, που με την πάροδο του χρόνου μετατράπηκε σε μεγάλο
οικονομικό γεγονός για ολόκληρη τη χώρα.

Επιστολή

Στα τέλη Απριλίου του 1925 ο Νικόλαος Γερμανός (είχε εκλεγεί και δύο φορές
βουλευτής) έστειλε στον τότε υπουργό Οικονομικών Κωνσταντίνο Σπυρίδη επιστολή,
με την οποία ζητούσε την ίδρυση διεθνούς έκθεσης με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Το
αίτημα έγινε δεκτό και στις 25 Μαΐου 1925 συνεδρίασε για πρώτη φορά στη
Θεσσαλονίκη η πρώτη επιτροπή της Έκθεσης, υπό την προεδρία του Γερμανού.

Το 1926

Όσο εύκολα ενέκρινε η κυβέρνηση την ίδρυση της έκθεσης, άλλο τόσο δύσκολη
αποδείχθηκε τελικά η προετοιμασία της πρώτης διοργάνωσης, η οποία
πραγματοποιήθηκε τελικά στις 3 Οκτωβρίου του 1926 στις εγκαταστάσεις στο
Πεδίουν του Άρεως του Γ’ Σώματος Στρατού. Μέχρι το 1940 συνεχίστηκαν οι
διοργανώσεις των εκθέσεων του Σεπτεμβρίου, ενώ το 1934 αυξήθηκε η κρατική
επιχορήγηση προς τη ΔΕΘ και επιβλήθηκε ειδικό ταχυδρομικό τέλος 20 λεπτών υπέρ
της έκθεσης.

Στην προπολεμική περίοδο της ΔΕΘ, που είχε έντονα στοιχεία μεγάλης
εμποροπανήγυρης έλαβαν επίσημα μέρος συνολικά 18 χώρες: Αίγυπτος, Αλβανία,
Βέλγιο, Βουλγαρία, Γερμανία, Γιουγκοσλαβία, Δανία, Ελβετία, ΕΣΣΔ, Ιαπωνία,
Ιταλία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, Σουηδία, Τουρκία, Τσεχοσλοβακία και
Φινλανδία.

Στο σκοτάδι του πολέμου

Η έκθεση προχώρησε γνωρίζοντας διεθνή απήχηση έως το 1940, διακόπηκε η λειτουργία της εξαιτίας του πολέμου

Η έκθεση προχώρησε γνωρίζοντας διεθνή απήχηση έως το 1940, οπότε ήταν και η
τελευταία χρονιά της λειτουργίας της λόγω της υποχρεωτικής διακοπής εξαιτίας
του πολέμου. Είναι χαρακτηριστικό ότι τη χρονιά εκείνη πολλοί εκθέτες δεν
πρόλαβαν να πάρουν από τις εγκαταστάσεις της ΔΕΘ τα προϊόντα τους, αφού
ξέσπασε ο πόλεμος. Στη συνέχεια μετά τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο η
Έκθεση καταφέρνει να λειτουργήσει ξανά το 1951, με εμφανή τα προβλήματα που
είχε προκαλέσει ο πόλεμος.

Τα επόμενα χρόνια η Διεθνής Έκθεση της Θεσσαλονίκης ξαναβρήκε την αίγλη της
και σήμερα αποτελεί έναν αναπτυξιακό φορέα, ο οποίος συνεχίζει να προωθεί
σημαντικούς κλάδους της ελληνικής βιομηχανίας, του εμπορίου και των υπηρεσιών
αλλά και να αποτελεί πάντα κέντρο παρουσίασης καινοτομιών.

Το επόμενο βήμα

H ίδρυση και η καθιέρωση του θεσμού, που έγινε το 1926, έγινε με τη μορφή και
τον τίτλο «Διεθνής Έκθεσις Θεσσαλονίκης». Οργανωτής και εκδήλωση είχαν τον
ίδιο τίτλο και η μόνη εκδήλωση ήταν η Γενική Διεθνής Έκθεση. Στα χρόνια που
ακολούθησαν τα πράγματα άλλαξαν και οι νέες απαιτήσεις δημιούργησαν την ανάγκη
ο οργανωτής της ΔΕΘ να εξελιχθεί σε φορέα διοργάνωσης και άλλων εκδηλώσεων.
Έτσι το επόμενο βήμα ήταν να αλλάξει τίτλο. Από το 1977, χρονιά στην οποία ο
Οργανισμός μετατράπηκε από ΝΠΔΔ σε Α.Ε., άλλαξε και ο τίτλος του
φορέα-οργανωτή, έγινε ΔΕΘ Α.Ε. – HELEXPO, που διοργανώνει μία Γενική Έκθεση
(την ετήσια Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης), πολλές Διεθνείς Ειδικές Εκθέσεις
(Μαρμάρου – Ορυκτών – Μηχανημάτων, Τροφίμων & Ποτών – Εξοπλισμού –
Μηχανημάτων, Επίπλου – Διακόσμησης – Εξοπλισμού Μηχανημάτων, Δομικών Υλικών –
Κατασκευών – Εξοπλισμού – Μηχανημάτων, Γεωργικών Μηχανημάτων – Εξοπλισμού –
Εφοδίων, Τουρισμού, Σχολικών Χαρτικών – Βιβλίων, Κοσμήματος, Αλιείας κ.ά.),
Διεθνή Συνέδρια και Πολιτιστικές Εκδηλώσεις. Με βάση τον ιδρυτικό νόμο, η
HELEXPO, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, είναι ο επίσημος ελληνικός φορέας διοργάνωσης
Διεθνών Εκθέσεων, Συνεδρίων και Πολιτιστικών Εκδηλώσεων, ενώ από το 1999
δημιουργήθηκαν δύο ξεχωριστές εταιρείες: η ΔΕΘ A.E. και η HELEXPO-Ελληνικές
Εκθέσεις.

Από το 1929 η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης είναι μέλος της Ένωσης Διεθνών
Εκθέσεων (UFI). Από το 1983, μέλος της Ένωσης έγινε και η DETROP, μία από τις
Διεθνείς Ειδικές Εκθέσεις της HELEXPO.

H ταυτότητα των Εκθέσεων από το 2000 έως το 2003

* 65η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης (2000): Συνολικός εκθεσιακός χώρος:
49.305 τ.μ. Εκθέτες: 1.600. Επίσημες κρατικές συμμετοχές: 17 κράτη και
συγκεκριμένα: Αίγυπτος, Βουλγαρία, Γαλλία, ΗΠΑ, (Ελληνοαμερικανικό
Επιμελητήριο), Ιταλία (Σύνδεσμος Ελληνοϊταλικού Εμπορίου), Κίνα, Κύπρος,
Μεξικό, Νεπάλ, Νιγηρία, Νότια Αφρική, Ουγγαρία, Πακιστάν, Πολωνία, Ρουμανία,
Τουρκία, Τσεχία. Επισκέπτες: Περίπου 295.000. Στον αριθμό δεν
συμπεριλαμβάνονται η ελεύθερη είσοδος και οι ομαδικές επισκέψεις φορέων,
σχολείων κ.ά. Αριθμός εισιτηρίων: 219.583.

* 66η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης (2001): Συνολικός εκθεσιακός χώρος:
43.880 τ.μ. Εκθέτες: 1.465. Επίσημες κρατικές συμμετοχές: 17 κράτη και
συγκεκριμένα: Αίγυπτος, Αμερική, Βουλγαρία, Γαλλία, Ιταλία, Ιράν, Ινδονησία,
Κύπρος, Λιβύη, Νότια Αφρική, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρωσία, Τουρκία, Τσεχία,
Τυνησία. Επισκέπτες: Περίπου 300.000. Αριθμός εισιτηρίων: 225.950.

* 67η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης (2002): Συνολικός εκθεσιακός χώρος:
43.028 τ.μ. Εκθέτες: 1.255. Επίσημες κρατικές συμμετοχές: 18 κράτη και
συγκεκριμένα: Αίγυπτος, Βουλγαρία, Βραζιλία, Γαλλία, ΗΠΑ, Ινδονησία, Ιράν,
Ιταλία, Κύπρος, Νότια Αφρική, Ουκρανία, Παλαιστίνη, Πακιστάν, Πολωνία, Ρωσία,
Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Φιλιππίνες. Επίσης, το Εμπορικό Επιμελητήριο
Δυρραχίου, το Ελληνοτουρκικό Επιμελητήριο, καθώς και το Ελληνοϊαπωνικό.
Επισκέπτες: Περίπου 300.000. Αριθμός εισιτηρίων: 216.000.

*68η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης (2003): Εκθέτες 1.162. Εντυπωσιακή, σε
σχέση με το 2002, αύξηση των άμεσων εκθετών οι οποίοι ανήλθαν σε 1.110, έναντι
877, προερχόμενοι από την Ελλάδα και από 29 χώρες του εξωτερικού και
συγκεκριμένα: την Αίγυπτο, την Αυστραλία, τη Βουλγαρία, τη Βραζιλία, τη
Γερμανία, τις ΗΠΑ, την Ινδία, την Ινδονησία, το Ιράν, την Ισπανία, την Ιταλία,
τη Μεγάλη Βρετανία, τη Ρουμανία, τη Ρωσία, τη Συρία και την Τουρκία. Επίσης
σημαντική, κατά 1.750 τ.μ., ήταν και η αύξηση του συνολικού εκθετηρίου χώρου
σε σχέση με το 2002. H περσινή, 68η ΔΕΘ, αναπτύχθηκε σε 44.775 τ.μ. Οι
επίσημες κρατικές συμμετοχές της 68ης ΔΕΘ ανήλθαν σε 14. Αναλυτικά,
συμμετείχαν οι εξής χώρες: Αίγυπτος, Βραζιλία, Γαλλία, ΗΠΑ, Ινδονησία, Ιταλία,
Κύπρος, Νότιος Αφρική, Ουγγαρία, Ουρουγουάη, Παλαιστίνη, Πολωνία, Ρουμανία και
Τουρκία. Από την 68η ΔΕΘ πέρασε επίσης μεγάλος αριθμός εμπορικών επισκεπτών
από όλη την Ελλάδα και από 16 χώρες του εξωτερικού.