Δρόμοι

H όσφρηση…

… είναι η πιο υποβλητική από όλες τις αισθήσεις. Δεν είναι παράξενο λοιπόν
που η λογοτεχνία είναι γεμάτη από αρώματα. H Ιταλίδα αρωματοποιός Λάουρα
Τονάτο αισθάνθηκε την ανάγκη να αποτίσει φόρο τιμής στην οσφρητική φαντασία
μερικών από τους πιο αγαπημένους της συγγραφείς. Έτσι παρασκεύασε πέντε
αρώματα που ταιριάζουν με πέντε αρωματικές στιγμές της κλασικής λογοτεχνίας.

Από Δευτέρα…

… οι τυχεροί που θα είναι σε θέση να επισκεφτούν το βιβλιοπωλείο Πικαντίλι
στο Λονδίνο, θα μπορούν να δοκιμάσουν αυτές τις μυρωδιές σε πέντε
διαφορετικούς ορόφους του καταστήματος. Ο δημοσιογράφος της εφημερίδας
«Γκάρντιαν» Τζον Μάλαν έλαβε δείγματα από τα αρώματα και έγραψε γι’ αυτά.
(Πάντως, τον είχαν προειδοποιήσει πως το ένα ήταν βασισμένο στο «Άρωμα» του
Πάτρικ Σίσκιντ, όπου ο πρωταγωνιστής του λαχταράει να δημιουργήσει το υπέρτατο
άρωμα – και είχε όλα του τα δίκια ο άνθρωπος, αν σκεφτούμε την αποφορά του
Παρισιού του δεκάτου ογδόου αιώνα.) Πρώτα, ο δημοσιογράφος μας μύρισε το άρωμα
«από τις βιολέτες που ξύπνησαν την ανάμνηση από πεθαμένα ρομάντσα»,
εμπνευσμένο από τον Όσκαρ Ουάιλντ και το «Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι». Ήταν
όπως έπρεπε: γλυκό, κάτι παραπάνω, ίσως κάπως παρακμιακό. Ταιριαστό πάντως.
Ύστερα ήρθε η σειρά «της μυρωδιάς του καμένου γιουνίπερου», μέσα από τις
σελίδες του Γκαμπριέλε ντ’ Ανούντσιο («Το παιδί της ηδονής»). Τον ζάλισε
λιγάκι, αλλά του θύμισε ευχάριστα το φθινόπωρο. Δεν θα μπορούσε να λείπει ο
Προυστ και η περίφημη «Μαντλέν» του. Νοστιμότατη. Βανίλια και κάτι από σπιτικό
φούρνο. Ένας σοφολογιότατος θα αντέτεινε εδώ πως εκείνο που φέρνει στον νου το
μεγάλο μυθιστόρημα του Προυστ δεν είναι η μυρωδιά, αλλά η γεύση της «Μαντλέν».

Από το επόμενο…

… άρωμα, ο Τζον Μάλαν δεν περίμενε μεγάλες εκπλήξεις. Άνοιξε το μπουκαλάκι
με το άρωμα που επιγραφόταν «Μαντάμ Μποβαρί», εμπνευσμένο από την απόλαυση που
ένιωθε η ηρωίδα όταν ρουφούσε τη μυρωδιά από την κούτα με τα πούρα του
υποκόμη, στο μυθιστόρημα του Φλομπέρ. H Έμμα «ανάσαινε την ευωδιά από τη φόδρα
της, ανακατεμένη με ταμπάκο και βερβένα», και ονειρευόταν την υψηλή κοινωνία
από την οποία ένιωθε αποκλεισμένη.

Και τέλος…

… ήρθε η σειρά του Σίσκιντ. Ο Τζον Μάλαν πίεσε το σπρέι και ξεπήδησε το
σύννεφο από αυτό που ο συγγραφέας περιγράφει σαν «μια αποφορά που δύσκολα
μπορεί να τη συλλάβουμε εμείς οι σύγχρονοι άνδρες και γυναίκες». Διστακτικά, ο
δημοσιογράφος ρούφηξε με τη μύτη του. Δεν του φάνηκε και τόσο άσχημη. Μύριζε
βαριά, αλλά και αρωματικά. Ύστερα του ήρθε αναπάντεχα. Μια γροθιά στο στομάχι
του, σαν να το γύρισε ανάποδα, ανεβάζοντας ένα αηδιαστικό αίσθημα μέχρι το
στόμα, όπως εκείνη η μπόχα της αποσύνθεσης από την οποία ο αντιήρωας του
Σίσκιντ προσπαθούσε να ξεφύγει. Σπουδαίο επίτευγμα αυτό το άρωμα – πρέπει να
το παραδεχτεί κανείς – αλλά πώς θα τραβήξει κόσμο στα αρωματοπωλεία;