H μεγάλη επίθεση της… σαρδέλας

H μετανάστευση της σαρδέλας αποτελεί ευλογία για τις φτωχές κοινότητες

Τουλάχιστον μια φορά τον χρόνο, τα συνήθως ήσυχα και ζεστά νερά στα ανοιχτά
των ανατολικών ακτών της Νότιας Αφρικής ζωηρεύουν επικίνδυνα. Δισεκατομμύρια
ψάρια, λεπτά και σβέλτα, μεταναστεύουν βόρεια. Όσα προλαβαίνουν δηλαδή και
γλιτώνουν από τα αιμοδιψή σαγόνια…

Είναι ένα από τα θαύματα της θαλάσσιας φύσης. Σωστό χρυσωρυχείο για τους
ψαράδες της περιοχής. Σύμφωνα με το φαινόμενο αυτό, δισεκατομμύρια σαρδέλες
εγκαταλείπουν τις ανατολικές ακτές της Νότιας Αφρικής και μετακινούνται
βόρεια, ακολουθούμενες από καρχαρίες και δελφίνια. «Είναι παράξενο, πρόκειται
για ένα πολύ σημαντικό βιολογικό γεγονός για το οποίο όμως γνωρίζουμε
ελάχιστα», λέει ο καθηγητής Βικ Πίντεμορς, βιολόγος, ειδικευμένος σε θέματα
θαλάσσιας ζωής και παρατηρητής του φαινομένου εδώ και 15 χρόνια.

Κάθε χρόνο, τα μικρά, ασημόχρωμα ψάρια αφήνουν τα ψυχρά βάθη των νότιων ακτών
της Αφρικής και κατά τη διάρκεια του χειμώνα στο νότιο ημισφαίριο κολυμπούν
βόρεια, κατακλύζοντας τις ακτές της επαρχίας Κουαζούλου Νατάλ και της
παραθαλάσσιας πόλης Ντέρμπαν. Τα κοπάδια τους φτάνουν σε μήκος τα 7 χιλιόμετρα
και σε πλάτος το 1,5 ενώ το βάθος τους υπολογίζεται γύρω στα 30 μέτρα. Με
τέτοιο όγκο είναι προφανές ότι η διαδρομή τους γίνεται εύκολα ορατή στα αμμώδη
αβαθή ύδατα.

Κοπάδι – γίγας. Ονομάζεται «το μεγαλύτερο κοπάδι της γης», πραγματικός
πειρασμός για κάθε λογής αρπαχτικά. Καθώς οι σαρδέλες μετακινούνται βόρεια,
περίπου 18.000 δελφίνια, αμέτρητοι καρχαρίες και φάλαινες ακολουθούν σε
απόσταση αναπνοής, κάτω ακριβώς από το κοπάδι. Οι επιθέσεις τους είναι
αιφνιδιαστικές, λαίμαργες. Εκατομμύρια σαρδέλες όμως επιζούν και σταδιακά
οδηγούνται προς την επιφάνεια. Για κακή τους τύχη, τα βάσανά τους συνεχίζονται
γιατί εκεί εγκλωβίζονται στο οπτικό πεδίο πεινασμένων πουλιών.

«Τα ψυχρά νερά του χειμώνα τούς επιτρέπουν να επεκτείνουν την περιοχή της
δραστηριότητάς τους. Πέρυσι, όταν τα νερά κοντά στις ακτές ήταν πιο ζεστά απ’
ό,τι συνήθως, δεν παρατηρήσαμε μεταναστευτικά κύματα», υποστηρίζει ο
Πίντεμορς. Άλλες πιθανές εξηγήσεις, όπως η ωοτοκία ή η ραγδαία ανάπτυξη του
πλαγκτού, έχουν αρχίσει σταδιακά να απορρίπτονται. Πάντως, όποια κι αν είναι η
αιτία, γεγονός είναι ότι αυτό το υποθαλάσσιο κύμα μετανάστευσης αποτελεί
ευλογία για τις φτωχές κοινότητες κατά μήκος της νότιας ακτής του Νατάλ. Το
θέαμα παρασύρει στην περιοχή όλο και περισσότερους τουρίστες, προσθέτοντας
παράλληλα πολύτιμες πρωτεΐνες στον παραδοσιακό τρόπο διατροφής.