Mήνυμα από το Διάστημα

Ένα ανεξήγητο ραδιοσήμα που εντοπίσθηκε πέρυσι ίσως είναι η πρώτη επαφή μας
με έναν ευφυή εξωγήινο πολιτισμό, υποστηρίζουν επιστήμονες.

H έρευνα. Το ραδιοτηλεσκόπιο Αρεσίμπο του Πόρτο Ρίκο όπου ελήφθη το εξωγήινο σήμα

Το αινιγματικό σήμα ελήφθη τρεις φορές από το ραδιοτηλεσκόπιο Αρεσίμπο του
Πόρτο Ρίκο και αποτελεί το πιο συναρπαστικό αποτέλεσμα του προγράμματος Έρευνα
για Εξωγήινη Ευφυΐα (SETI). Δεν φέρει την υπογραφή κάποιου γνωστού
αστρονομικού φαινομένου και δεν φαίνεται να είναι αποτέλεσμα φυσικής
παρεμβολής ή θορύβου, λένε οι ερευνητές που το μελέτησαν. Αυτό σημαίνει πως
μπορεί να έχει μεταδοθεί εσκεμμένα από ένα εξωγήινο είδος σε κάποιο μακρινό
πλανήτη, αν και οι εμπειρογνώμονες προειδοποιούν πως κάτι τέτοιο εξακολουθεί
να είναι μάλλον απίθανο.

Τα έξι τελευταία χρόνια, το SETI ψάχνει για εξωγήινους χρησιμοποιώντας το
Seti@home, ένα πρόγραμμα που συσσωρεύει την ισχύ εκατομμυρίων προσωπικών
υπολογιστών σε όλο τον κόσμο για να επεξεργάζεται τα ραδιοσήματα που λαμβάνει
το τηλεσκόπιο Αρεσίμπο. Προσωπικοί ηλεκτρονικοί υπολογιστές φορτώνουν ένα
πρόγραμμα προφύλαξης οθόνης, το οποίο επιτρέπει στο Seti@home να χρησιμοποιεί
τους επεξεργαστές τους, όταν είναι αδρανείς. Το νέο σήμα, το οποίο προέρχεται
από την περιοχή του Διαστήματος ανάμεσα στους αστερισμούς των Ιχθύων και του
Κριού, είναι το πιο ελπιδοφόρο που έχει αναλυθεί μ’ αυτό το ισχυρό εργαλείο,
δήλωσαν ερευνητές στο περιοδικό «New Scientist». Σύμφωνα με τον Νταν
Βερτχάιμερ, αστρονόμο του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ και
επικεφαλής του προγράμματος, «δεν χοροπηδάμε από τη χαρά μας, αλλά συνεχίζουμε
να το παρατηρούμε».

Επιφυλακτικοί

Το σήμα, γνωστό ως SHGb02+14a, εντοπίσθηκε για πρώτη φορά από το τηλεσκόπιο
του Αρεσίμπο πέρυσι τον Φεβρουάριο, μαζί με αρκετά άλλα παράξενα ραδιοκύματα,
κατά την έρευνα 200 τμημάτων του ουρανού. Όταν όλα αναλύθηκαν λεπτομερώς
χρησιμοποιώντας το Seti@home, τα περισσότερα εξαφανίσθηκαν ή διαπιστώθηκε πως
ήταν αποτελέσματα παρεμβολών ή ραδιοεκπομπών από αστέρες ή άλλα ουράνια
αντικείμενα. Αλλά το SHGb02+14a παρέμεινε και ώς τώρα έχει ακουστεί σε τρεις
περιπτώσεις, με συνολική διάρκεια περίπου ενός λεπτού. H διάρκεια αυτή δεν
είναι αρκετή για να προσδιοριστεί η πηγή του, αλλά η συχνότητά του των 1.420
μεγαχέρτζ προκάλεσε το ενδιαφέρον των επιστημόνων, καθώς είναι μία από τις
κύριες συχνότητες στις οποίες το υδρογόνο, το πιο κοινό στοιχείο στο Σύμπαν,
απορροφά και εκπέμπει ενέργεια. Πολλοί θεωρητικοί της εξωγήινης νοημοσύνης
υποθέτουν ότι οι εξωγήινοι είναι πιθανόν να εκπέμψουν σ’ αυτή τη συχνότητα,
καθώς η αφθονία του υδρογόνου πιθανόν να παρακινήσει άλλους πολιτισμούς να
συντονιστούν σ’ αυτή. Ακόμη όμως και οι επιστήμονες που ανίχνευσαν το σήμα
είναι επιφυλακτικοί στο να το αποδώσουν σε εξωγήινη ζωή. Έρχεται από ένα
σημείο του Διαστήματος όπου δεν φαίνεται να υπάρχουν αστέρες ή πλανήτες σε
ακτίνα 1.000 ετών φωτός και η εκπομπή είναι πολύ ασθενής.

H ανάλυση

Ο Έρικ Κόρπελα του Μπέρκλεϊ, ο οποίος ανέλυσε το σήμα, δήλωσε: «Αναζητούμε
κάτι που να μας φωνάζει πως είναι τεχνητό. Το συγκεκριμένο σήμα δεν το κάνει,
ίσως όμως επειδή είναι μακρινό». Πιθανόν πάλι το σήμα να είναι παραπροϊόν του
ίδιου του τηλεσκοπίου. «Ίσως υπάρχει κάποιο αντικείμενο στο έδαφος κοντά στο
τηλεσκόπιο που να εκπέμπει περίπου σ’ αυτή τη συχνότητα», δήλωσε ο Κόρπελα.

H Τζόσλιν Μπελ Μπαρνέλ του Πανεπιστημίου του Μπαθ, στη δυτική Αγγλία, δήλωσε
ότι το σήμα μπορεί να είναι ένα ώς τώρα άγνωστο αστρονομικό φαινόμενο, όπως
ένα πάλσαρ (παλλόμενη πηγή ραδιοκυμάτων) που η ίδια εντόπισε το 1967. «Μπορεί
να είναι ένα φυσικό φαινόμενο που δεν φανταζόμασταν ώς τώρα, σαν αυτό πάνω στο
οποίο είχα πέσει εγώ», δήλωσε.

Καλύτερα μέσα σε διαστημόπλοιο

ET. Ίσως κάποιο εξωγήινο είδος να προσπαθεί να επικοινωνήσει μαζί μας όπως ο κινηματογραφικός εξωγήινος του Σπίλμπεργκ

Σε μια χωριστή μελέτη, επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο Ράτζερς του Νιου
Τζέρσι υπολόγισαν ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να στείλει κανείς ένα
μεγάλο μήνυμα σε απόσταση ετών φωτός στο Διάστημα. Ο Κρίστοφερ Ρόουζ και ο
Γκρέγκορι Ράιτ γράφουν στην επιθεώρηση «Nature» ότι οι ραδιοεκπομπές σε
μεγάλες αποστάσεις απαιτούν μεγάλες ποσότητες ενέργειας. Για τον λόγο αυτό,
ένας περισσότερο αποτελεσματικός, αν και βραδύτερος τρόπος, θα ήταν να γράψει
κανείς ένα μήνυμα και να το στείλει στον προορισμό του μέσα σε ένα διαστημόπλοιο.

©The Times, 2004

LINKS:

* www.setiathome.ssl.berkeley.edu/

* www.naic.edu/

Επιμέλεια: Γιώργος Αγγελόπουλος