Nτοκιμαντέρ-ντοκουμέντο για τη ζωή και το έργο του Aνδρέα

Ο διευθυντής του Ιδρύματος Ανδρέα Παπανδρέου δρ Δ. K. Χαλκιώτης

Τριάντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ – ενός κόμματος
που έβαλε τη σφραγίδα του στη μεταπολιτευτική ιστορία του τόπου και εν πολλοίς
την καθόρισε.

Από την επιστροφή του Ανδρέα Παπανδρέου στην Ελλάδα και τη Διακήρυξη της 3ης
Σεπτέμβρη, στις περιοδείες, στις εκλογικές αναμετρήσεις και στις πολιτικές και
κοινωνικές συγκρούσεις. Από το απρόσμενα μικρό 13% του 1974 στην ισχυρή
παρουσία του 25% το 1977 και στη συνέχεια, τον Οκτώβριο του 1981, στη μεγάλη
«νίκη της Αλλαγής». Κι από εκεί μια άλλη, νέα πορεία κυβερνητικών ευθυνών από
το 1981 έως 1989 και από το 1993 έως τον περασμένο Μάρτιο.

Για τα «τριάντα χρόνια ΠΑΣΟΚ», τα πρόσωπα και τα γεγονότα, τις νίκες και τις
ήττες, τα λάθη και τις επιτυχίες η ιστορία δεν έχει ακόμα γραφεί πλήρως. Από
σήμερα μια σειρά στελεχών, όπως ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κ. Γιώργος Παπανδρέου και
ο πρώην πρωθυπουργός κ. Κώστας Σημίτης, καταθέτουν στα «NEA» τη δική τους
αποτίμηση γι’ αυτή την πορεία και τις προκλήσεις του χτες και του αύριο.

H περίοδος 1974-1981

Ταυτόχρονα «TA NEA» παρουσιάζουν σήμερα – επέτειο της ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ – ένα
ιστορικό ντοκιμαντέρ του Ιδρύματος Ανδρέα Παπανδρέου (ΙΑΠ) για τον ιδρυτή του
ΠΑΣΟΚ και την περίοδο 1974-1981. Το ντοκιμαντέρ αυτό, που διανέμεται σε μορφή
Video CD από «TA NEA», αποτελεί μέρος του Προγράμματος Προφορικής Ιστορίας που
εκπονεί το Ίδρυμα Ανδρέα Παπανδρέου με τίτλο «Ανδρέας Παπανδρέου: Έργο και
πολιτική δράση μέσα από προφορικές μαρτυρίες». Για τα γεγονότα εκείνης της
περιόδου και τον Ανδρέα Παπανδρέου μιλούν – στο πλαίσιο του ιστορικού
ντοκιμαντέρ του Προγράμματος του ΙΑΠ – ο Λεωνίδας Κύρκος, ο Γεώργιος Ράλλης, ο
Νίκος Σκουλάς, ο Γεράσιμος Αρσένης, ο Γιάννης Παπασπύρου, ο Θανάσης Τσούρας, ο
Νίκος Παπανδρέου, η Τιτίνα Πανταζή – όλοι τους τον έζησαν από κοντά και
καταγράφεται η προσωπική τους ματιά για τον Ανδρέα Παπανδρέου και εκείνη τη
γεμάτη δράση εποχή. Περίοδο που αποτιμούν επίσης ο Ευάγγελος Αβέρωφ, ο
Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, η Μελίνα Μερκούρη, ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος…

Ζωντανή η ιστορία

Όπως επισημαίνει ο διευθυντής του ΙΑΠ δρ Δ. K. Χαλκιώτης για το εν εξελίξει
αυτό πρόγραμμα, «προφορική ιστορία είναι, θα έλεγε κανείς, ο τρόπος που οι
πρόγονοί μας κατέγραψαν τις εμπειρίες τους, τις περιπέτειές τους, τις ζωές
τους. Από στόμα σε στόμα. Με διηγήσεις στα παιδιά τους. Είναι ο τρόπος
καταγραφής της φωνής και των αισθημάτων των ανθρώπων που είναι ακόμα ζωντανοί.
Γιατί όχι, ο μοναδικός τρόπος να κρατηθεί ζωντανή η ιστορία. Είναι ο τρόπος να
διατηρηθεί η ιστορική μνήμη τού σήμερα για τα παιδιά μας». «Μέσα απ’ αυτές τις
καταγραφές και με σύγχρονα πλέον μέσα», επισημαίνει ο δρ Χαλκιώτης, «μπορούμε
να προσεγγίσουμε την αλήθεια των ανθρώπων που συμμετείχαν στα ιστορικά
γεγονότα σε περιόδους που εμείς δεν ήμασταν εκεί. M’ αυτόν τον τρόπο, μπορούμε
να ανασυνθέσουμε την ατμόσφαιρα, τα αισθήματα, τις αντιδράσεις των ανθρώπων.
Γιατί έτσι κι αλλιώς, οι άνθρωποι που διαμορφώνουν την Ιστορία έχουν και αυτοί
την ανθρώπινη πλευρά τους».

Το Ίδρυμα Ανδρέα Παπανδρέου υλοποιεί το πρόγραμμα και καθορίζει τις ηθικές και
νομικές αρχές που το διέπουν αλλά και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις όσων
συνεργάζονται στη δημιουργία και στη διατήρηση του πρωτογενούς υλικού που
πρέπει να είναι αυθεντικό, χρήσιμο και αξιόπιστο.

«Το ΙΑΠ», επισημαίνει ο δρ Χαλκιώτης, «συντονίζει τις συνεντεύξεις και
φροντίζει τόσο την επιστημονική εγκυρότητα και επάρκεια των συνεντεύξεων όσο
και της ιστορικής πραγματικότητας. Το πρόγραμμα της προφορικής ιστορίας
υλοποιείται υπό το πρίσμα της κριτικής έρευνας και κοινωνικής ευθύνης σε
συνδυασμό με την αναγνώριση του αλληλεπιδραστικού και υποκειμενικού χαρακτήρα
του εγχειρήματος».

Μαρτυρίες και πληροφορίες

Σύμφωνα με τον διευθυντή του Ιδρύματος το συγκεκριμένο πρόγραμμα «είναι ένας
καινοτόμος τρόπος να προσεγγιστεί η προσωπικότητα του Ανδρέα και να σωθούν
μαρτυρίες και πληροφορίες για εκείνον με τέτοιον τρόπο ώστε να μη χαθούν στο
πέρασμα του χρόνου. Καταγράφοντας τις μαρτυρίες των φίλων του, της οικογενείας
του, των συντρόφων του, αποθησαυρίζουμε την αλήθεια των προσώπων που έζησαν
γύρω του. Πώς νιώθουν γι’ αυτόν; Πώς αντιδρούσαν στις αποφάσεις του; Πώς ο
ίδιος έπαιρνε τις αποφάσεις του; Νιώθουν σήμερα ότι τους λείπει; Μήπως τον
χρειάζονται;

H προφορική ιστορία μάς θυμίζει την ατμόσφαιρα εκείνης της εποχής, το “άρωμα”
και τις “αποχρώσεις” της, το παζλ των σχέσεων. Δίνει έμφαση στο τι πίστευαν οι
άνθρωποι σχετικά με τις στιγμές-κλειδιά της πολιτικής και προσωπικής του ζωής.
Είναι ο τρόπος που οι άνθρωποι έζησαν την ιστορία, ο τρόπος που εξήγησαν τα
ιστορικά γεγονότα και τις ιστορικές αποφάσεις. Πώς ένιωσαν στη μια ή στην άλλη
ιστορική στιγμή. H προφορική ιστορία αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της
σύγχρονης ιστορίας και τελικά μια νέα προσέγγιση της ιστορίας για τις γενιές
που έρχονται».

Συνεχιζόμενο πρόγραμμα

«Ευνόητο είναι», καταλήγει ο δρ Χαλκιώτης, «πως εκτός από τα πρόσωπα που
καταθέτουν τις μαρτυρίες τους στη συγκεκριμένη ταινία, υπάρχουν πολλά ακόμα
που ήδη έχουν καταθέσει τις δικές τους μνήμες (για διαφορετικές χρονικές
περιόδους), καθώς και πολλά άλλα (συνεργάτες, φίλοι, πολιτικοί αντίπαλοι,
διεθνείς προσωπικότητες) που θα κληθούν να καταθέσουν τις δικές τους μαρτυρίες
για τη ζωή και το έργο του Ανδρέα Παπανδρέου, αφού το πρόγραμμα βρίσκεται σε
εξέλιξη».

Παράλληλες εκδηλώσεις

Παράλληλες εκδηλώσεις προγραμματίζονται σε όλη την Ελλάδα ενώ θα οργανωθεί
μεγάλη ιστορική έκθεση με φωτογραφίες και άλλο υλικό από την πορεία του ΠΑΣΟΚ.
Ο κ. Παπανδρέου κάλεσε όσους διαθέτουν αρχειακό υλικό να το διαθέσουν
προκειμένου να εκτεθεί στην έκθεση που θα οργανωθεί.

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης των 30 χρόνων θα διοργανωθεί επίσης διεθνές
επιστημονικό και πολιτικό συνέδριο, ενώ, όπως ανέφερε ο πρόεδρος του
Κινήματος, πρόσφατα συζήτησε με τον πρωθυπουργό της Ισπανίας κ. Θαπατέρο το
θέμα της αναβίωσης της συνεργασίας των μεσογειακών σοσιαλιστικών κομμάτων.
Κάτι που θα ξεκινήσει με κοινή εκδήλωση των νεολαίων του ΠΑΣΟΚ και του
Ισπανικού Σοσιαλιστικού Κόμματος.